Sąd, zgodnie ze swoją nazwą, stanowi niezwisły organ prawny, reprezentujący władzę sądowniczą danego państwa. Jest on obecny we wszystkich współczesnych systemach demokratycznych, choć jego struktura organizacyjna, rola oraz sposób działania, różnić się mogą w zależności od detali systemu prawnego obowiązującego w danym państwie. Niemniej, obszar działania oraz zasady moralne jakimi sąd powinien się kierować, we wszystkich przypadkach pozostają takie same, a różnice bardzo często wynikają z tradycji.
Podstawową rolą sądu jest rozstrzyganie sporów pomiędzy podmiotami na podstawie aktualnych przepisów prawnych – Konstytucji, Kodeksów czy ustaw. Obowiązany jest również do decydowania o rodzajach i zakresie uprawnień przysługujących zainteresowanym podmiotom, oraz wykonywania innych czynności, do których obowiązany jest osobnymi przepisami, umowami międzynarodowymi czy prawem międzynarodowym. Swoje zadania wykonuje poprzez proces sądowy, który w zależności od przedmiotu sprawy może przybierać różne formy.
Fundament dla funkcjonowania i organizacji struktur systemu sądowego w Polsce stanowi Konstytucja RP. Artykuł 175 stanowi o podziale podmiotowym. Zgodnie z nim, naczelny organ władzy sądowniczej w naszym kraju stanowi Sąd Najwyższy. Do pozostałych rodzajów sądów należą sądy powszechne, sądy wojskowe i sądy administracyjne.
Sąd powszechny jest sądem właściwym dla rozstrzygania wszystkich sporów, których przedmiot nie jest zarezerwowany dla pozostałych sądów (sąd wojskowy czy sąd administracyjny). Podzielić go można również ze względu na instancje, a więc kolejność ważności w hierarchii. Najniższy szczebel stanowi sąd rejonowy, drugi jest sąd okręgowy, a trzeci sąd apelacyjny. Trzeba przy tym pamiętać, że bez względu na przedmiot sprawy, najwyższą pozycję w polskim systemie sądowym zajmuje Sąd Najwyższy.
W sądach rejonowych, okręgowych i apelacyjnych tworzy się także odpowiednie wydziały, właściwe dla rozpoznawanego przedmiotu sprawy. Przykład może stanowić wydział karny, wydział cywilny, czy chociażby wydział ksiąg wieczystych.
Rozwój stosunków międzynarodowych wymógł na poszczególnych państwach konieczność powoływania ponadnarodowych struktur sądowych – zarówno w ramach regionalnych porozumień, takich, jak Unia Europejska, jak i w szerszym (ogólnoświatowym) rozumieniu.
Sądy międzynarodowe często mają charakter mediacyjny czy arbitrażowy, znacznie różniąc się od tradycyjnych sądów. W związku ze swoim charakterem niższa jest także ich skuteczność i de facto wyłącznie wola obu stron sporu może doprowadzić do egzekucji wyroku. Niemniej, w przypadku niezastosowania się jednej ze stron (państwa) do postanowień sądu, społeczność międzynarodowa może na tę stronę wywierać nacisk w postaci rozmaitych sankcji, a nawet alienacji.
Podstawową instytucję sądowniczą UE stanowi Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Radzie Europy podlega także Europejski Trybunał Praw Człowieka. Jeśli zaś chodzi o sądy stricte międzynarodowe, to wymienić warto Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości (główny organ sądowy ONZ) czy Międzynarodowy Trybunał Karny.
Pokaż więcej
Łukasz Żak usłyszał nieprawomocny wyrok 20 lat więzienia za tragiczny wypadek na Trasie Łazienkowskiej. Sąd nakazał mu też zapłatę ponad miliona złotych na rzecz bliskich ofiary i poszkodowanej pasażerki. Kiedy pokrzywdzeni odzyskają te pieniądze, wyjaśnia w rozmowie z „Faktem" radca prawny dr Mateusz Mickiewicz.
Kard. Stanisław Dziwisz po raz kolejny nie stawił się przed Sądem Okręgowym w Krakowie, gdzie miał zostać przesłuchany jako świadek w procesie cywilnym Janusza Szymika przeciwko Archidiecezji Krakowskiej. Emerytowany metropolita przesłał do sądu pismo, w którym poprosił, aby nie wzywać go już na przesłuchania. Sąd wyznaczył już kolejny termin.
Agenci Centralnego Biura Antykorupcyjnego zatrzymali Macieja Ś., byłego przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Jak podają telewizja wPolsce24 oraz Onet, sprawa dotyczy wielomilionowych strat Polskiej Fundacji Narodowej. Zatrzymanie potwierdził rzecznik ministra koordynatora służb specjalnych.
Przed Sądem Okręgowym w Krakowie rozpoczęły się mowy końcowe w głośnym procesie odwoławczym dotyczącym ewentualnych błędów w leczeniu Jerzego Ziobry, ojca byłego ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry. Jak podaje Polska Agencja Prasowa, oskarżyciele domagają się uchylenia wyroku uniewinniającego czworo krakowskich lekarzy. Batalia toczy się pod presją zbliżającego się przedawnienia.
Decyzja prezydenta w sprawie ślubowania nowych sędziów Trybunału Konstytucyjnego może stać się punktem przełomowym w sporze wokół TK. Byli prezesi Trybunału wskazują, że przyjęcie ślubowania od pięciu sędziów otworzyłoby drogę do wyjścia z obecnego impasu. Jak podkreślają Marek Safjan, Jerzy Stępień i Andrzej Zoll, od Kancelarii Prezydenta wciąż nie otrzymali odpowiedzi.
W poniedziałek 13 lipca Polskę obiegła informacja, że sąd nie zgodził się na wydanie europejskiego nakazu aresztowania wobec Zbigniewa Ziobry. Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek zapowiedział, że nie jest to ostatni akt głośnej afery powiązanej z byłym ministrem sprawiedliwości. Warto podkreślić, że działania sprawa dotyczy śledztwa, w którym prokuratura przypisuje byłemu ministrowi sprawiedliwości poważne zarzuty związane z Funduszem Sprawiedliwości. Minister postawił sprawę, zapowiadając stanowcze działania.
Sąd Okręgowy w Warszawie odmówił wydania Europejskiego Nakazu Aresztowania wobec byłego ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry. Niedługo po ogłoszeniu decyzji jej uzasadnienie przedstawiła rzeczniczka sądu, a stanowisko opublikowała także Prokuratura Krajowa. Śledczy przekonują, że w chwili składania wniosku spełnione były przesłanki do wydania ENA i zapowiadają analizę dalszych kroków.
W poniedziałek 13 lipca zapadła kluczowa decyzja ws. Zbigniewa Ziobry, która podzieliła niemal cały kraj. Jak wiadomo, Sąd Okręgowy w Warszawie odmówił wydania Europejskiego Nakazu Aresztowania wobec byłego ministra sprawiedliwości. Niedługo po ogłoszeniu orzeczenia rzeczniczka Sądu Okręgowego w Warszawie szczegółowo wyjaśniła w rozmowie z TVN24, jakie przesłanki zdecydowały o takim rozstrzygnięciu. Przekazała wszelkie szczegóły, a także wskazała, co w głównej mierze przesądziło, o takiej, a nie innej decyzji sądu.
Narasta napięcie w związku z brakiem decyzji prezydenta w kluczowej sprawie. Ponad 200 absolwentów aplikacji sędziowskiej od maja czeka na akty mianowania na asesorów sądowych. Sprawa przerodziła się w kolejny spór dotyczący kompetencji prezydenta i funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Do sytuacji odniósł się także były prezes Trybunału Konstytucyjnego i były Rzecznik Praw Obywatelskich prof. Andrzej Zoll. W rozmowie z "Faktem” ocenił, że Karol Nawrocki powinien ponieść odpowiedzialność konstytucyjną przed Trybunałem Stanu.
Sąd Okręgowy w Warszawie podjął decyzję w sprawie wniosku o wydanie Europejskiego Nakazu Aresztowania wobec byłego ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry, o czym poinformowała rzeczniczka prasowa sądu. Kwestia nakazu jest ściśle związana z miejscem pobytu polityka, który opuścił Unię Europejską i przebywa dziś w Stanach Zjednoczonych. Niezależnie od losów ENA krajowy areszt wobec Ziobry pozostaje w mocy, co otwiera prokuraturze drogę do wystąpienia o jego ekstradycję.
Po niemal dwudziestu latach zawiłej batalii prawnej dobiega końca jeden z najgłośniejszych procesów medycznych w Polsce. Ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie ewentualnych błędów w leczeniu Jerzego Ziobry, ojca byłego ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry, zaplanowano na drugą połowę lipca.
Małżeński konflikt Michała Wiśniewskiego wkracza na drogę prawną. Z oświadczeń publikowanych w mediach społecznościowych wynika, że muzyk i jego żona Pola przedstawiają zupełnie różne wersje wydarzeń. Sprawa nabrała rozpędu, gdy wokalista potwierdził, że wrócił do swojej drugiej żony, Marty „Mandaryny" Wiśniewskiej. Teraz Pola kolejny raz została poproszona o komentarz.
Dwa lata po śmierci Tomasza Komendy wrocławski sąd otrzymał kluczowe opinie biegłych w sprawie jego testamentu. Jak ustalił dziennik „Fakt”, dokument zbadali już grafolog i psychiatra. Ich ekspertyzy mogą przesądzić o losach majątku wartego miliony złotych.
Sąd Okręgowy w Warszawie podjął decyzję w sprawie Marcina Romanowskiego. Wniosek obrońcy polityka o uchylenie Europejskiego Nakazu Aresztowania nie został uwzględniony. Sprawa byłego wiceministra sprawiedliwości wraca w momencie, gdy sąd zajmuje się też wnioskiem dotyczącym Zbigniewa Ziobry.
Nie żyje Andrzej Wosiński, adwokat, były sędzia Trybunału Stanu i wieloletni działacz samorządu adwokackiego. Informację o jego śmierci przekazała Okręgowa Rada Adwokacka w Łodzi. Mecenas miał 75 lat i przez dziesięciolecia angażował się zarówno w działalność prawniczą, jak i społeczną oraz kulturalną.
Sprawa dotycząca europejskiego nakazu aresztowania dla Zbigniewa Ziobry ponownie nabiera tempa. Jak poinformował dziennik "Fakt”, Prokuratura Krajowa złożyła kolejny wniosek o wyłączenie sędziego, który miał rozpoznać zażalenie obrony byłego ministra sprawiedliwości. To już trzecia taka sytuacja w tym postępowaniu, a śledczy przekonują, że istnieją okoliczności budzące wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Zapadła prawomocna decyzja w sprawie Zbigniewa Ziobry. Sąd utrzymał tymczasowy areszt wobec polityka, a to może mieć kluczowe znaczenie dla dalszych działań prokuratury. Teraz sprawa może wejść w kolejny, międzynarodowy etap.
Sąd Rejonowy w Radomiu skazał osadzonego, który w oficjalnych pismach obraził byłego ministra sprawiedliwości oraz prokuratorkę prowadzącą jego sprawę. Jak podała Polska Agencja Prasowa, mężczyzna ma zapłacić grzywnę. Wyrok nie jest jeszcze prawomocny.
Prokuratura Okręgowa w Warszawie umorzyła głośną sprawę polityczno-biznesową, która od lat rozpalała opinię publiczną. Jak wynika z oficjalnego komunikatu rzecznika instytucji, śledczy zakończyli badanie zagadkowych planów budowy wieżowców w stolicy, nie znajdując podstaw do postawienia zarzutów. Finał tego wielowątkowego postępowania wywołał duże poruszenie wśród komentatorów.
Zielonogórska policja zatrzymała 36-letniego obywatela Ukrainy, który w internecie miał grozić śmiercią prezydentowi Karolowi Nawrockiemu. Jak ustalił „Fakt", mężczyzna usłyszał już zarzuty, a sąd zdecydował o jego tymczasowym aresztowaniu. W tle pojawia się też kwestia jego statusu pobytowego i możliwej deportacji.
W szczerym wywiadzie dla kanału „Bez Garnituru” sędzia Anna Maria Wesołowska zdradza kulisy swojej wieloletniej pracy w wymiarze sprawiedliwości. Znana z telewizyjnego ekranu prawniczka opowiedziała o sprawach, które na zawsze zmieniły jej podejście do zawodu. Wskazała też, co uważa za największą współczesną krzywdę wyrządzoną Polakom.
Cztery dekady orzekania w sprawach karnych i walka o ochronę najmłodszych odcisnęły piętno na polskim wymiarze sprawiedliwości. W szczerym wywiadzie dla kanału „Bez Garnituru” sędzia Anna Maria Wesołowska odsłania kulisy najgłośniejszych procesów, opowiada o osobistej cenie popularności i tłumaczy, dlaczego system wciąż zawodzi. W rozmowie mówi otwarcie o rzeczach, o których sędziowie zwykle milczą.
Sprawa wokół działalności lekarza Dawida Kacprzyka i wydarzeń związanych ze Szpitalem Południowym w Warszawie wciąż wywołuje ogromne emocje. Tym razem konflikt przenosi się na drogę sądową. Jak podaje “Fakt” po głośnej publikacji posła PiS Mariusza Krystiana obrońca lekarza zapowiedział złożenie aktu oskarżenia oraz pozwu. Do sprawy odniosły się już również władze Prawa i Sprawiedliwości oraz przewodnicząca sejmowej Komisji Etyki.
Sąd Rejonowy w Myszkowie skazał 42-letniego Dariusza B. na pięć lat więzienia za spowodowanie śmiertelnego wypadku na quadzie. Jak podają policyjne komunikaty oraz dziennik „Fakt”, wyrok wywołał sprzeciw rodziny ofiary, która nie zgadza się z argumentacją sędziego. Bliscy zmarłego zapowiadają zaskarżenie orzeczenia do wyższej instancji.
Środowe posiedzenie Zgromadzenia Ogólnego sędziów Trybunału Konstytucyjnego zakończyło się nagłym paraliżem i awanturą. Jak wynika z dokumentów ujawnionych przez dziennikarza RMF FM, wewnątrz instytucji doszło do otwartego buntu przeciwko kierownictwu. Relacje uczestników rzucają zupełnie nowe światło na kulisy odwołania obrad.
Wyobraźcie sobie przez chwilę, że w ułamku sekundy wasze życie legło w gruzach. Jesteście ofiarą przestępstwa, toniecie w traumie i rozpaczliwie potrzebujecie wsparcia. Państwo klepie was po plecach i uspokaja: „Mamy dla was Fundusz Sprawiedliwości”. Brzmi dumnie, prawda? Tymczasem, gdy wy czekacie na ratunek, pewna grupa ludzi w dobrze skrojonych garniturach – jak wskazują prokuratorskie akta – traktuje te pieniądze jak darmowy bankomat. Z ustaleń śledczych wynika, że wypłacano z niego gotówkę na partyjne wojenki, prywatne panele podłogowe czy naprawę drona, który zaliczył bliskie spotkanie z drzewem. To nie jest scenariusz mrocznego thrillera. To ponura rzeczywistość, która właśnie wylądowała na wokandzie sądu.
Sprawa pobicia byłego ministra zdrowia Adama Niedzielskiego wchodzi w nowy etap. We wtorek przed Sądem Okręgowym w Siedlcach doszło do nieoczekiwanego zwrotu, który może wpłynąć na dalszy przebieg postępowania. Strony zdecydowały się podjąć próbę porozumienia, a sąd wyznaczył już termin kolejnej rozprawy.
Po blisko czteroletniej przerwie Sąd Okręgowy w Krakowie wznawia głośny proces odwoławczy dotyczący śmierci Jerzego Ziobry. Jak wynika z informacji sądu, do akt wpłynęła kluczowa, zagraniczna opinia biegłych, która może zaważyć na dalszym biegu postępowania. Czy nowe ustalenia ekspertów zmienią dotychczasowy wyrok uniewinniający lekarzy?