Czechy i Słowacja chcą nowego otwarcia. Jest apel do Donalda Tuska

Spotkanie w Bratysławie i plan odbudowy współpracy regionalnej

Czwartkowe rozmowy w Bratysławie miały nie tylko symboliczny, ale i wyraźnie polityczny charakter. Nowy premier Czech Andrej Babiš swoją pierwszą wizytę zagraniczną złożył na Słowacji, podkreślając wyjątkowe relacje między oboma krajami. Towarzyszył jej jasny przekaz dotyczący przyszłości Grupy Wyszehradzkiej.

Robert Fico, który ponownie stoi na czele słowackiego rządu, zapowiedział intensywne działania na rzecz przywrócenia znaczenia V4. W jego ocenie format ten w przeszłości był skutecznym narzędziem wpływania na decyzje podejmowane w Brukseli i pozwalał państwom regionu mówić jednym głosem w kluczowych sprawach.

Słowacki premier zaznaczył, że celem jest nie tylko reaktywacja samego mechanizmu spotkań, ale odbudowa realnej zdolności do formułowania wspólnych stanowisk wobec polityk unijnych – od gospodarki, przez energetykę, po kwestie społeczne.

Polska jako klucz do odblokowania formatu V4

Wypowiedzi Andreja Babiša nie pozostawiły wątpliwości, gdzie jego zdaniem leży główna bariera w odbudowie współpracy. Czeski premier otwarcie wskazał na napięcia między Warszawą a Budapesztem jako czynnik, który w ostatnich latach sparaliżował działania Grupy Wyszehradzkiej.

Jednocześnie Babiš podkreślił, że bez Polski projekt V4 traci sens. W jego ocenie to właśnie Warszawa odgrywała w tym formacie rolę lidera – zarówno politycznego, jak i gospodarczego. Z tego powodu premier Czech zapowiedział osobiste starania, by przekonać Donalda Tuska do ponownego zaangażowania się w regionalną współpracę.

Jak ujawnił, temat ten był już poruszany w rozmowach z polskim premierem przy okazji jednego z europejskich szczytów. Zdaniem Babiša szansą na przełamanie impasu jest skupienie się na konkretnych, pragmatycznych zagadnieniach unijnych, które łączą państwa regionu – zamiast na sporach politycznych i ideologicznych.

Zmiana politycznego klimatu i rola nadchodzącego przewodnictwa

Apel Czech i Słowacji wpisuje się w szerszy kontekst zmian politycznych w Europie Środkowej. Powrót Roberta Ficy i Andreja Babiša do władzy oznacza wyraźne przesunięcie akcentów w stronę bardziej asertywnej polityki wobec Brukseli i większego nacisku na interesy narodowe. To zbliża ich stanowisko do rządu węgierskiego, ale jednocześnie stawia Polskę w roli potencjalnego arbitra.

Szczególne znaczenie ma fakt, że już w lipcu Słowacja obejmie przewodnictwo w Grupie Wyszehradzkiej. Fico zapowiada, że wykorzysta ten czas do intensyfikacji dialogu i prób odbudowy zaufania między czterema stolicami. Bez udziału Polski – największego państwa V4 – te działania mogą jednak okazać się jedynie symboliczne.

Na marginesie rozmów w Bratysławie zapadły także decyzje o wznowieniu wspólnych posiedzeń rządów Czech i Słowacji, zawieszonych w poprzednich latach. To sygnał, że oba kraje chcą nowego otwarcia w relacjach regionalnych. Czy podobny krok wykona Warszawa – zależy teraz od decyzji Donalda Tuska i oceny, czy reaktywacja Grupy Wyszehradzkiej leży w strategicznym interesie Polski.