Pierwsza taka transkrypcja w Polsce. Chodzi o małżeństwo jednopłciowe

Pierwsza transkrypcja aktu małżeństwa jednopłciowego w Warszawie

W stolicy doszło do pierwszego w Polsce przypadku transkrypcji aktu małżeństwa pary jednopłciowej, która wcześniej zawarła związek małżeński poza granicami kraju. Procedura została przeprowadzona przez warszawski Urząd Stanu Cywilnego i – jak wynika z przekazanych informacji – odbyła się bez zbędnej zwłoki. W praktyce oznacza to wpisanie zagranicznego aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego, co nadaje mu skutki formalne w krajowym systemie prawnym.

Prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski odniósł się do tej decyzji, podkreślając szybkie działanie urzędu. 

– Dzisiaj rano dokonaliśmy pierwszej transkrypcji aktu ślubu jednopłciowej pary małżeńskiej, zgodnie z wyrokami sądów – przekazał w czwartek prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski.

Dodatkowo wskazał na tempo realizacji procedury, akcentując brak opóźnień i konsekwentne wdrażanie przyjętej linii działania.

– Tak jak zapowiadałem, bez zwłoki, natychmiast – przekazał w czwartek prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski.

Sama procedura w Warszawie ma charakter przełomowy nie tyle z perspektywy jednego przypadku, co jako pierwszy praktyczny przykład wykonania rozstrzygnięć sądowych w tego typu sprawach.

Wyrok NSA i TSUE w sprawie uznawania małżeństw jednopłciowych w UE

Cała sprawa ma swoje źródło w wieloetapowym postępowaniu sądowym, które obejmowało zarówno polskie sądy administracyjne, jak i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W marcu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązał Urząd Stanu Cywilnego do wpisania do rejestru stanu cywilnego aktu małżeństwa dwóch Polaków, którzy zawarli związek w 2018 roku w Berlinie. Było to następstwo wcześniejszego pytania prejudycjalnego skierowanego przez NSA do TSUE w 2023 roku.

Trybunał Sprawiedliwości UE w swoim orzeczeniu z listopada 2025 roku wskazał, że państwa członkowskie mają obowiązek uznawania małżeństw par tej samej płci zawartych legalnie w innych krajach Unii Europejskiej. Co istotne, Trybunał podkreślił, że brak takiej instytucji w prawie krajowym nie może być podstawą do odmowy uznania takiego związku. Oznacza to konieczność zapewnienia skutków prawnych zagranicznym małżeństwom w ramach porządku krajowego.

Jednocześnie wskazano, że pełne wdrożenie tych wytycznych nie jest procesem automatycznym i wymaga dostosowań legislacyjnych w polskim systemie prawnym. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji zaznacza, że konieczne są zmiany przepisów, które umożliwią w pełni uporządkowaną procedurę transkrypcji tego typu aktów.

Zmiany w urzędach i wdrażanie procedur transkrypcji w Polsce

Równolegle do działań sądowych i interpretacji unijnych trwa proces dostosowywania przepisów wykonawczych oraz formularzy urzędowych. W środę podpisany został projekt rozporządzenia zmieniającego wzory aktu małżeństwa w odniesieniu do par jednopłciowych. Dokument ten sygnował wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski, co stanowi jeden z etapów formalnego przygotowania administracji do nowych realiów prawnych. 

Z kolei minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński zapowiedział, że podpisanie kolejnego rozporządzenia w tej sprawie nastąpi w najbliższych dniach. Te działania mają uporządkować procedury i ujednolicić sposób obsługi wniosków dotyczących transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa.

Prezydent Warszawy podkreślił, że stołeczny urząd nie będzie zwlekał z rozpatrywaniem kolejnych wniosków. Z jego wypowiedzi wynika, że miasto przyjęło podejście oparte na możliwie szybkim wdrażaniu obowiązujących interpretacji prawnych i orzeczeń sądowych. Od marca, kiedy NSA wydał swoje stanowisko, odnotowano już siedem spraw dotyczących transkrypcji aktów małżeństwa par tej samej płci, co pokazuje, że temat zaczął wchodzić w fazę praktycznego stosowania prawa, a nie tylko jego interpretacji.