Media: szef ukraińskiego MSZ wybiera się do Polski. Ma przywieźć propozycję kompromisu

Ukraina tworzy Panteon Narodowy. W Polsce pojawiły się obawy o listę honorowanych

W środę Rada Najwyższa Ukrainy przyjęła ustawę o utworzeniu Panteonu Narodowego. Za projektem zagłosowało 287 spośród 450 deputowanych. Dokument skierowany wcześniej do parlamentu przez prezydenta Wołodymyra Zełenskiego zakłada stworzenie miejsca pamięci dla osób uznawanych za szczególnie zasłużone dla niepodległości i historii Ukrainy. 

Ustawa nie zawiera jednak zamkniętej listy osób, które zostaną uhonorowane. O każdym przypadku ma decydować parlament na podstawie rekomendacji specjalnej rady, w której skład wejdą przedstawiciele Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej, historycy oraz przedstawiciele organizacji społecznych. W Polsce największe obawy wywołała potencjalna lista honorowanych. Głos w sprawie zabrał między innymi szef Kancelarii Prezydenta RP Zbigniew Bogucki, który ocenił, że gloryfikowanie sprawców zbrodni wołyńskiej byłoby nie do pogodzenia ze wspólnymi wartościami europejskimi.

Andrij Sybiha ma przywieźć propozycję kompromisu. W centrum postać Marko Bezruczki

Jak informuje Wirtualna Polska, do Warszawy ma przyjechać minister spraw zagranicznych Ukrainy Andrij Sybiha. Według ustaleń portalu szef ukraińskiej dyplomacji ma przedstawić propozycję, która w Kijowie jest postrzegana jako próba deeskalacji sporu historycznego z Polską.

Pomysł zakłada uhonorowanie w przyszłym Panteonie Narodowym generała armii Ukraińskiej Republiki Ludowej Marko Bezruczki. To postać dobrze znana również w Polsce. W 1920 roku Bezruczko walczył u boku Wojska Polskiego, uczestniczył w zajęciu Kijowa, a następnie dowodził obroną Zamościa przed Armią Czerwoną. Jak przypomina WP dziś jego imię noszą m.in. skwer na warszawskiej Woli i rondo we Wrocławiu. Według rozmówców Wirtualnej Polski taki gest miałby symbolicznie podkreślić wspólne elementy historii obu narodów. Jednocześnie po polskiej stronie pojawiają się zastrzeżenia, że sama propozycja nie rozwiązuje problemu. Ustawa nadal pozostawia bowiem możliwość uhonorowania również innych postaci, a decyzje w tej sprawie będą zapadały dopiero w przyszłości.

Podobne gesty były już wcześniej. Nie zakończyły jednak historycznego sporu

Jak przypomina Wirtualna Polska, podobne próby budowania porozumienia między Warszawą a Kijowem podejmowano już wcześniej. Zimą 2023 roku, podczas wizyty prezydenta Andrzeja Dudy we Lwowie, przyjęto wspólną deklarację dotyczącą historii i pojednania. Na prośbę strony polskiej ówczesny zastępca szefa administracji prezydenta Ukrainy, a obecny minister spraw zagranicznych Andrij Sybiha, miał zwrócić się do lokalnych władz o usunięcie z miejsc odwiedzanych przez polskiego prezydenta czarno-czerwonych flag.

Jak zauważa jednak portal, tamte działania nie doprowadziły do trwałego przełomu w dialogu historycznym. W kolejnych latach pojawiały się następne decyzje wywołujące kontrowersje w Polsce, w tym działania związane z upamiętnianiem postaci związanych z UPA. Kulminacją napięć była niedawna decyzja Wołodymyra Zełenskiego o nadaniu jednej z ukraińskich jednostek wojskowych imienia "Bohaterów UPA”. W odpowiedzi prezydent Karol Nawrocki odebrał ukraińskiemu przywódcy Order Orła Białego, a Zełenski odesłał odznaczenie do Polski. Dlatego – jak wskazują rozmówcy Wirtualnej Polski – obecna inicjatywa Andrija Sybihy jest oceniana jako pożądany sygnał, ale nie daje jeszcze gwarancji trwałej poprawy relacji.