Nowy sędzia TK czeka na ślubowanie. Napisał list do prezydenta

Sejm wybrał nowego sędziego Trybunału Konstytucyjnego

Dr hab. Sławomir Patyra został wybrany przez Sejm na sędziego Trybunału Konstytucyjnego 11 czerwca. Jego kandydaturę zgłosili posłowie Koalicji Obywatelskiej, PSL-Trzeciej Drogi, Lewicy oraz Centrum. Decyzja izby była związana z końcem kadencji jednego z dotychczasowych sędziów TK.

Chodziło o miejsce po Andrzeju Zielonackim, którego kadencja upłynęła 28 czerwca. Oznacza to, że od 29 czerwca w Trybunale Konstytucyjnym formalnie powstał wakat. Patyra został wprawdzie wybrany przez Sejm, ale do objęcia urzędu konieczne jest jeszcze złożenie ślubowania przed prezydentem.

W praktyce oznacza to, że Trybunał Konstytucyjny nie działa obecnie w pełnym, ustawowym składzie. Nowy sędzia nie rozpoczął wykonywania obowiązków, ponieważ nie doszło jeszcze do aktu ślubowania. To właśnie ten element stał się kolejnym punktem napięcia wokół funkcjonowania TK i relacji między Sejmem, Kancelarią Prezydenta oraz samym Trybunałem.

Patyra podkreśla, że po zakończeniu kadencji swojego poprzednika pozostaje gotowy do dopełnienia formalności. W rozmowie z Radiem ZET zaznaczył, że nie odwleka sprawy i czeka jedynie na wskazanie terminu przez głowę państwa. 

– Od pierwszego dnia, kiedy zakończyła się kadencja mojego poprzednika, na którego miejsce zostałem wybrany, jestem w stanie pełnej gotowości, aby w terminie wskazanym przez pana prezydenta stawić się i złożyć ślubowanie – powiedział Sławomir Patyra w rozmowie z Radiem ZET.

Sławomir Patyra napisał do Karola Nawrockiego

Jak wynika z relacji Sławomira Patyry, do 3 lipca nie otrzymał on z Kancelarii Prezydenta ani oficjalnego pisma, ani zaproszenia na złożenie ślubowania. W związku z tym zdecydował się sam skierować do prezydenta Karola Nawrockiego pismo z prośbą o wyznaczenie terminu.

Nowy sędzia TK ujawnił w Radiu ZET, że dokument został złożony w biurze podawczym Kancelarii Prezydenta. W piśmie powołał się na właściwe przepisy i zwrócił o wskazanie daty, w której mógłby stawić się przed prezydentem. Teraz, jak sam zapowiedział, oczekuje na odpowiedź.

– Do tej pory nie otrzymałem żadnego pisma, ani zaproszenia do złożenia ślubowania. Dlatego dziś złożyłem w biurze podawczym Kancelarii Prezydenta pismo, w którym zwracam się z prośbą, zgodnie ze stosownym przepisem, o wyznaczenie terminu ślubowania. Teraz będę czekał na odpowiedź – powiedział Sławomir Patyra w rozmowie z Radiem ZET.

Stacja próbowała uzyskać stanowisko Kancelarii Prezydenta w tej sprawie. Radio ZET skontaktowało się z rzecznikiem prezydenta Rafałem Leśkiewiczem, jednak bez skutku. Jak przekazano, rzecznik nie odebrał telefonu i nie odpowiedział na wiadomość SMS.

Brak reakcji ze strony Kancelarii Prezydenta sprawia, że nie wiadomo, kiedy i czy w najbliższym czasie dojdzie do ślubowania Patyry. Do tego momentu wybrany przez Sejm prawnik nie będzie mógł objąć urzędu w Trybunale Konstytucyjnym. Sprawa ma więc nie tylko wymiar proceduralny, ale także praktyczny, bo wpływa na liczbę sędziów mogących orzekać w TK.

Spór o ślubowania sędziów TK trwa od miesięcy

Przypadek Sławomira Patyry nie jest jedyną kontrowersją wokół obsady Trybunału Konstytucyjnego w tej kadencji Sejmu. Obecna większość parlamentarna przez dłuższy czas nie uzupełniała powstających wakatów w TK. Zmieniło się to dopiero w marcu, gdy Sejm wybrał sześć osób, aby doprowadzić skład Trybunału do ustawowej liczby 15 sędziów.

Wówczas na sędziów TK wybrani zostali: Magdalena Bentkowska, Dariusz Szostek, Maciej Taborowski, Marcin Dziurda, Krystian Markiewicz oraz Anna Korwin-Piotrowska. Jednak tylko część z nich złożyła ślubowanie w Pałacu Prezydenckim. 1 kwietnia przed prezydentem ślubowali Dariusz Szostek i Magdalena Bentkowska.

W odniesieniu do pozostałej czwórki Kancelaria Prezydenta wskazywała, że ich sytuacja wymaga analizy. Przedstawiciele KPRP argumentowali, że w procedurze sejmowej miało dojść do błędów. Spór nie został dotąd rozstrzygnięty, a status tych osób nadal budzi kontrowersje.

9 kwietnia w sejmowej Sali Kolumnowej odbyła się uroczystość, podczas której czworo sędziów złożyło ślubowanie z formułą, że robią to „wobec prezydenta”. Tego samego dnia ślubowanie ponownie złożyli również Bentkowska i Szostek. Następnie wszyscy przekazali pisemne roty ślubowań w biurze podawczym Kancelarii Prezydenta RP.

Po tych wydarzeniach Dariusz Szostek i Magdalena Bentkowska objęli urzędy w Trybunale Konstytucyjnym. Inaczej wyglądała sytuacja czterech pozostałych osób. Prezes TK Bogdan Święczkowski stwierdził, że wydarzeń w Sejmie z ich udziałem nie można uznać za ślubowanie złożone „wobec prezydenta”, dlatego nie objęły one urzędów.

Dzień później Krystian Markiewicz poinformował, że on oraz troje pozostałych sędziów złożyli pismo do prezesa TK. Domagali się w nim umożliwienia im wykonywania obowiązków służbowych. Sprawa trafiła również na poziom międzynarodowy, ponieważ czworo sędziów zwróciło się do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Do ETPCz pismo skierował także prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski. Przekonywał w nim, że nie blokuje tym osobom objęcia stanowisk, ponieważ – w jego ocenie – nie są sędziami TK. W piśmie wskazał również, że brak możliwości rozpoczęcia pracy wynika z tego, że nie doszło do nawiązania stosunku służbowego sędziego w przypadku czworga spośród sześciu osób wybranych przez Sejm w marcu.

Sytuacja Sławomira Patyry pojawia się więc w momencie, gdy Trybunał Konstytucyjny już wcześniej był objęty sporem o skład i procedurę obejmowania urzędów. W jego przypadku kluczowe jest teraz to, czy Kancelaria Prezydenta wyznaczy termin ślubowania i czy nowy sędzia będzie mógł formalnie rozpocząć pracę w TK.