Oszustwo to działanie polegające na wprowadzeniu innej osoby w błąd w celu osiągnięcia korzyści – finansowych, prawnych czy osobistych. W rozumieniu obowiązującej litery prawa w Polsce, oszustwo opisane jest w Kodeksie Karnym i jest zagrożone karą pozbawienia wolności, a jego skala nie tylko się zwiększa, ale ewoluuje też jego forma – od fałszowanych dokumentów, przez bezpośrednie i cyniczne ataki fizyczne, aż po skomplikowane ataki cybernetyczne.
Wszystkie oszustwa, niezależnie od swojego rodzaju, działają na podobnym fundamencie – jest nim asymetria wiedzy i zaufania. Sprawca wykorzystuje brak czujności ofiary albo jej dobrą wiarę, by osiągnąć cel, którego w normalnych warunkach by nie uzyskał. To właśnie dlatego oszustwo budzi tak silne emocje – nie jest tylko złamaniem prawa, ale też nadużyciem podstawowych zasad moralnych, budujących więzi społeczne.
Współczesne oszustwa przybierają różne formy – od prostych i powtarzalnych, aż po zaawansowane operacje wymagające technologicznej wiedzy. Klasycznym przykładem pozostają oszustwa finansowe, takie jak wyłudzanie pieniędzy przez fikcyjne inwestycje, czy sprzedaż towarów, które nigdy nie trafią do kupującego. W tym modelu zysk oszusta zależy od prostoty oferty i szybkości zniknięcia, zanim ofiara zdąży się zorientować, że została oszukana i zareagować.
Coraz częściej spotykanym zjawiskiem są oszustwa internetowe – na przykład phishing, czyli podszywanie się pod banki, firmy kurierskie czy instytucje publiczne. W tej metodzie ofiara otrzymuje fałszywą wiadomość, gdzie klikając w link udostępnia dane, które natychmiast trafiają w ręce przestępców. Innym wariantem tego procederu jest spoofing, polegający na podszywaniu się pod numer telefonu czy adres e-mail, co dodatkowo uwiarygadnia oszusta w oczach ofiary.
Nie brakuje również oszustw emocjonalnych, w których przestępcy wykorzystują samotność czy łatwowierność swoich ofiar. Do najpopularniejszych oszustw tego typu należą metody tzw. „na wnuczka” czy „na policjanta”, które bazują na wzbudzaniu strachu lub nadziei. W tych sytuacjach zaufanie zostaje wykorzystane w najbardziej perfidny sposób, bo uderza w relacje rodzinne i osobiste, a w innych przypadkach podważa wiarygodność instytucji państwowych.
Podstawą ochrony przed oszustwem jest świadomość i czujność – nie istnieje bowiem żaden uniwersalny system zabezpieczeń, który uchroni przed każdym atakiem, a umiejętność zadawania pytań i weryfikowania źródeł stanowi zawsze pierwszą linię obrony.
W internecie podstawą bezpieczeństwa jest dbanie o silne hasła, stosowanie uwierzytelnień dwuetapowych i unikanie klikania w linki pochodzące z nieznanych źródeł. Bezpieczeństwo nie sprowadza się tylko do technicznych zabezpieczeń – równie ważna jest świadomość, że nikt z zewnątrz nie ma prawa żądać od nas wrażliwych danych czy natychmiastowych przelewów, ponieważ to właśnie mechanizm presji czasu stanowi najczęstsze narzędzie oszustów.
Poza siecią warto zachować ostrożność wobec osób, które pojawiają się nagle i wymagają szybkich decyzji – czy to w drzwiach naszego domu, czy przez telefon. Zasada ograniczonego zaufania, znana dobrze kierowcom, działa tu równie dobrze – nawet jeśli rozmówca podaje się za policjanta czy urzędnika, weryfikacja jego tożsamości jest naszym prawem.
Pokaż więcej
Prokuratura Rejonowa w Bolesławcu zakończyła głośne postępowanie dotyczące wykształcenia byłego starosty karkonoskiego Krzysztofa Wiśniewskiego. Śledczy wydali już decyzję w sprawie, która od miesięcy budziła duże emocje na Dolnym Śląsku. Choć ustalenia prokuratury są jednoznaczne, finał postępowania może zaskakiwać.
W Stanach Zjednoczonych zatrzymano mężczyznę poszukiwanego Czerwoną Notą Interpolu, podejrzanego o wielomilionowe oszustwa. Jak poinformowało Centralne Biuro Śledcze Policji oraz stacja Polsat News, zatrzymanie było efektem międzynarodowej współpracy organów ścigania. Mężczyzna ukrywał się przed polskim wymiarem sprawiedliwości poza granicami kraju.
Do Sejmu wpłynął poufny wniosek Prokuratury Europejskiej o uchylenie immunitetu jednemu z czynnych posłów. Sprawa dotyczy śledztwa w sprawie korupcji przy inwestycji tramwajowej finansowanej ze środków Unii Europejskiej w Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Polityk, którego według medialnych doniesień ma dotyczyć sprawa, opublikował już oświadczenie w mediach społecznościowych.
Premier Donald Tusk tuż przed posiedzeniem rządu ogłosił powrót projektu ustawy regulującej rynek kryptowalut. Nowe przepisy mają zostać skierowane do Sejmu jeszcze w tym tygodniu, a rząd zapowiada zaostrzenie kar dla oszustów. Premier w swojej wypowiedzi uderzył także w polityków związanych z PiS i odniósł się do sprawy Zondacrypto.
Natalia, partnerka zmarłego Łukasza Litewki, po kilku dniach milczenia opublikowała na Instagramie oświadczenie skierowane do opinii publicznej. Kobieta odniosła się do sytuacji panującej w mediach społecznościowych po pogrzebie polityka. Jej słowa mają na celu uporządkowanie chaosu informacyjnego narastającego wokół ostatnich tragicznych wydarzeń.
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji wydało pilne ostrzeżenie dla Polaków. Resort alarmuje obywateli przed majówką. Ta informacja może oszczędzić nam wielu nieprzyjemnych sytuacji i uchronić nas przed ich przykrymi konsekwencjami.
W ostatnich tygodniach rośnie liczba przypadków, w których Polacy otrzymują niespodziewane przelewy BLIK od nieznanych osób, po czym kontaktuje się z nimi ktoś z prośbą o „zwrot przez pomyłkę”. Choć sytuacja może wydawać się niewinna, w rzeczywistości kryje się za tym sprawnie przygotowany mechanizm oszustwa. Jeden błąd może doprowadzić do utraty pieniędzy lub wciągnięcia w poważne konsekwencje prawne.Oszustwo „na pomyłkę”. Na czym polega?Eksperci apelują. Na to należy zwrócić szczególną uwagęOszuści wykorzystują uczciwość swoich ofiar
Polski bank opublikował pilny komunikat skierowany do swoich klientów. Informacja pojawiła się niespodziewanie i dotyczy kwestii, która może mieć znaczenie dla osób korzystających z usług tej instytucji. Zaapelowano o czujność i zachęca do zapoznania się z ważnym ostrzeżeniem. Pilne ostrzeżenie dla klientów banku. Klienci powinni zachować czujnośćWłaśnie tak działają oszuści. Sprawdź na co koniecznie uważaćKlienci muszą o tym wiedzieć. Bank tłumaczy, jak się chronić
Niepozorna próba odzyskania 50 groszy kaucji może skończyć się poważnymi konsekwencjami prawnymi. 55-letni mieszkaniec Tarnowskich Gór próbował oszukać automat do zwrotu butelek w jednym z marketów. Jego sposób był prosty, ale szybko został zauważony przez pracowników sklepu. Teraz sprawa może zakończyć się w sądzie, a mężczyźnie grozi więzienie.Manipulacja przy butelkomacie. Skończyło się interwencją policjiChciał zyskać 50 groszy. Może odsiedzieć nawet 2 lataJak działa zwrot butelek w sklepach? Jeden błąd może mieć poważne skutki
Poznańscy policjanci rozbili grupę podejrzaną o zainscenizowanie kradzieży dwóch luksusowych aut. Według śledczych sprawcy usiłowali wyłudzić blisko 700 tysięcy złotych odszkodowania. Akcja służb doprowadziła do zatrzymania pięciu osób i odnalezienia ukrytych pojazdów.Mechanizm fikcyjnego zniknięcia pojazdówSkoordynowana akcja kontrterrorystów w ośmiu lokalizacjachNielegalny sprzęt i narkotyki w warsztacieZarzuty i tymczasowy areszt dla liderów grupy
W Kancelarii Prezydenta RP ujawniono poważne nieprawidłowości finansowe. Śledczy badają sprawę środków, które miały zniknąć z Pracowniczej Kasy Zapomogowo-Pożyczkowej. Według ustaleń medialnych skala strat może sięgać nawet około pół miliona złotych, a postępowanie prowadzą policja i prokuratura.Pieniądze zniknęły z kasy zapomogowej. Sprawę bada prokuraturaKontrola w Kancelarii i zawiadomienie do organów ściganiaŚledztwo w toku. Przesłuchania i ustalanie skali procederu
To jeden z najgłośniejszych i największych wycieków danych osobowych w historii Polski. Funkcjonariusze Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości przedstawili zarzuty w sprawie nieuprawnionego pozyskania danych klientów sklepu internetowego Morele.net. Sprawa, która wstrząsnęła rynkiem e-commerce, doczekała się przełomu.CBZC wchodzi do gry. Przełom w sprawie masowego wycieku danychZarzuty dla 29-latkaJakie dane wyciekły? Ogromna skala naruszeń
Działania organów ścigania koncentrują się na wyjaśnieniu roli funkcjonariuszy publicznych w procederze przejmowania nieruchomości. Analiza dokumentacji notarialnej oraz zeznań świadków pozwoliła na sformułowanie konkretnych zarzutów wobec osób zaufania publicznego.
Europejska monarchia znalazła się w centrum nowego skandalu, który ponownie wywołuje kontrowersje wokół relacji jednego z jej członków z Jeffreyem Epsteinem. Oświadczenie o głębokim żalu i publiczne przeprosiny pojawiły się po ujawnieniu obszernej korespondencji, która rzuca nowe światło na dawną znajomość i budzi pytania o osąd oraz odpowiedzialność osób publicznych.Nieoczekiwany skandal z przeszłości: ujawnienie korespondencji z EpsteinemSłowa przeprosin: “Najgłębszy żal"To nie koniec problemów – poważne zarzuty i przebieg sprawy
81-letnia mieszkanka Lublina nie dała się nabrać. Gdy fałszywy funkcjonariusz zażądał wyrzucenia z balkonu torby z 90 tys. zł, seniorka szybko zorientowała się w sytuacji. Wspólnie z synem i prawdziwymi policjantami przygotowała sprytną pułapkę, a 34-letni oszust z Olsztyna został zatrzymany na gorącym uczynku. Mamy komentarz policji w tej sprawie. 81-latka błyskawicznie rozpoznała próbę wyłudzenia pieniędzyZamiast oszczędności życia oszust otrzymał torba z książkamiPowiadomiła syna i policję, zamiast wpadać w panikę
Prokuratura Okręgowa w Gdańsku postawiła pierwsze zarzuty w śledztwie dotyczącym wielomilionowych oszustw finansowych. Sprawa, w którą zaangażowane są osoby z lokalnych elit towarzyskich oraz znany naukowiec, rzuca światło na mechanizm działania funduszu, który zamiast gwarantowanych zysków, przyniósł inwestorom ogromne straty. Publikujemy kluczowe fakty dotyczące dotychczasowych ustaleń śledczych.Zarzuty dla władz spółkiMechanizm działania projektu i rola profesora uniwersyteckiegoSkala oszustwa i straty poniesione przez inwestorówElementy oszustwa i konsekwencje dla pokrzywdzonych
Edyta Górniak, jedna z najbardziej rozpoznawalnych postaci polskiej sceny muzycznej, padła ofiarą wyrachowanego oszustwa finansowego. Przez blisko trzy lata artystka była systematycznie okradana przez swoją księgową – osobę, którą darzyła pełnym zaufaniem i która miała dbać o jej interesy. Skala nadużyć okazała się tak duża, że sprawą zajęły się już organy ścigania.Bolesne rozczarowanie i kulisy zdrady"Kobieta kobiecie": Poruszający komentarz gwiazdySkuteczna pomoc służb i urzędówŚledztwo prokuratorskie i przestroga dla branży
Twoja skrzynka mailowa może stać się bramą dla złodziei, którzy znów biorą na cel oszczędności Polaków. Najnowsza kampania phishingowa wykorzystuje presję czasu i strach przed blokadą konta, by skłonić nieświadomych użytkowników do jednego, kosztownego błędu. Na celowniku znaleźli się klienci największego polskiego banku, czyli PKO BP.Nowa fala ataków na klientów PKO BPMechanizm działania oszustwaOstrzeżenie od CERT PolskaZasady bezpieczeństwa i zgłaszanie incydentów
Internauci w całej Polsce otrzymują niepokojące wiadomości e-mail. Właściwe służby wydały oficjalny komunikat, ostrzegając przed nowym, wyjątkowo podstępnym rodzajem cyberprzestępczości, który może prowadzić do poważnych strat finansowych.
Mieszkaniec Podlasia został zatrzymany za “pluszakowy przekręt”. Mężczyzna miał bowiem wyłudzać maskotki od jednej z sieci handlowych. Zabawki były oferowane w ramach specjalnego programu lojalnościowego. Mężczyźnie postawiono aż 71 zarzutów.
Wymiana wykonawcy w połowie remontu, wielomilionowe straty i podejrzenie nepotyzmu - tak w skrócie wygląda afera wokół modernizacji Muzeum Bitwy pod Grunwaldem. W programie "Hiperfokus Grucy" dziennikarz tłumaczy, jak firma powiązana z rodziną inspektorki nadzoru budowlanego przejęła lukratywny kontrakt. Sprawą, która kosztowała podatników miliony, zajmowały się już CBA, prokuratura i sąd, a finału wciąż nie widać.
Chemia pochodząca z Niemiec od lat jest uważana za tą bardziej wydajną i lepszą od tej produkowanej w Polsce. Często jednak zauważa się nieuczciwe praktyki przedsiębiorców, które są po prostu zwykłym oszustwem. Jak sprawdzić skąd pochodzi chemia, którą kupujemy i nie dać się nabrać na niedopowiedzenia producentów? Szczegóły znajdziecie w rozmowie Laury Młodochowskiej z Anną Korytowską.
12 lipca 2024 roku, nocna podróż norweskiego turysty w Trójmieście zakończyła się szokującym odkryciem. Po imprezie, wracając taksówką do swojego mieszkania, nieświadomy turysta padł ofiarą oszustwa. Następnego dnia zauważył, że z jego konta bankowego zniknęła równowartość... ponad 20 tysięcy złotych!
Skandaliczna próba oszustwa na Dolnym Śląsku. 21-letni mężczyzna chciał zapłacić za zakupy podrabianym banknotem. Dzięki szybkiej reakcji kasjerki, jego przekręt szybko został zdemaskowany i nieuczciwy klient trafił w ręce policji. Teraz grozi mu nawet do 8 lat więzienia.
Wraca stara metoda oszustów na kradzież. Złodzieje coraz chętniej sięgają teraz po sposób na tzw. “przewałkę”, modyfikując go w zależności od sytuacji. Mieszkanka Biłgoraja straciła w ten sposób prawie 3 tys. złotych, ofiarą przestępców padła też seniorka z Tarnobrzega. Wyjaśniamy zatem, na czym polega cała idea i jak się przed nią bronić.
Urzędnicy ministerstwa finansów przestrzegają przed kolejnymi próbami oszustwa. Przestępcy chcą wykorzystać brak naszej czujności oraz fakt, że trwa czas rozliczania podatku PIT za 2023 rok. W sprytny i podstępny sposób podszywają się więc za pracowników państwowych instytucji, aby wyłudzić wrażliwe dane. Resort dokładnie wskazuje, co powinno wzbudzić nasz szczególny niepokój.
Niecodzienne sceny rozegrały się w jednym ze sklepów w Złotoryi (woj. dolnośląskie). Starsza kobieta podczas zakupów wyjęła portfel, który niefortunnie wypadł jej z rąk. Seniorka poprosiła o pomoc młodszą kobietę, która zgubę znalazła, ale schowała w swojej torebce i w pośpiechu opuściła sklep. Policja opublikowała nagranie z całego zajścia.
Warszawska policja poszukuje mężczyzny, który może mieć związek z oszustwem na ponad 300 tysięcy złotych. Opublikowano portret pamięciowy. - Każdy, kto rozpoznaje osobę widoczną na publikowanym portrecie pamięciowym, proszony jest o kontakt z policjantami - apelują mundurowi.