NATO, a dokładniej Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, zwana zwyczajowo również jako Sojusz Północnoatlantycki, to dobrowolne zrzeszenie 32 państw z Europy i Ameryki Północnej, których celem jest wspólna walka o bezpieczeństwo i pokój w krajach członkowskich. NATO stanowi organizację polityczno-wojskową (z naciskiem na płaszczyznę militarną), której strategie zakładają defensywną postawę, jednak od czasu do czasu angażuje się w misje stabilizacyjne w krajach niewchodzących w skład Sojuszu.
NATO powstało już w 1949 roku jako odpowiedź na potencjalną agresję ZSRR, jego państw satelickich czy innych krajów komunistycznych, takich jak Chiny czy Kuba. Do dziś NATO stanowi militarną i polityczną przeciwwagę dla Rosji czy Chin, gdzie do roku 2024 lista państw członkowskich powiększyła się niemal trzykrotnie. Aktualnym Sekretarzem Generalnym NATO jest norweski polityk Jens Stoltenberg.
Do krajów członkowskich NATO zaliczają się aż 32 państwa – w tym oczywiście Polska, która do Sojuszu Północnoatlantyckiego przystąpiła 12 marca 1999 roku. Najmłodszym członkiem NATO jest Szwecja, która zasiliła szeregi organizacji w marcu 2024 roku – wcześniej zrobiła to Finlandia (w kwietniu 2023 roku). Kandydatem do członkostwa w NATO jest Bośnia i Hercegowina.
Pełna lista państw członkowskich NATO prezentuje się następująco (w kolejności alfabetycznej):
Aktualna polityka międzynarodowa Stanów Zjednoczonych klasyfikuje również niektóre państwa jako tzw. „Major non-NATO Ally”, co można przetłumaczyć jako „główni sojusznicy spoza NATO”. Do grona tychże zalicza się aż 19 państw z różnych stron świata – wymienić można takie państwa jak Australia, Egipt, Japonia, Korea Południowa, Pakistan, Brazylia, Nowa Zelandia czy Katar.
Podstawową rolą NATO jest zagwarantowanie bezpieczeństwa i suwerenności członkom Sojuszu. Zgodnie z obowiązującą doktryną, atak na jeden z krajów członkowskich NATO będzie przez pozostałe odbierany jako atak na wszystkich członków. Ma się to wiązać z symetryczną i skuteczną odpowiedzią wszystkich państw członkowskich, co nie wyklucza (ale też nie gwarantuje) użycia siły zbrojnej.
Wojska NATO biorą niekiedy udział we wspólnych misjach stabilizacyjnych poza granicami krajów członkowskich. Formalnie misje te mają zapewniać bezpieczeństwo członkom Sojuszu w dalszej perspektywie lub przeciwdziałać kryzysom humanitarnym. Członkowie NATO przeprowadzają również regularne, wspólne ćwiczenia wojskowe zmierzające do integracji militarnej.
Pokaż więcej
W pobliżu jednego z kluczowych czarnomorskich portów doszło do nagłej eksplozji wojskowego bezzałogowca, o czym informują źródła rządowe i media. Incydent ma bezpośredni związek z trwającą za wschodnią granicą wojną. Premier Donald Tusk w swoim oświadczeniu ostrzegł przed pogłębiającym się kryzysem i możliwą eskalacją.
Nocny atak Rosji na Ukrainę wywołał reakcję polskiego wojska. Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych poinformowało o poderwaniu myśliwców i rozpoczęciu działań mających zabezpieczyć polską przestrzeń powietrzną przed skutkami działań prowadzonych za wschodnią granicą.
Prezydent USA Donald Trump zapowiedział wysłanie do Polski dodatkowych 5 tysięcy amerykańskich żołnierzy. Decyzja spotkała się z natychmiastową reakcją sekretarza generalnego NATO Marka Rutte i wywołała spore zaskoczenie w kręgach wojskowych, choć oficjalnie przyjęto ją z zadowoleniem.
Decyzja Donalda Trumpa o wysłaniu dodatkowych 5 tys. amerykańskich żołnierzy do Polski odbiła się szerokim echem w Hiszpanii i Portugalii. Tamtejsze media oceniają, że ruch prezydenta USA może świadczyć o utrzymującym się zaangażowaniu Waszyngtonu w bezpieczeństwo Europy.
W okręgu uciańskim na wschodzie Litwy ogłoszono czerwony, najwyższy stopień zagrożenia po wykryciu na radarach podejrzanego obiektu przypominającego drona. W odpowiedzi poderwano myśliwce NATO, które zostały wysłane w rejon zdarzenia. Po kilkudziesięciu minutach alarm został odwołany, a sytuację uznano za opanowaną.
Wicepremier i szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz poinformował w czwartek, że w ciągu najbliższych kilkudziesięciu godzin do Polski mają trafić pierwsze samoloty F-35. Jak dodał, uroczyste przyjęcie maszyn w bazie lotniczej w Łasku zaplanowano na połowę czerwca.
Na wschodzie Łotwy ogłoszono alarm po wykryciu niezidentyfikowanego drona, co skłoniło wojsko do wydania ostrzeżeń dla mieszkańców zagrożonych obszarów. Wezwano ich do pozostania w bezpiecznych miejscach, a w odpowiedzi poderwano także myśliwce państw NATO stacjonujące w kraju. To kolejny tego typu incydent w ostatnich dniach.
Kolejny kraj NATO ogłosił alarm powietrzny w części kraju po wykryciu podejrzanego drona zmierzającego od strony Białorusi. W odpowiedzi na zagrożenie aktywowano misję NATO Baltic Air Policing, a najwyższe władze państwowe udały się do schronów.
W dwóch krajach NATO ogłoszono alarm związany z naruszeniem przestrzeni powietrznej. Władze we wtorkowe przedpołudnie oficjalnie poinformowały o aktywności niezidentyfikowanego drona, a NATO poderwało myśliwce patrolujące region Morza Bałtyckiego. Właśnie przekazano niepokojące doniesienia. “To pierwsza taka sytuacja”.
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski poinformował w piątek o możliwych planach Rosji dotyczących rozszerzenia działań wojennych z udziałem Białorusi. Według jego relacji Moskwa ma dążyć do wciągnięcia Mińska w wojnę przeciwko Ukrainie, a także rozważać potencjalny atak z terytorium Białorusi na jedno z państw NATO. Jak dodał, ukraińskie służby mają posiadać informacje o rozmowach prowadzonych w tej sprawie między Rosją a Białorusią.
Prezydent RP Karol Nawrocki przebywa z roboczą wizytą w Rumunii, gdzie bierze udział w szczycie Bukaresztańskiej Dziewiątki (B9). W Bukareszcie spotkał się z prezydentem Rumunii Nicușorem Danem, a podczas wystąpienia otwierającego obrady wygłosił mocne przemówienie dotyczące bezpieczeństwa Europy, wojny w Ukrainie oraz roli Polski i państw wschodniej flanki NATO.
Słowa Donalda Trumpa o możliwym przeniesieniu części amerykańskich wojsk z Niemiec do Polski wywołały w kraju ożywioną dyskusję. Prezydent USA zasugerował, że relokacja sił mogłaby objąć także Polskę. Do tej deklaracji odniósł się nowy szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego - Bartosz Grodecki.
Stany Zjednoczone pod wodzą Donalda Trumpa radykalnie przebudowują swoją politykę zagraniczną oraz globalną strategię obronną. Waszyngton powoli rezygnuje z kosztownej roli światowego szeryfa, stawiając na technologiczną dominację i przerzucając ciężar bezpieczeństwa na regionalnych sojuszników. Równocześnie Biały Dom gorączkowo szuka wizerunkowego wyjścia z bliskowschodniego impasu, którego potężne ekonomiczne konsekwencje uderzają dziś przede wszystkim w Europę. Kulisy tych geopolitycznych przetasowań w programie “Punkty Zapalne” analizuje Marek Budzisz, ekspert ds. wschodu i bezpieczeństwa strategicznego z think tanku Strategy&Future.
Decyzja USA o wycofaniu części żołnierzy z Niemiec wywołała reakcję NATO. Sojusz wskazał na konieczność zwiększenia europejskich inwestycji w obronność oraz większego udziału państw Europy w zapewnianiu wspólnego bezpieczeństwa.
Decyzja USA o wycofaniu części wojsk z Niemiec wywołała lawinę komentarzy w szeregach NATO. Do sprawy odniósł się najpierw minister obrony Niemiec Boris Pistorius, a następnie głos zabrał polski premier Donald Tusk, który ostrzegł przed „postępującym rozpadem naszego sojuszu”.
Według ustaleń „Financial Times”, Polska znalazła się wśród krajów, które mogą odczuć skutki działań wojennych USA na Bliskim Wschodzie. Jak wynika z publikacji, w związku z operacją wymierzoną w Iran amerykańskie zapasy uzbrojenia mają się kurczyć, co może przełożyć się na opóźnienia w dostawach broni do sojuszników.
Prezydent USA Donald Trump ponownie zaostrzył retorykę wobec europejskich sojuszników. Po wcześniejszych sugestiach dotyczących Niemiec, wskazał także na inne kraje i wyraźnie zaznaczył, że obecność amerykańskich wojsk w Europie nie jest dana raz na zawsze. Coraz więcej państw może znaleźć się w kręgu jego krytyki i potencjalnych decyzji dotyczących ograniczenia zaangażowania militarnego. Wypowiedzi padły w czasie rosnących napięć na linii USA–Europa.
Szczątki rosyjskiego drona spadły w sobotę na jedno z rumuńskich miast podczas zmasowanego ataku powietrznego na Ukrainę. W wyniku zdarzenia uszkodzony został dom oraz infrastruktura energetyczna, jednak nikt nie odniósł obrażeń – poinformowało tamtejsze ministerstwo obrony.
Po głośnej wypowiedzi premiera Donald Tusk dla Financial Times, w której postawił pytanie o lojalność USA wobec NATO, pojawiła się reakcja Waszyngtonu. Biały Dom w odpowiedzi na pytania Wirtualnej Polski odniósł się do słów szefa polskiego rządu.
Według ustaleń Politico, w Białym Domu powstała lista państw NATO podzielonych na „grzeczne” i „niegrzeczne”. Dokument zawiera ocenę zaangażowania sojuszników i może wpływać na decyzje USA wobec poszczególnych krajów. Wśród potencjalnych beneficjentów wymienia się m.in. Polskę i Rumunię.
Nad Morzem Bałtyckim doszło do przechwycenia rosyjskich bombowców przez szwedzkie siły powietrzne, działające w ramach koordynacji z państwami NATO. Według informacji przekazanych przez stronę rosyjską, lot miał charakter planowy i odbywał się nad wodami neutralnymi, a na części trasy maszyny były eskortowane przez zagraniczne myśliwce.
Do Polski trafił wniosek dotyczący zgody na przelot samolotu z premierem Słowacji Robertem Fico do Moskwy. Sprawa jest obecnie analizowana przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Jednocześnie kilka państw regionu odmówiło już zgody na tranzyt słowackiej delegacji w związku z planowanym udziałem w obchodach 9 maja.
Polska szykuje się na czarny scenariusz. W tle powstaje międzynarodowy plan na wypadek wojny, a nasz kraj odgrywa w nim ważną rolę. Szczegóły robią wrażenie. Kulisy przygotowań pokazują, że to nie są już tylko teoretyczne rozważania. W grę wchodzą konkretne działania, które mogą dotknąć milionów ludzi.Europa szykuje się na najgorsze. Powstaje wojenny scenariuszPolska w centrum planów NATO. Nasza rola rośnieAlarmowy scenariusz dla ludności. Tak miałaby wyglądać ewakuacja
Napięcie wokół relacji Stanów Zjednoczonych z NATO ponownie rośnie, a kolejne wypowiedzi Donalda Trumpa wywołują falę spekulacji. W tle pojawiają się nie tylko ostre słowa, ale też konkretne oczekiwania wobec europejskich sojuszników. Sytuacja komplikuje się dodatkowo przez wydarzenia na Bliskim Wschodzie.Trump krytykuje NATO i podsyca napięcia po spotkaniu z RuttemEuropa pod presją USA. W tle cieśnina Ormuz i konflikt na Bliskim WschodzieUltimatum dla NATO. Sojusz ma tylko dwa dni na reakcję
Prezydent USA Donald Trump skrytykował NATO i sojuszników w serii wpisów na platformie Truth Social. Komentarze pojawiły się tuż po jego spotkaniu z sekretarzem generalnym Sojuszu Markiem Rutte. Wpisy wywołały falę spekulacji, a wątki dotyczące Grenlandii i bezpieczeństwa międzynarodowego przyciągnęły szczególną uwagę obserwatorów.Trump krytykuje NATO i sojusznikówSpotkanie z sekretarzem generalnym NATOOczekiwania USA wobec bezpieczeństwa międzynarodowego
Działania prezydenta Donald Trump wywołują kontrowersje niemal w każdym zakątku świata. W rozmowie z Interią odniósł się do nich Jerzy Marek Nowakowski, który wskazał, że decyzje amerykańskiego przywódcy mogą mieć daleko idące, globalne konsekwencje. „Krok po kroku Stany Zjednoczone rezygnują z pozycji lidera świata demokratycznego” - ocenił dyplomata.Donald Trump otwarcie i regularnie krytykuje swoich sojusznikówDyplomata stanowczo o działaniach Trumpa. „To nie jest poważne”Prezydent USA ma coraz więcej krytyków
Sekretarz generalny NATO Mark Rutte udaje się z pilną wizytą do Waszyngtonu. Już dziś o 21:30 ma rozpocząć się jego spotkanie z prezydentem Stanów Zjednoczonych. Jak donoszą media oraz źródła w administracji USA, stawką rozmów z Donaldem Trumpem jest jedność sojuszu transatlantyckiego. Od przebiegu tego spotkania może zależeć dalsze zaangażowanie Amerykanów w obronę Europy.Iran jako główna kość niezgodyScenariusz odwetu Donalda TrumpaGłos narastającego sprzeciwu z EuropyMark Rutte jako ostatnia nadzieja
Powrót Donalda Trumpa do Białego Domu to scenariusz, który od miesięcy spędza sen z powiek europejskim liderom. Niekontrolowane wypowiedzi amerykańskiego przywódcy sukcesywnie podważają wiarygodność Sojuszu Północnoatlantyckiego i fundamenty artykułu piątego, stanowiącego absolutną gwarancję wzajemnej obrony. O dramatycznych konsekwencjach tej politycznej woltyżerki dla bezpieczeństwa Polski i całego kontynentu w programie “Układ Zamknięty” dyskutowali dziennikarze serwisu Goniec.pl – Wojciech Mulik oraz Radosław Gruca.