USA, czyli Stany Zjednoczone Ameryki, to państwo federacyjne w Ameryce Północnej. Jest to trzecie państwo na świecie pod względem wielkości terytorium (wyprzedza je Rosja i Kanada) oraz trzecie pod względem liczby ludności, gdzie liczba obywateli Stanów Zjednoczonych wynosi niemal 333 milionów ludzi.
Stolicą USA jest Waszyngton, a walutą jest dolar amerykański. Język urzędowy nie istnieje na poziomie federalnym, jednak de facto jest to język angielski. Aktualnym prezydentem USA jest Joe Biden, a wiceprezydentem Kamala Harris. Największą religię w USA stanowi protestantyzm (wyznaje go 46,5% społeczeństwa) jednak katolicyzm również jest istotną dla Stanów Zjednoczonych religią, wyznawaną przez 20,8% obywateli.
Oprócz stanów kontynentalnych i Hawajów, Stany Zjednoczone posiadają 14 terytoriów zależnych na Pacyfiku i Atlantyku – między innymi Samoa Amerykańskie, Mariany Północne czy Portoryko. Największym stanem USA jest Alaska.
Podstawę prawną dla funkcjonowania kraju stanowi Konstytucja Stanów Zjednoczonych, będąca najstarszym tego typu dokumentem na świecie. Istnieje wolność zakładania partii politycznych, jednak de facto władza od dziesięcioleci jest podzielona pomiędzy Partię Demokratyczną i Partię Republikańską.
Władzę wykonawczą sprawuje prezydent, jednak nie jest on wybierany w wyborach powszechnych, a w wyborach pośrednich – decyduje o tym Kolegium Elektorskie, gdzie każdemu stanowi przysługuje liczba głosów równa jego reprezentacji w Kongresie. System ten często doprowadza to do sytuacji, w której kandydat posiadający większą liczbę głosów w skali kraju i tak przegrywa wybory.
Ciało ustawodawcze w USA stanowi dwuizbowy Kongres, składający się z Izby Reprezentantów i Senatu, natomiast na czele władzy sądowniczej stoi Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych. Warto w tym miejscu podkreślić, że USA to państwo federacyjne, którego skład tworzą stany, cieszące się dość dużą autonomią w zakresie kształtowania lokalnego prawa (w tym ustalania stawek niektórych podatków).
Gospodarka Stanów Zjednoczonych jest zdecydowanie najsilniejszą na świecie, o prymat w tej dziedzinie konkurując z Chinami. PKB USA wynosi aż 26 854,60 mld dolarów, a w wielu sektorach gospodarki USA zajmuje niekwestionowane, pierwsze miejsce. Jednym z takich sektorów jest rolnictwo – Stany Zjednoczone są największym producentem żywności na świecie.
Do części istotnych dla USA gałęzi gospodarki zaliczymy także przemysł zbrojeniowy, samochodowy, komputerowy, farmaceutyczny, petrochemiczny i chemiczny, elektroniczny, drzewny, spożywczy czy kosmetyczny. Uwagę zwraca także rozbudowany sektor finansowy – Nowy Jork jest drugim po Londynie centrum finansowym świata.
USA posiada także oczywiście bogate złoża surowców i zasobów strategicznych. Chodzi tu przede wszystkim o ropę naftową, gaz ziemny, węgiel, miedź, ołów, uran, złoto czy srebro. Na terenie Stanów Zjednoczonych znajdują się także gigantyczne złoża gazu łupkowego. Wiele z tych zasobów nie jest w ogóle eksploatowanych, z uwagi na szczególną politykę Stanów Zjednoczonych, nastawioną na przejście w stan autarkii w razie światowego kryzysu.
Pokaż więcej
Były prezydent RP Andrzej Duda zdecydował o podjęciu nowej współpracy międzynarodowej, o czym poinformowały oficjalne źródła w Stanach Zjednoczonych oraz sam zainteresowany w opublikowanym komunikacie. Decyzja ta otwiera kolejny rozdział w jego karierze publicznej, skupionej na bezpieczeństwie transatlantyckim po zakończeniu sprawowania najwyższego urzędu w państwie. Ekspercka rola w amerykańskim think tankuBezpieczeństwo i suwerenność priorytetemAktywność biznesowa i doradczaNowy model politycznej emerytury
Polska placówka dyplomatyczna w Waszyngtonie wydała wyjątkowo pilne ostrzeżenie dla Polonii oraz polskich turystów przebywających w Stanach Zjednoczonych. Zbliżająca się potężna śnieżyca może zagrozić życiu i zdrowiu, dlatego ambasada apeluje o szczególną ostrożność. Sytuacja ma charakter bezprecedensowy, a jej skutki dotkną setek milionów ludzi w wielu regionach USA.Polska ambasada w USA wydaje pilny alertŚnieżyca w USA zagrożeniem dla milionówEkstremalne mrozy w Kanadzie i konsekwencje burzy
Odeszła wyjątkowa postać, której życie stało się symbolem niezwykłej wytrwałości i pogody ducha przez ponad wiek. Smutną wiadomość o jej odejściu przekazały w poniedziałek oficjalne źródła, w tym przedstawiciele Urzędu Marszałkowskiego w Łodzi. Polska pożegnała kobietę, która była żywym świadkiem najważniejszych wydarzeń historycznych minionego stulecia.Burzliwe losy między Polską a AmerykąNiezwykła sprawność i pasja do życiaProsta recepta na rekordową długowiecznośćFenomen medyczny pod lupą ekspertów
Decyzja o wycofaniu USA ze struktur WHO staje się faktem, kończąc wieloletni okres napiętych relacji między Waszyngtonem a tą agencją ONZ. Ruch ten, zapoczątkowany przez administrację Donalda Trumpa, budzi liczne pytania o przyszłość globalnego bezpieczeństwa zdrowotnego oraz stabilność finansową organizacji odpowiedzialnej za zwalczanie największych zagrożeń epidemiologicznych naszych czasów.
Amerykańskie służby pogodowe oraz polska placówka dyplomatyczna w Waszyngtonie wydały bezprecedensowe ostrzeżenie dla tysięcy osób przebywających za oceanem. Nadchodzący żywioł może sparaliżować ogromną część kontynentu, wymuszając na mieszkańcach podjęcie natychmiastowych kroków zapobiegawczych.Gigantyczna burza śnieżna nadciąga nad USAPolscy dyplomaci apelują o ostrożnośćPoważne utrudnienia w transporcie i lotnictwieStały monitoring i współpraca ze służbami
Szef CIA John Ratcliffe odwiedził Polskę w tajemnicy, wywołując spore poruszenie w kręgach politycznych. Spotkania z najwyższymi przedstawicielami polskiego rządu pozostają w dużej części nieujawnione. Wizyta budzi pytania o zakres rozmów i priorytety współpracy wywiadowczej między Warszawą a Waszyngtonem.Tajemnicza wizyta szefa CIA w PolsceSpotkania Ratcliffe’a z polskimi władzamiCIA w skrócie i profil dyrektora John’a Ratcliffe’a
Relacje dyplomatyczne między Waszyngtonem a Ottawą gwałtownie się pogorszyły po niespodziewanym wycofaniu przez Donalda Trumpa zaproszenia do Rady Pokoju dla premiera Marka Carneya. To bezprecedensowe wydarzenie, ogłoszone w mediach społecznościowych w samym sercu szczytu w Davos, rzuca zupełnie nowe światło na kształt rodzącego się porządku światowego.Gwałtowna reakcja na słowa o „ekonomicznej broni”Spór o miliardową opłatę i „Doktrynę Carneya”Widmo wojny handlowej i przyszłość USMCAPolska dyplomacja wobec nowej Rady Liderów
Narastający konflikt o status Grenlandii staje się centralnym punktem napięć na linii Paryż-Waszyngton. Kiedy Donald Trump otwarcie deklaruje chęć przejęcia wyspy, Emmanuel Macron odpowiada zdecydowanymi ruchami dyplomatycznymi i wojskowymi, angażując w sprawę struktury NATO.
Jedna decyzja podjęta w Waszyngtonie uruchomiła proces, którego skutki odczuwalne będą daleko poza granicami Stanów Zjednoczonych. Międzynarodowe instytucje, rządy i eksperci ds. zdrowia publicznego ostrzegają, że świat wchodzi w nową fazę niepewności, a dotychczasowy system reagowania na globalne zagrożenia może już nigdy nie wyglądać tak samo.Jak doszło do przełomuPieniądze, wpływy i politykaCo oznacza nowa era bez USA
Potężna maszyna, która w czasie wojny nuklearnej staje się najważniejszym miejscem na Ziemi, została dostrzeżona nad Starym Kontynentem. Obecność Boeinga E-4B „Nightwatch” zawsze budzi emocje, zwłaszcza w obecnej sytuacji geopolitycznej. Jego niedawny przelot nad Europą natychmiast wywołał falę spekulacjiPełni rolę polisy ubezpieczeniowejSamolot może utrzymywać się w powietrzu przez 12 godzin bez tankowania
W szwajcarskim Davos zainaugurowano działalność Rady Pokoju, co według doniesień agencji Bloomberg oraz komunikatów ze szczytu stanowi bezprecedensowy zwrot w globalnej dyplomacji. Inicjatywa Donalda Trumpa zapowiada nową erę w rozwiązywaniu konfliktów, choć budzi przy tym skrajne reakcje światowych mocarstw.Miliard dolarów za miejsce przy stoleInauguracja w Davos i lista sygnatariuszyPolska perspektywa i dyplomatyczne uznanieStruktura władzy i przyszłość suwerenności
W Davos zapadają decyzje, które mogą fundamentalnie zmienić dotychczasowy porządek dyplomatyczny na świecie. Według doniesień agencji Reuters oraz Bloomberg, nowa inicjatywa pod egidą Stanów Zjednoczonych wywołuje skrajne emocje wśród światowych przywódców. Propozycja ta staje się obecnie głównym punktem spornych dyskusji dotyczących przyszłości globalnego bezpieczeństwa.Kontrowersyjny skład nowej organizacjiAmbitne cele i specyficzne zasady członkostwaPolska wstrzymuje się z podpisaniem kartyDyplomatyczne wyzwania i przyszłość projektu
W amerykańskiej polityce zagranicznej coraz wyraźniej działa heglowska metafora sowy Minerwy, która wylatuje dopiero o zmierzchu. Innymi słowy: refleksja i mądrość przychodzą dopiero po szkodzie.Czołowi urzędnicy odchodzącej administracji Joe Bidena – tacy jak Jake Sullivan czy Janet Yellen – zaczynają dziś przyznawać, że decyzje dotyczące Chin, Rosji czy Ukrainy były błędne albo przyniosły skutki odwrotne do zamierzonych. Te spóźnione wyznania rzucają niepokojące światło na bezpieczeństwo państw sojuszniczych USA, w tym Polski, które przez lata bezkrytycznie wierzyły w amerykańską narrację o globalnym prymacie.Tekst powstał na podstawie programu “Obraz Świata” z Albertem Świdzińskim ze Strategy&Future.
Podczas tegorocznego Forum Ekonomicznego w Davos rozgorzała kluczowa dyskusja na temat przyszłości bezpieczeństwa kontynentu. Wypowiedzi czołowych liderów, zarejestrowane w oficjalnych materiałach wideo z wydarzenia, rzucają nowe światło na rolę Polski w strukturach NATO. To spotkanie stało się poligonem dla śmiałych deklaracji dotyczących suwerenności, zbrojeń oraz relacji transatlantyckich.Polska liderem wydatków na obronność w NATOWpływ USA na europejską architekturę bezpieczeństwaDoświadczenia historyczne fundamentem strategiiRównowaga między zbrojeniami a dyplomacją
Sprawa międzynarodowej inicjatywy firmowanej przez Donalda Trumpa wywołała poruszenie na najwyższych szczeblach polskiej władzy. Specjalne zaproszenie do udziału w inicjatywie otrzymał sam Karol Nawrocki. W ostatnich dniach temat stał się przedmiotem intensywnych konsultacji między kluczowymi instytucjami państwa, a ton wypowiedzi przedstawicieli rządu jasno pokazuje, że w grę wchodzą nie tylko kwestie dyplomatyczne, lecz także fundamentalne zasady ustrojowe i bezpieczeństwo kraju. Do akcji wkroczył Donald Tusk.• Rozmowy na linii premier–prezydent• Kontrowersyjna inicjatywa zza oceanu• Polska racja stanu i konstytucyjne hamulce
Jedno polityczne zaproszenie wystarczyło, by na nowo ujawnić napięcia na szczytach władzy i postawić pytania o realny wpływ poszczególnych instytucji na kluczowe decyzje państwa. W tle pojawiają się konstytucyjne kompetencje, międzynarodowe ambicje i inicjatywa, która od początku budzi więcej wątpliwości niż nadziei.– Premier przypomina, kto decyduje o polityce zagranicznej– Ostrożna reakcja Pałacu Prezydenckiego– Kontrowersje wokół inicjatywy Donalda Trumpa
Stany Zjednoczone redefiniują swoją rolę w świecie, Chiny grają na czas, a Rosja przestawia gospodarkę na tryb wojenny. Nawet ewentualny rozejm na Ukrainie nie oznacza końca zagrożenia dla Europy. O tym, dlaczego dotychczasowy model bezpieczeństwa się wyczerpuje, jak zmienia się strategia Waszyngtonu i czy Europa musi zacząć poważnie myśleć o własnej broni jądrowej, mówi Marek Stefan, ekspert ds. geopolityki Strategy&Future.
Kreml oficjalnie potwierdził otrzymanie przez Władimira Putina zaproszenia do udziału w nowej amerykańskiej inicjatywie pokojowej dotyczącej stabilizacji sytuacji na Bliskim Wschodzie. Informacja ta, przekazana przez agencję TASS, rzuca nowe światło na globalne plany administracji Donalda Trumpa oraz proces wdrażania ustaleń pokojowych z 2025 roku.Moskwa analizuje ofertę WaszyngtonuRada jako filar planu pokojowegoSzeroka koalicja państw założycieliModel biznesowy w służbie pokoju
Groźba nałożenia karnych taryf na osiem europejskich stolic wywołała natychmiastową i stanowczą reakcję Starego Kontynentu. Liderzy kluczowych gospodarek UE oraz Wielkiej Brytanii i Norwegii wydali wspólne oświadczenie, w którym ostrzegają przed niebezpieczną spiralą protekcjonizmu i podważaniem fundamentów NATO. Spór, u którego podstaw leży status Grenlandii, może przerodzić się w regularną wojnę handlową o trudnych do przewidzenia skutkach dla globalnych rynków.Kryzys na linii Waszyngton-EuropaGeopolityczna cena suwerenności i militarne nieporozumieniaDonald Trump stawia na maksymalny nacisk
Decyzja głowy państwa o zablokowaniu nowelizacji przepisów dotyczących usług cyfrowych wywołała szerokie echa w polskiej i międzynarodowej dyplomacji. Choć projekt miał na celu dostosowanie krajowych norm do wymogów unijnych, prezydent oraz amerykańscy dyplomaci dostrzegli w nim poważne zagrożenia dla wolności obywatelskich i rozwoju nowoczesnej gospodarki.Dlaczego prezydent Nawrocki zawetował ustawę o usługach cyfrowych?Tak ambasador USA podsumował działania NawrockiegoJakie negatywne skutki dla Polski przewidują prezydent i ambasador USA?Obawy prezydenta Nawrockiego dot. ustawy cyfrowej
Według doniesień Radia PiK, dziennika „Fakt” oraz Polskiej Agencji Prasowej, polska dyplomacja podejmuje zdecydowane kroki w odpowiedzi na napięcia wokół statusu Grenlandii. Szef MSZ Radosław Sikorski zapowiedział specjalną misję, która ma zbadać sytuację bezpośrednio na miejscu w obliczu amerykańskich planów wobec wyspy.Misja polskiego ambasadoraSprzeciw wobec aneksjiPrawo do samostanowieniaDecyzja o braku wojsk
Wydarzenia, które rozegrały się w ostatnich dniach w Waszyngtonie, wywołały falę komentarzy w mediach na całym świecie. Jak donosi portal ABC News oraz oficjalne kanały Białego Domu na platformie X, w Gabinecie Owalnym doszło do bezprecedensowego spotkania o ogromnym znaczeniu symbolicznym. Ten dyplomatyczny gest rzuca zupełnie nowe światło na relacje między Stanami Zjednoczonymi a Wenezuelą.Przekazanie medalu w Gabinecie OwalnymMotywacja stojąca za gestem MachadoSprzeciw Norweskiego Komitetu NoblowskiegoKontekst historyczny i precedensy
Działania Donalda Trumpa wobec Wenezueli oraz bezprecedensowa presja wywierana na Danię w sprawie Grenlandii wyznaczają nowy, znacznie brutalniejszy kurs w polityce zagranicznej Stanów Zjednoczonych. Zdaniem ekspertów mamy do czynienia z końcem epoki, w której Waszyngton osłaniał swoje interesy językiem moralności i uniwersalnych wartości. W jej miejsce pojawia się otwarta polityka stref wpływów, oparta na sile, transakcyjności i twardym realizmie.Tekst powstał na podstawie rozmowy Gońca z Albertem Świdzińskim.
Jeden krótki wpis opublikowany w środku nocy wystarczył, by wywołać falę politycznych komentarzy w Polsce i poza jej granicami. Reakcja przedstawiciela jednego z najważniejszych sojuszników Warszawy nadała nowy wymiar decyzji podjętej kilka dni wcześniej przez głowę państwa.Co napisał ambasador USA i dlaczego to ważneSpór o ustawę cyfrową – o co naprawdę chodziSkutki polityczne i geopolityczne dla Polski
Na styku polityki wewnętrznej, bezpieczeństwa i relacji międzynarodowych zapadła w USA decyzja, która może wywołać falę napięć na całym świecie. Amerykańska administracja od tygodni zapowiadała twarde działania w sprawie migracji, jednak to, co szykowane jest za kulisami, wykracza poza dotychczasowe ograniczenia. Nowe regulacje mają objąć nie tylko osoby próbujące nielegalnie przekroczyć granice, ale także tych, którzy chcieli wjechać do Stanów Zjednoczonych w sposób w pełni legalny.• Nowa lista Departamentu Stanu• Uzasadnienie administracji Trumpa• Skutki dla migrantów i relacji międzynarodowych
Wokół Iranu znów narasta napięcie, a z Waszyngtonu płyną sygnały, które trudno jednoznacznie odczytać. Jedna wypowiedź Donalda Trumpa wystarczyła, by uspokoić część opinii publicznej, ale jednocześnie pojawiły się informacje o możliwych działaniach militarnych USA. Sytuację dodatkowo komplikuje to, co od tygodni dzieje się na ulicach irańskich miast.Napięcie wokół Iranu rośnie mimo uspokajających sygnałów z USADonald Trump o Iranie: „wstrzymano zabijanie” i brak planów egzekucjiReuters ostrzega: możliwa amerykańska interwencja w Iranie w 24 godzinyProtesty w Iranie i brutalne represje reżimu w cieniu blokady internetu
Jedno spotkanie w Waszyngtonie wystarczyło, by wrócić do tematu, który od miesięcy wywołuje napięcia w relacjach transatlantyckich. Po rozmowach na najwyższym szczeblu padły słowa, które jasno pokazują, że różnice stanowisk wciąż są ogromne. Głos zabrali dyplomaci, politycy i sam Biały Dom – a przekaz okazał się bardziej dosadny, niż wielu się spodziewało.Waszyngton: rozmowy USA, Danii i Grenlandii o przyszłości wyspyDania i Grenlandia odpowiadają USA. Jasne „nie” dla przejęcia GrenlandiiTrump nie ustępuje ws. Grenlandii. Twarde deklaracje i sygnały z Białego Domu
Do sieci trafiło nagranie z wizyty Donalda Trumpa w zakładach Forda, na którym polityk gwałtownie reaguje na zaczepkę jednego z pracowników. Materiał udostępniony przez serwis informacyjny BNO News pokazuje moment, w którym po usłyszeniu obraźliwego okrzyku, były prezydent traci cierpliwość i wykonuje wulgarny gest. To zdarzenie natychmiast wywołało ogromną falę komentarzy w mediach społecznościowych, dzieląc internautów na dwa zacięte obozy.Skandaliczny incydent w fabryce FordaBurza w mediach społecznościowychKonsekwencje dla pracownika i kampaniiRosnące napięcie w amerykańskiej polityce