Szkoła
Szkoła – co to jest? Podstawowe informacje
Szkoła to instytucja, w której kształtowane są fundamenty wiedzy, umiejętności i postaw człowieka – miejsce, w którym uczeń konfrontuje się nie tylko z programem nauczania, lecz także z mechanizmami społecznymi, jakie mają go przygotować do życia we wspólnocie.
W sensie prawnym i organizacyjnym szkoła stanowi część systemu oświaty, regulowanego przez państwo, a jej zadaniem jest realizacja programów dydaktycznych, wychowanie, oraz zapewnienie warunków do rozwoju osobistego i społecznego.
W wymiarze społecznym szkoła bywa jednak czymś znacznie większym, aniżeli instytucją przekazującą wiedzę – jest przestrzenią, w której uczymy się funkcjonowania w strukturach, konfrontujemy ambicje z rzeczywistością i poznajemy mechanizmy hierarchii. Niejednokrotnie to właśnie w szkolnej ławce kształtują się pierwsze życiowe wybory, pierwsze autorytety i pierwsze rozczarowania, które stają się równie ważnym elementem edukacji jak sama znajomość wzorów matematycznych czy dat historycznych.
Jakie są rodzaje szkół w Polsce?
Polski system oświaty został ukształtowany w sposób hierarchiczny i obejmuje kilka stopni, które następują po sobie w określonym porządku. Pierwszym z nich jest szkoła podstawowa, w której uczniowie zdobywają, jak sama nazwa wskazuje, podstawowe kompetencje – od nauki czytania i pisania, po podstawy przedmiotów ścisłych i humanistycznych. To etap obligatoryjny, zamykający się egzaminem ósmoklasisty, który otwiera drogę do dalszej edukacji.
Drugim etapem jest szkoła ponadpodstawowa, gdzie ścieżki edukacyjne zaczynają się różnicować. Uczniowie mogą wybrać liceum ogólnokształcące, które przygotowuje do matury i ewentualnych studiów wyższych, technikum łączące naukę z przygotowaniem zawodowym, bądź szkołę branżową (zawodową), nastawioną na szybkie zdobycie praktycznych kwalifikacji. Każdy z tych wariantów zakłada odmienny rytm nauki i inne perspektywy w przyszłości.
Na szczycie drabiny edukacyjnej znajduje się szkoła wyższa, w której kształcenie przybiera postać akademicką lub zawodową, zależnie od wybranej uczelni i kierunku. Uniwersytety, politechniki i akademie artystyczne stanowią przestrzeń, w której wiedza łączy się z badaniami i specjalizacją, a uzyskanie dyplomu staje się przepustką do świata zawodów wymagających wysokich kwalifikacji.
Największe wady polskiego szkolnictwa
Polska szkoła pełni rolę wychowawcy i strażnika wiedzy, a zarazem utrzymuje kurczowo strukturę, która coraz częściej przypomina muzeum dawnych idei. Uczniowie uczą się na pamięć definicji, które zapomniane zostaną w momencie opuszczenia klasy, a jednocześnie brakuje im kompetencji pozwalających swobodnie poruszać się w rzeczywistości, która zmienia się szybciej niż podręczniki zatwierdzane przez ministerialnych urzędników. Reforma goni reformę, a efekt bywa taki, że szkoła kształci przede wszystkim w umiejętności dostosowywania się do kolejnych biurokratycznych pomysłów.
Ironia polega na tym, że system, którego deklarowanym celem jest rozwój młodego człowieka, nierzadko skutecznie tłumi jego kreatywność i indywidualność. Zamiast stwarzać przestrzeń do zadawania pytań i eksperymentów, szkoła potrafi uczyć konformizmu, posłuszeństwa i sztuki odtwarzania tego, co już zostało zapisane. Nauczyciel, zmuszony do realizacji programu, często staje się strażnikiem godzin lekcyjnych, a nie przewodnikiem po świecie wiedzy. W ten sposób edukacja w Polsce bywa bardziej ćwiczeniem cierpliwości niż poszukiwaniem sensu i inspiracji.
Pokaż więcej
Sejm uchwalił nowelizację Prawa oświatowego, która wprowadza zakaz korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych w szkołach podstawowych oraz przedszkolach. Nowe przepisy mają zacząć obowiązywać od 1 września 2026 r., ale wcześniej ustawą zajmie się jeszcze Senat, a następnie trafi ona na biurko prezydenta. Ustawa przewiduje również szereg wyjątków od zakazu oraz nowe obowiązki dla szkół.
Prezydent Karol Nawrocki opublikował w mediach społecznościowych prywatne zdjęcie z okazji zakończenia roku szkolnego przez syna. Wpis wywołał natychmiastową reakcję internautów, którzy ruszyli z komentarzami. Uwagę odbiorców przykuły detale, które stały się powodem ożywionej dyskusji.
Karol Nawrocki pokazał zdjęcie, które szybko przyciągnęło uwagę internautów. Jego młodszy syn Antek zakończył rok szkolny ze świadectwem z czerwonym paskiem. Dumny ojciec nie ukrywał radości i zwrócił się do uczniów, rodziców oraz nauczycieli.
W szkole w Złotowie doszło do groźnie wyglądającego zdarzenia z udziałem dwóch 11-latków. Jeden z chłopców upadł na korytarzu i uderzył głową o posadzkę. Na miejsce wezwano karetkę, a później także śmigłowiec Lotniczego Pogotowia Ratunkowego.
Białostocka prokuratura zamknęła śledztwo w sprawie nagłej śmierci 10-letniej uczennicy z Gródka. Dziewczynka zmarła w grudniu ubiegłego roku, kilkanaście godzin po upadku w szkole. Przez wiele miesięcy śledczy sprawdzali, czy między tymi dwoma zdarzeniami istniał związek.
Do niebezpiecznego incydentu doszło w szkole podstawowej w Chałupkach na Podkarpaciu, gdzie 12-letni uczeń próbował siekierą wyważyć drzwi do budynku. W reakcji na sytuację uczniowie barykadowali się w salach lekcyjnych, a nauczycielka wezwała policję.
Mazowiecka straż pożarna interweniowała w czwartek po południu w jednej ze szkół podstawowych w powiecie grójeckim, gdzie na dachu budynku wybuchł pożar. Służby ratunkowe natychmiast podjęły decyzję o ewakuacji wszystkich osób przebywających w placówce. Oficjalne komunikaty służb rzucają światło na przyczynę i przebieg tego zdarzenia.
Przez lata omijała taneczny parkiet szerokim łukiem, uwięziona w gorsecie lęków wyhodowanych przez skostniały system szkolnictwa artystycznego i naznaczona publicznym upokorzeniem na deskach teatru. Zanim Paulina Gałązka dotarła do finału polsatowskiego “Tańca z Gwiazdami”, musiała stoczyć wewnętrzną batalię z demonami przeszłości. Jej droga – zrekonstruowana w rozmowie dla portalu Goniec.pl, w której wziął udział również jej taneczny partner Michał Bartkiewicz – to nie tylko opowieść o blasku fleszy, ale przede wszystkim surowy akt oskarżenia wobec archaicznych metod nauczania.
Jeszcze kilka lat temu nauka zdalna była rozwiązaniem awaryjnym kojarzonym głównie z pandemią. Dziś warszawskie szkoły przygotowują się na scenariusz, w którym lekcje online mogą wrócić praktycznie z dnia na dzień. Powodem mogą być nie tylko zagrożenia epidemiczne, ale również awarie ogrzewania, ekstremalne warunki pogodowe czy inne sytuacje kryzysowe. Rodzice już teraz powinni sprawdzić, czy ich dzieci są gotowe na ewentualny powrót do edukacji z domu.
Sejm rozpatruje senacki projekt ustawy mający uregulować zasady funkcjonowania spółdzielni uczniowskich w placówkach oświatowych. Nowe przepisy mają uprościć formalności oraz zachęcić młodzież do praktycznej nauki przedsiębiorczości i samorządności. Tak wynika z przebiegu 57. posiedzenia izby, które odbyło się 13 maja w Warszawie.
Narastają emocje wokół zmian planowanych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. Organizacje społeczne, nauczycielskie i rodzicielskie zapowiadają kolejną dużą manifestację w Warszawie. Protest ma być wyrazem sprzeciwu wobec reform dotyczących m.in. edukacji zdrowotnej oraz ograniczenia lekcji religii w szkołach. Organizatorzy apelują o masowy udział i przekonują, że chodzi o „obronę polskiej szkoły”.
Zaledwie kilka minut po rozpoczęciu matury z matematyki w 2026 roku w internecie pojawiły się zdjęcia arkuszy egzaminacyjnych. Sprawa wywołała natychmiastową reakcję Centralnej Komisji Egzaminacyjnej. Właśnie przekazano nowe informacje.
Centralna Komisja Egzaminacyjna sprawdza pierwsze przypadki podejrzeń naruszenia zasad podczas matur 2026. Chodzi o zdjęcia fragmentów arkusza z języka polskiego, które pojawiły się w mediach społecznościowych w trakcie poniedziałkowego egzaminu. Dyrektor CKE rozważa skierowanie zawiadomienia do prokuratury, choć Ministerstwo Edukacji zapewnia, że bezpieczeństwo całego systemu egzaminacyjnego nie jest zagrożone.
Tegoroczna matura z języka polskiego na poziomie podstawowym już za nami, ale emocje wokół jednego z pytań nie opadają. Choć egzamin ogólnie oceniany jest jako umiarkowany, to jedno zadanie zamknięte wywołało poważne rozbieżności interpretacyjne – zarówno wśród ekspertów, jak i samych zdających.
Tegoroczną sesję maturalna tradycyjnie rozpoczął egzamin z języka polskiego, który rozpoczął się o godzinie 9:00. Niemal od razu w sieci, zwłaszcza w serwisie X, zaczęły krążyć screeny rzekomych arkuszy CKE i tematy wypracowań. Pojawiło się pytanie, czy to rzeczywiste przecieki, czy jedynie spekulacje.
Na kilka godzin przed maturą z języka polskiego 2026 w internecie pojawiły się kolejne wpisy o rzekomych przeciekach z arkuszy CKE. Maturzyści szukają informacji o możliwych tematach rozprawki i zadaniach, które mogą pojawić się na egzaminie rozpoczynającym się 4 maja o godz. 9:00.
We wtorkowy poranek w szkole podstawowej w Józefowie pod Warszawą doszło do pożaru. Ogień pojawił się na elewacji budynku podczas prac remontowych. Jeszcze przed przyjazdem straży pożarnej ewakuowano ponad 230 osób.
W piątkowy poranek służby ratunkowe interweniowały w jednej z placówek oświatowych w Koluszkach. Jak informują strażacy, gęste zadymienie zmusiło osoby przebywające wewnątrz do natychmiastowej ewakuacji. Sytuacja wymagała szybkiej akcji kilkunastu ratowników.
Nagła ewakuacja szkoły na warszawskiej Pradze-Południe postawiła służby w stan pełnej gotowości. Po otrzymaniu informacji o potencjalnym zagrożeniu natychmiast wyprowadzono uczniów i pracowników z budynku przy ul. Mińskiej, a na miejscu natychmiast interweniowały służby.Nagła ewakuacja i tłum przed placówką w WarszawieSieć zalały niepokojące doniesienia. Policja zabiera głosMail, który sparaliżował szkołę. Sprawca może trafić za kratki
W Tychach rano przy ogrodzeniu szkoły podstawowej odnaleziono ciało mężczyzny. Jak informują lokalne służby oraz policja, na miejscu trwają czynności pod nadzorem prokuratury. Zdarzenie to poprzedziły nocne poszukiwania prowadzone przez funkcjonariuszy po zgłoszeniu zaginięcia przez rodzinę.Służby na miejscu zdarzeniaFinał nocnych poszukiwańWstępne ustalenia i pomoc w kryzysie
We wtorek 14 kwietnia około godziny 12:30 w jednym ze żłobków w Tychach doszło do niebezpiecznego zdarzenia, które wymusiło natychmiastową reakcję personelu. W budynku przebywało w tym czasie ponad 100 dzieci, a sytuacja rozwijała się bardzo dynamicznie.Pożar w żłobku w Tychach. Szybka reakcja personeluEwakuacja ponad 100 dzieci. Strażacy szybko opanowali sytuacjęPrzyczyna pożaru w żłobkowej kuchni. Są wstępne ustalenia
Uczniowie mają w tym roku wyjątkowe powody do radości, ponieważ nadchodzące lato potrwa znacznie dłużej niż zazwyczaj. Ministerstwo Edukacji Narodowej podjęło już ostateczne decyzje w sprawie harmonogramu, który może zaskoczyć niejednego rodzica. Sprawdź, co dokładnie czeka szkoły w nadchodzących miesiącach i dlaczego ten rok jest tak szczególny.Ponad dwa miesiące odpoczynkuAbsolwenci kończą naukę już w kwietniuSpór o przesuwanie wakacji na połowę czerwcaPrognoza na rok 2027: Będzie jeszcze lepiej
Nowa decyzja resortu edukacji może wywołać spore emocje wśród rodziców i uczniów. Minister Barbara Nowacka ogłosiła zmiany, które już od nowego roku szkolnego, czyli 1 września 2026 roku wpłyną na codzienność w polskich szkołach. Przedmiot, który od miesięcy jest przedmiotem gorącej debaty, teraz staje się obowiązkowy.Przełom w szkołach od września. MEN zmienia zasady, uczniowie nie unikną nowych zajęćCo znajdzie się w programie i kto poprowadzi zajęcia? Są szczegółyTen temat budzi największe emocje. MEN wskazuje na rodziców
Blisko 200 dzieci zostało skierowanych na specjalistyczne badania po kontakcie z nauczycielką, u której w listopadzie ubiegłego roku zdiagnozowano gruźlicę. Informacje w tej sprawie przekazała Barbara Anna Plewik, kierowniczka Oddziału Epidemiologii Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Olsztynie, w rozmowie z PAP.Masowe badania dzieci po kontakcie z chorą nauczycielkąSpecjalistyczne badania IGRAFałszywe informacje o gruźlicy w Mrągowie
W polskim mieście wykryto przypadek gruźlicy u nauczycielki jednej ze szkół, co uruchomiło procedury sanitarne obejmujące ponad 200 osób. Dzieci i dorośli z kontaktu z chorą zostali skierowani na badania diagnostyczne w szpitalach i przychodniach.Działania sanepidu po wykryciu gruźlicy w szkoleSpecjalistyczne testy IGRA i diagnostyka dzieciSytuacja w mieście i zalecenia sanepidu
We wtorek po południu w Zespole Szkół Licealnych i Technicznych w Wojniczu interweniowały służby ratunkowe. Na miejscu pojawiły się zastępy straży pożarnej, zespoły ratownictwa medycznego i policja. Kilkanaście osób wymagało pomocy, a działania służb trwały przez kilka godzin.Akcja służb ratunkowych w szkole w WojniczuPoszkodowani uczniowie i pierwsza pomoc medycznaPolicja ustala sprawcę i przebieg zdarzenia
Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało regulacje, które zmienią codzienność tysięcy uczniów w całym kraju. Według zapowiedzi szefowej resortu Barbary Nowackiej, nowe przepisy mają odpowiedzieć na alarmujące wyniki raportów o kondycji młodzieży. Projekt zakłada wprowadzenie odgórnych ograniczeń w korzystaniu z technologii na terenie placówek oświatowych.Ustawowy zakaz od września 2026 rokuAlarmujące dane o kondycji młodzieżyAutonomia szkół i przewidziane wyjątkiInne zasady w szkołach ponadpodstawowych
Media społecznościowe dla wielu młodych osób są dziś codziennością – miejscem kontaktów, rozrywki i informacji. Coraz częściej pojawia się jednak pytanie, czy dzieci powinny mieć do nich nieograniczony dostęp. W Polsce trwają właśnie prace nad przepisami, które mogą to radykalnie zmienić. Dla Gońca posłanka Kinga Gajewska opowiada o kulisach powstającej ustawy, możliwych problemach z jej egzekwowaniem oraz o technologii, która ma pomóc w weryfikacji wieku użytkowników.Czy dzieci w Polsce stracą dostęp do TikToka i Instagrama?Jak państwo chce sprawdzać wiek użytkowników internetu?Czy młodzież będzie w stanie łatwo obejść nowe przepisy?
