Przyszedł wymienić prawo jazdy. Urzędnik nie mógł uwierzyć w to, co właśnie zobaczył

Widmo przeszłości w okienku numer pięć

Wyobraźmy sobie sytuację: do urzędu przychodzi mężczyzna, chcąc dopełnić formalności, o której wielu z nas myśli z niechęcią – wymiany zagranicznego dokumentu na polski odpowiednik. Wszystko wydawało się standardową procedurą, dopóki na blat nie trafił plastik, który wyglądał, jakby został wyjęty z kapsuły czasu. Gdy urzędnik spojrzał na nagłówek i pieczęcie, zapanowała grobowa cisza. Okazało się, że dokument został wystawiony dekady temu. A to dopiero początek.

W świecie cyfrowych baz danych i biometrycznych zabezpieczeń, znalezienie się w posiadaniu artefaktu z minionej epoki może wydawać się ekscytujące dla kolekcjonera, ale dla kierowcy jest początkiem prawdziwego administracyjnego koszmaru. Jak to możliwe, że ktoś przez tyle lat poruszał się po drogach, posługując się uprawnieniami… no właśnie. Tu sprawa się komplikuje, choć pozornie dokument był jeszcze ważny. 

35 lat w administracyjnej próżni

Kluczem do zrozumienia tej absurdalnej sytuacji jest matematyka i historia. Od momentu, gdy Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) przeszedł do historii, minęło dokładnie 35 lat. W teorii, po rozpadzie mocarstwa na 15 niepodległych państw, kwestie obywatelstwa i dokumentów powinny zostać uregulowane natychmiast. Życie pisze jednak inne scenariusze.

Mężczyzna, pochodzący z dzisiejszej Ukrainy, przez ponad trzy dekady nie widział potrzeby aktualizacji swojego statusu. Co ciekawe, prawo rosyjskie – jako sukcesora ZSRR – wyznaczyło twardą granicę wymiany takich dokumentów już na rok 2000. Jednak w przypadku innych republik, takich jak Ukraina, zasady gry okazały się zgoła odmienne. To doprowadziło do sytuacji, w której kierowca żył w przekonaniu o legalności swoich uprawnień, podczas gdy granice wokół niego zmieniały się nie do poznania.

Sprawa nabrała tempa, gdy polscy urzędnicy, nie wiedząc, jak skategoryzować „dokument z niebytu”, skierowali oficjalne zapytanie do ambasady. Odpowiedź, która nadeszła, była zdumiewająca i rzuciła nowe światło na tolerancję przepisów u naszych wschodnich sąsiadów, ale jednocześnie zamknęła drogę do prostego rozwiązania problemu w Polsce.

To nie był jedyny raz. „Duchy ZSRR” wciąż straszą na drogach

Jeśli myślicie, że opisana historia to jedyna taka „wpadka”, jesteście w ogromnym błędzie. Choć wydaje się to nieprawdopodobne, tożsame sytuacje zdarzały się już wielokrotnie, a polskie służby regularnie natrafiają na kierowców, dla których czas zatrzymał się w ubiegłym stuleciu.

Zaledwie w marcu 2025 roku policjanci z Gdyni zatrzymali do kontroli 52-latka, który znacznie przekroczył prędkość. Rutynowa prośba o dokumenty zakończyła się zdumieniem mundurowych – mężczyzna z pełnym przekonaniem wręczył im prawo jazdy wydane przez nieistniejący od dekad Związek Radziecki. Policjanci nie mieli litości: za brak uprawnień i wykroczenie drogowe sprawa trafiła do sądu, a auto musiało zostać odholowane.

Jeszcze bardziej spektakularny przypadek odnotowano w październiku 2025 roku na przejściu granicznym w Malhowicach. 62-letni mężczyzna, chcąc wyjechać z Polski, okazał Straży Granicznej prawo jazdy wydane ponad 36 lat temu przez ZSRR. Jak podkreśliła Straż Graniczna w oficjalnym komunikacie, taki dokument nie uprawnia do prowadzenia pojazdów. Senior nie tylko nie wyjechał autem za granicę, ale musiał zmierzyć się z konsekwencjami prawnymi posługiwania się nieważnym dokumentem.

Jaki z tego morał dla nas wszystkich? Prawdziwym zagrożeniem nie jest tylko upadek państwa, ale bezlitosna biurokracja i cyfryzacja. Niezależnie od tego, czy masz stare prawo jazdy z PRL, bezterminowy dokument z lat 90., czy zagraniczny blankiet – sprawdź jego status już dziś. W 2026 roku systemy informatyczne nie uznają „doświadczenia za kółkiem”. Jeśli Twój dokument nie figuruje w bazie lub został wydany przez podmiot, który zniknął z mapy, dla urzędnika po prostu nie istniejesz jako kierowca. Nie czekaj, aż przypomni Ci o tym policjant podczas kontroli lub urzędnik, który ze zdumienia spadnie z krzesła.

Źródło: Goniec