Obowiązkowa służba wojskowa. Polacy zabrali głos. Połowa mówi wprost

Obowiązkowa służba wojskowa w Polsce. Dlaczego temat wraca po latach?

Obowiązkowa zasadnicza służba wojskowa przez dekady była jednym z elementów funkcjonowania państwa i powszechnym doświadczeniem kolejnych roczników. Dla wielu osób oznaczała pierwszy dłuższy kontakt z wojskiem, naukę dyscypliny oraz podstawowe przeszkolenie obronne. System ten był projektowany jako sposób na budowanie szerokich rezerw osobowych na wypadek konfliktu zbrojnego, a szkolenie obejmowało m.in. obsługę broni i sprzętu wojskowego.

Z czasem jednak podejście do armii zaczęło się zmieniać. Wraz z procesem profesjonalizacji sił zbrojnych podjęto decyzję o odejściu od powszechnego poboru. Zasadnicza służba wojskowa została formalnie zawieszona 1 stycznia 2010 roku, a ostatni pobór odbył się jeszcze w 2008 roku. Ostatnich poborowych zwolniono ze służby w sierpniu 2009 roku. Od tamtej pory kolejne roczniki nie miały już obowiązku stawiania się w koszarach, a wojsko oparto na modelu zawodowym i ochotniczym.

Mimo upływu lat temat nie zniknął całkowicie z przestrzeni publicznej. Wraz ze zmianami sytuacji międzynarodowej i rosnącą dyskusją o bezpieczeństwie państwa, pytanie o sens przywrócenia obowiązkowej służby wojskowej zaczęło powracać coraz częściej, również w badaniach opinii publicznej.

Sondaż Opinia24 dla RMF FM. Kto popiera powrót obowiązkowej służby wojskowej?

Najnowsze badanie przeprowadzone przez Opinia24 na zlecenie RMF FM pokazuje, że Polacy są w tej kwestii mocno podzieleni, choć przewaga jednej z postaw jest wyraźna. Z sondażu wynika, że 52 proc. respondentów popiera przywrócenie obowiązkowej, zasadniczej służby wojskowej. W tej grupie aż 31 proc. badanych deklaruje zdecydowane poparcie dla takiego rozwiązania. Przeciwnego zdania jest 30 proc. ankietowanych, natomiast 18 proc. nie potrafi jednoznacznie określić swojego stanowiska.

Rozkład odpowiedzi pokazuje, że opinie w dużej mierze zależą od cech demograficznych. Najsilniejsze poparcie dla powrotu poboru deklarują mężczyźni – w tej grupie odsetek zwolenników sięga 57 proc. Wyraźnie wyróżnia się także przedział wiekowy 50–59 lat, gdzie aż 61 proc. badanych opowiada się za przywróceniem zasadniczej służby wojskowej. Wysokie poparcie notowane jest również wśród osób z wykształceniem zawodowym, gdzie podobne zdanie wyraża 59 proc. respondentów.

Badanie pokazuje też istotne różnice związane z preferencjami politycznymi. Najwięcej zwolenników obowiązkowej służby wojskowej znajduje się wśród wyborców Prawa i Sprawiedliwości – w tej grupie poparcie sięga 73 proc. Wysokie wyniki odnotowano również wśród osób, które głosowały na Karola Nawrockiego w wyborach prezydenckich – 62 proc. w pierwszej turze i 60 proc. w drugiej.

Największy sprzeciw wobec poboru. Młodzi i osoby z wyższym wykształceniem na „nie”

Największy sprzeciw wobec przywrócenia poboru pojawia się wśród młodszych dorosłych. W grupie wiekowej 25–29 lat aż 43 proc. respondentów deklaruje, że jest przeciwko obowiązkowej służbie wojskowej. To właśnie ta grupa najczęściej podkreśla brak poparcia dla rozwiązania, które wiązałoby się z obowiązkowym przerwaniem nauki lub kariery zawodowej.

Niechęć do powrotu zasadniczej służby wojskowej jest również wyraźna wśród osób z wyższym wykształceniem. W tej grupie sprzeciw deklaruje 39 proc. badanych. Wyraźnie sceptyczni są także wyborcy Rafała Trzaskowskiego w drugiej turze wyborów prezydenckich, gdzie odsetek przeciwników sięga 35 proc.

Sondaż Opinia24 został przeprowadzony w dniach 2–4 lutego 2026 roku na reprezentatywnej próbie 1 001 mieszkańców Polski w wieku 18 lat i więcej. Zastosowano metodę mixed-mode, łącząc wywiady telefoniczne CATI z ankietami internetowymi CAWI, a wyniki zaprezentowano w zaokrąglonych wartościach procentowych.