Mocne słowa Czarzastego do Nawrockiego. „Niech pan zaprosi do siebie służby”

Ustawa z 2010 r. i art. 34. Kto nie podlega postępowaniu sprawdzającemu?

W programie „Fakty po Faktach” Czarzasty powołał się na ustawę z 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych. Kluczowy jest art. 34, zgodnie z którym postępowania sprawdzającego nie przeprowadza się wobec prezydenta, premiera, marszałka Sejmu i marszałka Senatu.

To oznacza, że osoby pełniące te funkcje mają dostęp do informacji ściśle tajnych z mocy prawa. Nie składają standardowej ankiety bezpieczeństwa, którą wypełniają inni urzędnicy czy członkowie komisji sejmowych.

Spór pojawił się po posiedzeniu Rady Bezpieczeństwa Narodowego, podczas którego poruszono kwestię kontaktów marszałka. Część polityków uznała, że brak ankiety to problem. Czarzasty odpowiada: przepisy są jednoznaczne i nie przewidują takiej procedury wobec osób na najwyższych stanowiskach.

„Niech pan będzie odważny”. Publiczna odpowiedź do prezydenta

W tym kontekście padły słowa skierowane do Karola Nawrockiego. 

– Niech pan będzie odważny, panie prezydencie. Niech pan zrobi to, co ja. Niech pan zaprosi szefów służb do siebie i niech pan im powie - sprawdźcie wszystko w moim życiu, jeżeli chodzi o te sprawy – powiedział Czarzasty, podkreślając, że sam poprosił o dodatkową weryfikację swoich kontaktów.

Marszałek wskazał, że choć formalne postępowanie sprawdzające go nie dotyczy, może – podobnie jak prezydent – spotkać się z szefami służb i poprosić o sprawdzenie określonych kwestii. Według jego relacji uzyskał informację, że „nie ma żadnych zastrzeżeń”.

To mocny ruch retoryczny. W praktyce bowiem ani marszałek, ani prezydent nie podlegają standardowej procedurze. Ewentualna kontrola może mieć charakter konsultacyjny, a nie formalny. Spór dotyczy więc nie tyle samej ustawy, ile interpretacji politycznej i oczekiwań opinii publicznej.

Ostra reakcja w sieci. Komentarze nie zostawiają suchej nitki

Wypowiedź Czarzastego błyskawicznie zaczęła krążyć w mediach społecznościowych. Pod nagraniami i cytatami pojawiły się setki komentarzy – w dużej części bardzo emocjonalnych. Część internautów poparła wezwanie do „pełnej transparentności” i uznała, że dobrowolne sprawdzenie przez służby to sposób na ucięcie spekulacji. Inni zarzucali marszałkowi hipokryzję i wracali do jego przeszłości politycznej z czasów PRL.

W komentarzach dominowały trzy wątki:

• podważanie wiarygodności jednej ze stron,
• oskarżenia o polityczną grę pod publiczkę,
• żądania zmiany przepisów dotyczących weryfikacji najwyższych urzędników państwowych.

Temperatura dyskusji pokazuje jedno: temat dostępu do informacji niejawnych i relacji z służbami jest dla opinii publicznej wyjątkowo wrażliwy – zwłaszcza gdy dotyczy drugiej osoby w państwie i głowy państwa.

Problem systemowy czy kolejna odsłona politycznego konfliktu?

Spór między Czarzastym a Nawrockim wykracza poza personalną wymianę zdań. Dotyka konstrukcji systemu bezpieczeństwa państwa i szczególnego statusu konstytucyjnych organów.

Ustawa z 2010 r. daje najwyższym urzędnikom dostęp do informacji niejawnych bez klasycznego postępowania sprawdzającego. Z jednej strony to rozwiązanie systemowe, z drugiej – źródło kontrowersji w czasie ostrej rywalizacji politycznej. 

Na dziś nie ma mowy o zmianie przepisów ani formalnych konsekwencjach. Jest natomiast mocna deklaracja i spór, który – sądząc po temperaturze reakcji – szybko nie wygaśnie.

Źródła: Biznes Info, sejm.gov.pl, isap.sejm.gov.pl