Jest reakcja Tuska na odebranie Zełenskiemu orderu Orła Białego przez Nawrockiego. Stanowcze słowa

Karol Nawrocki odebrał Zełenskiemu Order Orła Białego. Tak uzasadnił swoją decyzję

Prezydent Karol Nawrocki poinformował w piątek wieczorem, że po konsultacji z Kapitułą Orderu Orła Białego podjął decyzję o odebraniu tego najwyższego polskiego odznaczenia prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu. Jak wyjaśnił, było to związane ze zgodą ukraińskiego przywódcy na nadanie jednej z jednostek Sił Zbrojnych Ukrainy imienia "bohaterów UPA”. Decyzja ta wywołała wcześniej szeroką krytykę w Polsce, zarówno ze strony polityków koalicji rządzącej, jak i środowisk opozycyjnych.

W specjalnym wystąpieniu opublikowanym w mediach społecznościowych Nawrocki podkreślał znaczenie pamięci historycznej dla relacji polsko-ukraińskich. Argumentował, że "ofiar naszych przodków nie wolno zdradzić milczeniem”, a państwo, które rezygnuje z obrony prawdy historycznej, przestaje być strażnikiem narodowego szacunku. 

Prezydent Rzeczypospolitej jest wielkim mistrzem Orderu Orła Białego i ma obowiązek stać na straży honoru tego najwyższego odznaczenia państwowego. Obowiązek ten spoczywa również na Kapitule Orderu Orła Białego. Dlatego wobec zgody prezydenta Wołodymyra Zełenskiego na nadanie jednej z jednostek Sił Zbrojnych Ukrainy nazwy Bohaterów UPA po konsultacji z Kapitułą podjąłem decyzję o odebraniu Orderu Orła Białego prezydentowi Ukrainy – mówił Nawrocki w oświadczeniu.

Jednocześnie prezydent zapewniał, że jego decyzja nie jest wymierzona w naród ukraiński ani nie oznacza zmiany polskiego stanowiska wobec wojny. Podkreślił, że Polska nadal wspiera Ukrainę w walce z rosyjską agresją. Ocenił jednak, że "są granice, których w relacjach polsko-ukraińskich przekraczać nie wolno”, a odebranie orderu ma być nie tylko symbolem, lecz także sygnałem ostrzegawczym. Zwrócił się również do strony ukraińskiej słowami.

Wróćcie na drogę prawdy i wzajemnego szacunku –mówił prezydent.

Tusk reaguje na decyzję Nawrockiego. Padły słowa o Putinie i sojusznikach

Na decyzję prezydenta jeszcze tego samego wieczoru zareagował premier Donald Tusk. Szef rządu zamieścił wpis w serwisie X, w którym ocenił, że eskalacja sporu między Warszawą a Kijowem może mieć poważne konsekwencje polityczne. 

Konflikt między Polską i Ukrainą cieszy Putina i szokuje naszych sojuszników. Zadaniem prezydentów Zelenskiego i Nawrockiego jest tonowanie emocji, a nie podsycanie napięcia. Linia frontu przebiega gdzie indziej – pisał premier.

Stanowisko premiera nie było zaskoczeniem. Jeszcze przed ogłoszeniem decyzji Nawrockiego Tusk informował, że rozmawiał z Wołodymyrem Zełenskim o sprawie kontrowersyjnej nazwy ukraińskiej jednostki wojskowej. Jak relacjonował, prezydent Ukrainy zapewniał go, że nie miał zamiaru obrażać Polaków ani pogarszać relacji między oboma państwami. Jednocześnie premier nie ukrywał, że decyzję Zełenskiego uważa za błędną. 

To był błąd i niepotrzebnie naraża nas wszystkich na emocje i liczę na to, że wszyscy w to zaangażowani będą z tyłu głowy mieli priorytet polityczny na uwadze, to znaczy, żeby historia nam nie zrujnowała przyszłości – mówiłszef rządu podczas spotkania z europejskimi przywódcami w Brukseli.

Tusk podkreślał również, że będzie starał się ograniczyć skutki narastającego konfliktu. Jak zaznaczył, najważniejsze pozostają bezpieczeństwo Polski i utrzymanie strategicznych relacji z Ukrainą. Jego wypowiedzi pokazują, że rząd obawia się negatywnego wpływu sporu historycznego na współpracę obu krajów w czasie trwającej za naszymi granicami wojny.

Burzliwe losy Orderu Orła Białego. Przed Zełenskim był tylko jeden taki przypadek

Sprawa Wołodymyra Zełenskiego ma także wymiar historyczny. Dotychczas jedynym kawalerem Orderu Orła Białego, który został pozbawiony tego odznaczenia, był Wincenty Witos. Stało się to w okresie II Rzeczypospolitej po tzw. Procesie Brzeskim. Witos, jeden z przywódców opozycji wobec obozu sanacyjnego, został skazany przez sąd, a konsekwencją wyroku było również odebranie mu najwyższego polskiego odznaczenia państwowego. Po latach decyzję tę uznano jednak za niesłuszną, a Order Orła Białego został politykowi przywrócony.

Wołodymyr Zełenski otrzymał Order Orła Białego w kwietniu 2023 roku z rąk prezydenta Andrzej Duda. Kancelaria Prezydenta informowała wówczas, że odznaczenie zostało przyznane "w uznaniu znamienitych zasług w pogłębianiu przyjaznych i wszechstronnych stosunków między Polską a Ukrainą, za rozwijanie współpracy na rzecz demokracji, pokoju i bezpieczeństwa w Europie oraz niezłomność w obronie niezbywalnych praw człowieka”. Był to okres szczególnie intensywnej współpracy między Warszawą a Kijowem po rozpoczęciu pełnoskalowej rosyjskiej inwazji na Ukrainę.