Nawrocki odebrał Order Orła Białego Zełenskiemu. Jest reakcja ukraińskiego MSZ

Karol Nawrocki odbiera Zełenskiemu Order Orła Białego

Sprawa dotyczy najwyższego polskiego odznaczenia państwowego, które Wołodymyr Zełenski otrzymał w 2023 roku z rąk ówczesnego prezydenta Andrzeja Dudy. Order Orła Białego został przyznany prezydentowi Ukrainy w czasie, gdy relacje Warszawy i Kijowa były silnie związane z rosyjską agresją oraz polskim wsparciem dla walczącej Ukrainy.

W piątek prezydent Karol Nawrocki poinformował jednak, że podjął decyzję o pozbawieniu Zełenskiego tego odznaczenia. Komunikat w tej sprawie zamieścił w nagraniu opublikowanym na platformie X. Jak wynika z jego wypowiedzi, bezpośrednim powodem było wyrażenie zgody przez prezydenta Ukrainy na nadanie jednej z ukraińskich jednostek imienia "bohaterów UPA".

Nawrocki przekazał, że decyzję podjął po konsultacji z Kapitułą Orderu Orła Białego. Sam ruch wywołał natychmiastową reakcję po stronie ukraińskiej. Sprawa ma wymiar nie tylko symboliczny, ale również dyplomatyczny, ponieważ dotyczy jednego z najbardziej wrażliwych tematów w relacjach polsko-ukraińskich – pamięci historycznej i oceny działalności UPA.

Andrij Sybiha odpowiada Nawrockiemu. "Strategiczny błąd"

Do decyzji polskiego prezydenta odniósł się minister spraw zagranicznych Ukrainy Andrij Sybiha. Szef ukraińskiej dyplomacji nie krył oburzenia i ocenił, że ruch Karola Nawrockiego jest szkodliwy politycznie.

– Decyzja o pozbawieniu prezydenta Ukrainy Orderu Białego Orła jest strategicznym błędem prezydenta Polski, na którym zyskuje jedynie Moskwa – napisał Andrij Sybiha na Facebooku.

Ukraiński minister stwierdził również, że w Warszawie miały przeważyć emocje, a podjęte działania uznał za nieuzasadnione i wymierzone szerzej niż tylko w samego Wołodymyra Zełenskiego.

– Żałujemy, że w Warszawie górę wzięły emocje i skłoniły polskich polityków do podjęcia nieuzasadnionych, impulsywnych i lekceważących kroków skierowanych nie tyle wobec prezydenta Zełenskiego, co przede wszystkim wobec państwa ukraińskiego – dodał Andrij Sybiha na Facebooku.

Sybiha podkreślał, że Ukraina przez dłuższy czas prowadziła działania, które miały służyć łagodzeniu sporów historycznych. Wskazywał między innymi na prace dotyczące kwestii poszukiwawczych, ekshumacyjnych i ponownych pochówków, o które zabiegała strona polska. Według niego w ostatnich miesiącach udało się osiągnąć postęp w rozmowach, a obecne zaostrzenie sytuacji jest niepotrzebne.

– Nigdy nie chcieliśmy tego konfliktu. Zamiast tego przez półtora roku aktywnie pracowaliśmy nad rozstrzygnięciem sporów, depolityzacją kwestii historycznych, odblokowaniem prac fachowych i naukowych, prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych oraz ponownych pochówków na prośbę strony polskiej, a także przywróceniem działalności Kongresu Historycznego. Wiele osiągnęliśmy na tej drodze. Właśnie teraz trwają prace poszukiwawcze w Hucie Pieniackiej, o które prosili Polacy – wymieniał Andrij Sybiha na Facebooku.

Ukraiński minister zwróci polskie odznaczenie

Najmocniejszą reakcją Andrija Sybihy była zapowiedź oddania odznaczenia, które sam otrzymał od Polski. Szef ukraińskiego MSZ poinformował, że nie widzi możliwości zatrzymania Krzyża Oficerskiego Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej, przyznanego mu w październiku 2022 roku.

– W obliczu takich nierozważnych działań nie widzę możliwości zachowania przyznanego mi w październiku 2022 roku wysokiego odznaczenia państwowego Rzeczypospolitej Polskiej - Krzyż Oficerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej – oświadczył Andrij Sybiha na Facebooku. – Wkrótce zwrócę go Polsce – zadeklarował.

Ukraiński minister zaznaczył, że w jego ocenie nie chodzi wyłącznie o same ordery, lecz o postawę wobec Ukrainy i sposób prowadzenia dialogu. Przekonywał, że nawet przy trudnych tematach historycznych potrzebne jest podejście oparte na wzajemnym szacunku.

– Nie chodzi o odznaczenia, ale o postawę – napisał Andrij Sybiha na Facebooku. – Zawsze opowiadaliśmy się za podejściem opartym na wzajemnym szacunku - nawet gdy chodzi o złożone i kontrowersyjne tematy. A to oznacza, że szanujemy wzajemne decyzje, nawet jeśli się z nimi nie zgadzamy. "Zgadzamy się, że się nie zgadzamy", jak to się mówi – dodał.

Szef ukraińskiego resortu dyplomacji użył też bardzo stanowczych słów dotyczących ukraińskiej pamięci historycznej. Podkreślił, że Kijów nie zaakceptuje sytuacji, w której inne państwo będzie narzucało Ukrainie własną interpretację historii.

– W tym kontekście obecne zaostrzenie sytuacji jest szkodliwe i niepotrzebne ani nam, ani Polakom. Żałujemy, że zamiast szukać rozwiązań, strona polska postanowiła eskalować to zaostrzenie do niedopuszczalnego i nieadekwatnego poziomu – ocenił Andrij Sybiha na Facebooku. – Żaden prezydent innego kraju nie będzie nam dyktował naszej historii – dodał.

Sprawę skomentował także deputowany do Rady Najwyższej Ukrainy Mykoła Kniażycki, współprzewodniczący grupy międzyparlamentarnej Polski i Ukrainy. Jego zdaniem decyzja Nawrockiego ma szerszy wydźwięk i pokazuje stosunek polskiego prezydenta nie tylko do Zełenskiego, ale również do państwa ukraińskiego oraz ukraińskiej armii.

– Pozbawienie Zełenskiego Orderu Orła Białego pokazuje stosunek Nawrockiego do całego narodu ukraińskiego i Sił Zbrojnych Ukrainy, niezależnie od tego, co mówi nam prezydent Nawrocki – ocenił Mykoła Kniażycki.

Ukraiński polityk zasugerował również, że decyzja może mieć związek z planowaną wizytą Wołodymyra Zełenskiego w Gdańsku, gdzie w przyszłym tygodniu ma odbyć się Konferencja Odbudowy Ukrainy. Według Kniażyckiego prawdziwym celem może być utrudnienie przyjazdu ukraińskiego prezydenta na wydarzenie z udziałem europejskich liderów.

– Prawdziwym celem jest storpedowanie przyjazdu prezydenta Zełenskiego na konferencję URC w Gdańsku, gdzie będą obecni europejscy przywódcy. Mam nadzieję, że do tego nie dojdzie. Wszystkie próby tych, którzy pod antyrosyjską retoryką działają na korzyść agresora, zakończą się niepowodzeniem – oświadczył Mykoła Kniażycki we wpisie na Facebooku.

Deputowany podkreślił, że mimo napięcia część polityków po obu stronach nadal powinna pracować nad utrzymaniem współpracy między Polską i Ukrainą. W jego ocenie stawką są nie tylko bieżące relacje dyplomatyczne, ale także wspólna przyszłość w Europie oraz dalsze działania przeciwko Rosji.

– My zaś nadal będziemy wspólnie z narodem ukraińskim i polskim, odpowiedzialnymi ukraińskimi i polskimi politykami budować wspólną europejską przyszłość i pracować na rzecz zwycięstwa – podkreślił Mykoła Kniażycki na Facebooku. – Szkoda, że prezydent Nawrocki ani razu nie był w Ukrainie i wygląda na to, że nie planuje tam pojechać. Liczę jednak na odpowiedzialność ukraińskich i polskich elit oraz społeczeństw – zaznaczył.