Jest odpowiedź szefa Kancelarii Prezydenta na słowa ukraińskiego MSZ. "Nie skorzystali z szansy"

Karol Nawrocki odebrał Zełenskiemu Order Orła Białego. Tak uzasadnił swoją decyzję

Prezydent Karol Nawrocki poinformował w piątek wieczorem, że po konsultacji z Kapitułą Orderu Orła Białego podjął decyzję o odebraniu tego najwyższego polskiego odznaczenia prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu. Jak wyjaśnił, decyzja ma związek ze zgodą ukraińskiego przywódcy na nadanie jednej z jednostek Sił Zbrojnych Ukrainy nazwy "Bohaterów UPA”.

W specjalnym wystąpieniu Nawrocki podkreślał, że jego obowiązkiem jako Wielkiego Mistrza Orderu Orła Białego jest stanie na straży honoru tego odznaczenia. Zaznaczał jednocześnie, że decyzja nie jest wymierzona w naród ukraiński i nie oznacza zmiany polskiego stanowiska wobec wojny z Rosją. Prezydent mówił również, że "są granice, których w relacjach polsko-ukraińskich przekraczać nie wolno”, a odebranie orderu ma być sygnałem sprzeciwu wobec działań związanych z upamiętnianiem UPA.

Na decyzję szybko odpowiedział minister spraw zagranicznych Ukrainy Andrij Sybiha. Szef ukraińskiej dyplomacji ocenił, że pozbawienie Zełenskiego Orderu Orła Białego jest "strategicznym błędem prezydenta Polski, na którym zyska jedynie Moskwa”. Zapowiedział także zwrot przyznanego mu przez Polskę odznaczenia. 

Nie widzę możliwości zachowania wysokiego odznaczenia państwowego Rzeczypospolitej Polskiej - Krzyża Komandorskiego z gwiazdą Orderu "Za zasługi dla Polski" nadanego mi w październiku 2022 roku. – oświadczył Sybiha.

Bogucki odpowiada Sybihie. "Ukraińcy nie skorzystali z tej szansy”

Do słów szefa ukraińskiej dyplomacji odniósł się szef Kancelarii Prezydenta RP Zbigniew Bogucki. W rozmowie na antenie Telewizji wPolsce24 stanowczo odrzucił zarzuty, jakoby decyzja Karola Nawrockiego była błędem politycznym. 

Nie ma po stronie polskiej strategicznego błędu. Nie ma żadnego po stronie prezydenta Karola Nawrockiego. Ten błąd został popełniony po stronie ukraińskiej wtedy, kiedy prezydent Zełenski postanowił nadać imię zbrodniarzy UPA jednej z ważnych jednostek ukraińskich – powiedział.

Bogucki podkreślał również, że decyzja władz Ukrainy była sprzeczna z wcześniejszym dialogiem prowadzonym między stronami. 

To było wbrew ustaleniom, które były czynione. Wbrew dialogowi. Więc jeżeli gdzieś został popełniony strategiczny błąd, to został on popełniony po stronie ukraińskiej – ocenił szef KPRP. 

Tym samym bezpośrednio odpowiedział na argumentację przedstawioną wcześniej przez Andrija Sybihę.

Szef kancelarii prezydenta przekonywał również, że odebranie orderu nie było decyzją podjętą pod wpływem emocji. Jak tłumaczył, najpierw pojawiła się zapowiedź możliwych konsekwencji, następnie zwołano Kapitułę Orderu Orła Białego, a później prowadzono rozmowy dyplomatyczne. 

Ukraińcy nie skorzystali z tej szansy, więc pan prezydent podjął decyzję rozważnie, spokojnie, z zachowaniem dyplomatycznych kroków relacji i pewnych zwyczajów – stwierdził Bogucki. 

Dodał również, że w sprawie chodzi przede wszystkim o "twardą, zdecydowaną obronę pamięci ponad 100 tysięcy zamordowanych Polaków”.

Od najwyższego odznaczenia do politycznego sporu. Jak doszło do kryzysu

Bezpośrednią przyczyną obecnego sporu była decyzja Wołodymyra Zełenskiego dotycząca jednej z jednostek Sił Zbrojnych Ukrainy. Pod koniec maja prezydent Ukrainy wyraził zgodę na nadanie jej imienia "Bohaterów UPA”. Wywołało to falę krytyki w Polsce, gdzie Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów i Ukraińska Powstańcza Armia są kojarzone przede wszystkim ze zbrodniami popełnionymi na ludności polskiej podczas II Wojny Światowej.

To właśnie do tej decyzji wielokrotnie nawiązywał zarówno Karol Nawrocki, jak i Zbigniew Bogucki. Według władz w Warszawie sprawa dotyczy nie tylko bieżących relacji politycznych, ale także pamięci historycznej i szacunku wobec ofiar zbrodni wołyńskiej. W ocenie przedstawicieli Kancelarii Prezydenta RP nazwanie jednostki wojskowej imieniem "Bohaterów UPA” przekroczyło granicę, której Polska nie mogła pozostawić bez reakcji.

Wołodymyr Zełenski został odznaczony Orderem Orła Białego w kwietniu 2023 roku przez prezydenta Andrzeja Dudę. Jak informowała wówczas Kancelaria Prezydenta RP, najwyższe polskie odznaczenie przyznano mu "w uznaniu znamienitych zasług w pogłębianiu przyjaznych i wszechstronnych stosunków między Polską a Ukrainą, za rozwijanie współpracy na rzecz demokracji, pokoju i bezpieczeństwa w Europie oraz niezłomność w obronie niezbywalnych praw człowieka”. Odznaczenie zostało wręczone w czasie szczególnie bliskiej współpracy Warszawy i Kijowa po rozpoczęciu pełnoskalowej rosyjskiej inwazji na Ukrainę.