Historyczny zwrot w sondażu CBOS. Tyle osób jest przeciw uchodźcom z Ukrainy

CBOS: przeciwnicy przyjmowania uchodźców z Ukrainy po raz pierwszy w większości

Centrum Badania Opinii Społecznej analizuje stosunek Polaków do przyjmowania uchodźców z Ukrainy od sierpnia 2015 roku. Badania rozpoczęto około półtora roku po zajęciu Krymu przez Rosję. W kolejnych latach CBOS regularnie sprawdzał, jak zmieniają się opinie dotyczące możliwości przyjmowania osób przyjeżdżających z Ukrainy.

Najnowszy, lipcowy pomiar przyniósł wynik, którego wcześniej w tej serii badań nie odnotowano. Po raz pierwszy liczba przeciwników przyjmowania uchodźców okazała się większa niż liczba zwolenników takiego rozwiązania.

Przeciwko dalszemu przyjmowaniu uchodźców z Ukrainy opowiedziało się 52 proc. respondentów. Oznacza to wzrost o 6 punktów procentowych w porównaniu z poprzednim pomiarem. Poparcie dla przyjmowania uchodźców zadeklarowało natomiast 42 proc. badanych, czyli o 6 punktów procentowych mniej niż wcześniej.

Zmiana jest istotna nie tylko ze względu na odwrócenie proporcji między zwolennikami i przeciwnikami. Jak wskazano w materiale CBOS, obecna liczba osób sprzeciwiających się przyjmowaniu uchodźców jest wyższa również od wyników notowanych w latach poprzedzających rozpoczęcie pełnoskalowej rosyjskiej agresji na Ukrainę.

Wyraźnie widać to w zestawieniu najnowszych danych z wynikami uzyskanymi bezpośrednio po rozpoczęciu wojny. W lutym 2022 roku, tuż po napaści Rosji na Ukrainę, przyjmowanie ukraińskich uchodźców popierało 94 proc. ankietowanych. Był to wynik zdecydowanie odmienny od tego, który przyniósł najnowszy pomiar.

Od tamtego momentu nastawienie respondentów stopniowo się zmieniało. Lipcowy sondaż jest jednak pierwszym badaniem, w którym zwolennicy przyjmowania uchodźców znaleźli się w mniejszości, a sprzeciw stał się najczęściej wskazywaną odpowiedzią.

CBOS podkreślił, że obecne nastawienie jest najbardziej krytyczne w całym okresie prowadzenia pomiarów. Zmiana dotyczy zarówno samego przyjmowania uchodźców, jak i oceny skali wsparcia, które Polska zapewniła osobom przybyłym z Ukrainy.

Zobacz także: Polityczny przełom na Węgrzech. Prezydent podpisał ustawę, która usuwa go z urzędu

Rekordowa ocena skali pomocy dla ukraińskich uchodźców

Drugim obszarem objętym badaniem była opinia respondentów na temat pomocy udzielanej uchodźcom z Ukrainy. Ankietowani oceniali, czy wsparcie zapewniane przez Polskę jest zbyt duże, wystarczające czy zbyt małe.

Największa grupa badanych uznała skalę pomocy za nadmierną. Takiej odpowiedzi udzieliło 54 proc. respondentów. W poprzednim badaniu, przeprowadzonym we wrześniu 2025 roku, podobne stanowisko zajmowało 50 proc. ankietowanych, co oznacza wzrost o 4 punkty procentowe.

Pomoc udzielaną uchodźcom za wystarczającą uznało 40 proc. uczestników badania. Jedynie 3 proc. respondentów stwierdziło, że skala wsparcia jest zbyt mała.

CBOS bada ocenę rozmiaru pomocy dla ukraińskich uchodźców od kwietnia 2022 roku, a więc od okresu przypadającego niedługo po rozpoczęciu pełnoskalowej rosyjskiej napaści. Obecny udział osób uważających wsparcie za zbyt duże jest najwyższy od początku tych pomiarów.

Pierwsza bardzo wyraźna zmiana nastąpiła pomiędzy marcem 2023 roku a wrześniem 2025 roku. W tym okresie odsetek respondentów oceniających pomoc jako nadmierną wzrósł z 26 do 50 proc. Najnowsze badanie przyniosło dalszy wzrost tego wyniku do 54 proc.

Oznacza to, że krytyczna ocena skali wsparcia nie osłabła po wprowadzeniu zmian ograniczających część pomocy. Przeciwnie, udział osób uznających ją za zbyt dużą zwiększył się w porównaniu z poprzednim badaniem.

CBOS zwrócił uwagę, że obecne wyniki wyznaczają najniższy poziom poparcia dla przyjmowania uchodźców od czasu rozpoczęcia całej serii badań.

– Ogólny stosunek Polaków do przyjmowania uchodźców z Ukrainy jest obecnie najgorszy nie tylko od wybuchu wojny w 2022 roku, ale w całej 10-letniej historii naszych pomiarów, czyli od rosyjskiej aneksji Krymu - głosy sprzeciwu po raz pierwszy przeważają nad głosami poparcia – podał CBOS.

Wynik dotyczący ogólnej skali wsparcia nie oznacza jednak, że respondenci w ten sam sposób oceniają wszystkie możliwe ograniczenia. Odpowiedzi znacząco różnią się w zależności od tego, jakiego rodzaju świadczeń lub uprawnień dotyczy proponowana zmiana.

Czytaj też: Tragiczny finał poszukiwań nad jeziorem Dzikowskim. Ratownicy wyłowili ciało

Świadczenia medyczne i zakwaterowanie. Badani różnie oceniają ograniczenia

Największe poparcie uzyskał pomysł ograniczenia dostępu uchodźców z Ukrainy do świadczeń medycznych. Za takim rozwiązaniem opowiedziało się 86 proc. ankietowanych.

Respondenci popierający tę propozycję zgadzają się, aby możliwość korzystania ze świadczeń medycznych była uzależniona od opłacania składek zdrowotnych w Polsce. W przedstawionym wariancie dostęp przysługiwałby zatem tym uchodźcom, którzy uczestniczą w polskim systemie składkowym.

Zupełnie inaczej ankietowani ocenili propozycję dotyczącą bezpłatnego pobytu w ośrodkach zakwaterowania. W tym przypadku pytanie odnosiło się do możliwości odebrania takiego prawa matkom z dziećmi powyżej pierwszego roku życia.

Za odebraniem im prawa do bezpłatnego pobytu opowiedziało się 29 proc. respondentów. Przeciwko takiemu rozwiązaniu było 58 proc. badanych. Oznacza to, że większość ankietowanych nie poparła ograniczenia dotyczącego tej konkretnej grupy uchodźców.

Zestawienie odpowiedzi pokazuje, że ogólne przekonanie o zbyt dużej pomocy nie przekłada się automatycznie na zgodę na każdy sposób jej zmniejszenia. Badani zdecydowanie popierają uzależnienie dostępu do opieki medycznej od opłacania składek, ale jednocześnie sprzeciwiają się odebraniu bezpłatnego zakwaterowania matkom wychowującym dzieci powyżej roku.

Analitycy CBOS zwrócili uwagę na tę różnicę w podsumowaniu wyników. Z jednej strony rośnie odsetek osób krytycznie oceniających rozmiar wsparcia, z drugiej zaś stanowisko wobec poszczególnych zmian zależy od rodzaju ograniczenia i grupy, której miałoby ono dotyczyć.

– Paradoksalnie ograniczanie pomocy nie spowodowało dotychczas osłabienia przekonania o zbyt dużym wsparciu udzielanym uchodźcom. Jednocześnie stosunek Polaków do wprowadzonych niedawno zmian w pomocy dla Ukraińców nie jest jednoznaczny – podsumowali analitycy.

Najnowszy pomiar wskazuje więc na jednoczesne występowanie dwóch tendencji. Po raz pierwszy od rozpoczęcia badań przeciwnicy przyjmowania uchodźców z Ukrainy stanowią większość, a rekordowe 54 proc. respondentów uznaje skalę pomocy za zbyt dużą. Jednocześnie większość ankietowanych odrzuca niektóre konkretne sposoby ograniczania tego wsparcia, czego przykładem jest stanowisko w sprawie zakwaterowania matek z dziećmi.