Dlaczego Karol Nawrocki chce nowej konstytucji? Prof. Sadurski wskazuje prawdziwy powód

Mit aktu przejściowego i brak wstrząsów

Przedstawiciele obozu prawicowego od lat podnoszą argument o konieczności uchwalenia nowej konstytucji, często celowo określając obecnie obowiązującą mianem aktu przejściowego. Taka narracja jest wprost sprzeczna z faktami historycznymi.

– Mieliśmy w Polsce po upadku komunizmu konstytucję o charakterze przejściowym i to była mała konstytucja z 1992 roku – przypomina prof. Wojciech Sadurski. – Została ona przyjęta tylko po to, by przygotować grunt pod pełną ustawę. Dokument z 1997 roku był przygotowany nie jako coś tymczasowego, ale jako pełna, zasadnicza konstytucja na pokolenia – mówi Gońcowi.

Ekspert w rozmowie z naszym portalem zauważa ponadto, że nowe ustawy zasadnicze powstają na świecie najczęściej w wyniku wielkich zawirowań historycznych, przegranych wojen czy ustrojowych rewolucji. W Polsce aktualnie nie istnieje żaden obiektywny, fundamentalny punkt zwrotny.

– Musiałoby to być coś, nazwijmy to, wybuchowego, coś bardzo zasadniczego. Nic takiego, podkreślam, nic takiego obecnie w Polsce się nie dzieje – dodaje prawnik. Rzadko mamy bowiem do czynienia z sytuacją, że bez tektonicznych wstrząsów państwo postanawia nagle odrzucić cały swój fundament prawny.

Kryzys polityków, a nie przepisów

Inicjatywa stworzenia nowego aktu prawnego wydaje się nie mieć oparcia w rzetelnej analizie braków polskiego systemu. Jak podkreśla w “Rozmowie Gońca” profesor z Uniwersytetu w Sydney, źródłem dysfunkcji organów państwa nie są przestarzałe paragrafy, ale zuchwała postawa polityków odmawiających podporządkowania się obowiązującym rygorom.

– Nie jest to kryzys wynikający ze słabości konstytucji, ale raczej z jej nierespektowania przez władze, które przysięgały przecież na jej wierność – punktuje prof. Sadurski.

Rozwiązaniem nie jest zatem pisanie prawa od nowa, lecz żelazne egzekwowanie jego przestrzegania. Profesor obrazuje ten mechanizm na uniwersalnym przykładzie.

– Do konstytucji należy się dostosować, tak jak my, obywatele, dostosowujemy się na przykład do prawa karnego, nawet jeżeli nam pewne rzeczy w nim nie odpowiadają. Jeżeli się nie dostosowujemy, wyciągane są konsekwencje – wyjaśnia stanowczo gość serwisu Goniec.pl. – Dokładnie tak samo powinno być z organami władzy publicznej. Należy konstytucję szanować, a nie zmieniać.

Duda kontra historyczne ambicje Nawrockiego

Kiedy temat zmiany konstytucji podnosił w przeszłości prezydent Andrzej Duda, jego motywacje – choć politycznie dyskusyjne – odnosiły się do realnych obszarów państwowości. Dawało to przynajmniej punkt wyjścia do merytorycznej polemiki.

– Różnica między podejściem prezydenta Dudy a Karola Nawrockiego jest taka, i to na korzyść Andrzeja Dudy, że on przynajmniej wyliczył szereg szczegółowych powodów, dla których stara ustawa mu się nie podoba – analizuje ekspert. Urzędująca głowa państwa wskazywała m.in. na otwarte odniesienia do religii, problem zabezpieczenia wieku emerytalnego czy kłopotliwą dwuwładzę w polityce zagranicznej. W odróżnieniu od tego, pomysły Karola Nawrockiego sprawiają wrażenie pustych haseł.

– Dzisiaj mamy do czynienia z sytuacją, w której Karol Nawrocki mówi o nowej konstytucji jako czymś w rodzaju ubogacenia swojej politycznej wagi, aby po prostu przejść do historii jako jej twórca – ocenia prof. Sadurski.

Fasadowa rada bez ekspertów

Powagę całego przedsięwzięcia Karola Nawrockiego miażdży dodatkowo skład zaprezentowanej rady programowej, powołanej do opracowania ustrojowych założeń.

– Sądząc po składzie komisji konstytucyjnej, można mieć jak najgorsze przeczucia. Poza dwiema osobami nie ma tam ani jednego konstytucjonalisty – kwituje prof. Sadurski. Jaskrawym dowodem na fasadowość tego organu jest chociażby angaż prof. Ryszarda Legutki, prominentnego polityka i byłego eurodeputowanego PiS.

– Pan Legutko to niezły filozof, specjalista od Platona, ale z drugiej strony niezwykle zaciekły prawicowy polityk. Co on ma wspólnego z jakimikolwiek sprawami konstytucyjnymi? Nie mam pojęcia – podsumowuje ekspert.

Jak mówi Gońcowi, brak zaprezentowania merytorycznych powodów reformy, połączony z całkowitym deficytem specjalistów od prawa, sprawia, że cały projekt jawi się wyłącznie jako sprawny nośnik kampanii wyborczej, a nie lekarstwo na bolączki państwa.

Źródło: Goniec