Chińska armia po groźnych czystkach. "Brak oporu przed użyciem siły za granicą"
Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza przeżywa najpoważniejszy kryzys kadrowy od czasów Kultury Rewolucyjnej. Od 2023 roku Xi Jinping systematycznie usuwa najwyższych dowódców, oficjalnie z powodu korupcji oraz poważnych naruszeń dyscypliny partyjnej i prawa. Najnowszy przypadek to śledztwo wobec generała Zhang Youxia – dotychczasowego wiceprzewodniczącego Centralnej Komisji Wojskowej i osoby uważanej za najbliższego współpracownika wojskowego samego Xi. Dr Jacek Raubo wyjaśnił w rozmowie z nami, co dzieje się w Chinach.
- Centralna Komisja Wojskowa została zredukowana praktycznie do Xi Jinpinga i jednego oficera ds. dyscypliny – z siedmiu członków z 2022/2023 roku pozostało jedynie dwóch
- Zhang Youxia (75 lat) – przed laty wyjątek od reguły emerytalnej i bliski sojusznik Xi – został oskarżony o poważne naruszenia dyscypliny i prawa
- Od 2023 roku usunięto lub objęto śledztwem kilkudziesięciu najwyższych generałów, w tym ministrów obrony i dowódców kluczowych rodzajów wojsk
Początek lawiny – Rocket Force i ministrowie obrony
Już w połowie 2023 roku chińskie władze uderzyły w elitarne Wojska Rakietowe (PLARF), które odpowiadają za broń jądrową i konwencjonalne pociski balistyczne. Wówczas zniknęli i zostali formalnie usunięci m.in. dowódca Li Yuchao oraz kilku jego zastępców. Oficjalny komunikat mówił o korupcji przy zakupach uzbrojenia i wycieku tajnych informacji.
Wkrótce potem los podzielił ówczesny minister obrony Li Shangfu – najpierw zniknął z publicznych wystąpień, a później został usunięty ze stanowiska i z partii. Kolejny minister obrony – nominowany po nim – również szybko znalazł się poza strukturami.
Czystki te oficjalnie miały oczyścić armię z „elementów skorumpowanych”, które – według propagandy – zagrażały zdolnościom bojowym i lojalności wobec partii.
Eskalacja w 2025 roku – upadek „kliki fujiańskiej”
Rok 2025 przyniósł prawdziwą eskalację. W październiku Komunistyczna Partia Chin wyrzuciła z szeregów m.in.:
- He Weidong – wiceprzewodniczącego CMC i bliskiego współpracownika Xi z czasów pracy w prowincji Fujian,
- admirała Miao Hua – szefa departamentu pracy politycznej w armii,
- oraz kilku innych generałów z tzw. Fujian Clique.
Łącznie w samym październiku 2025 roku z partii usunięto ośmiu najwyższych generałów pod zarzutem łapówkarstwa przy awansach i korupcji. To właśnie wtedy CMC zaczęła się kurczyć w zastraszającym tempie.
Propagandowe media armii podkreślały, że korupcja to „pierwszy zabójca zdolności bojowej” i że tylko radykalne działania mogą uratować modernizację armii do 2027 roku.
Styczeń 2026 – upadek Zhang Youxia i Liu Zhenli
24 stycznia 2026 roku Ministerstwo Obrony Narodowej ogłosiło śledztwo wobec Zhang Youxia (pierwszego wiceprzewodniczącego CMC) oraz Liu Zhenli (szefa Połączonego Sztabu CMC). Obaj zostali oskarżeni o poważne naruszenia dyscypliny partyjnej i prawa, a także o sprzyjanie problemom politycznym i korupcyjnym, które zagrażają absolutnej władzy partii nad wojskiem.
Zhang Youxia był przez lata uważany za najbardziej zaufanego generała Xi – wyjątek od reguły emerytalnej (miał 75 lat), „książę” (syn rewolucjonisty), przyjaciel rodziny Xi. Jego upadek szokuje nawet chińskich analityków emigracyjnych.
W efekcie z siedmioosobowej CMC z czasów XX Zjazdu KPCh pozostał jedynie Xi Jinping oraz Zhang Shengmin – szef komisji dyscyplinarnej, który prowadzi śledztwa.
Dr Jacek Raubo: Skala czystki jest znacząca
Komentarza w tej sprawie udzielił dla nas dr Jacek Raubo, specjalista w zakresie bezpieczeństwa i obronności., wykładowca Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.
- Przede wszystkim skala „czystki” jest znacząca z racji ulokowania usuniętych dowódców w strukturach Centralnej Komisji Wojskowej, a więc kluczowym organie władz. Kumulujących niejako styk relacji polityczno-wojskowych w państwie. Nie tylko w samych Chinach, ale i całym Indopacyfiku w licznych państwach komunistycznych te relacje wojskowo-partyjne były zawsze dość skomplikowane.
- Utrącając kręgosłup Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej możemy mieć do czynienia z próbą długofalowej zmiany tego modelu delikatnej, dość specyficznej równowagi sił. Mamy więc do czynienia z symboliką, ale i praktycznym wymiarem działań Xi Jinpinga. Symbolicznie łamie się pozycję najważniejszych liderów sił zbrojnych względem lidera państwa, dając asumpt do twierdzenia o pełnej podległości względem niego. Co jest o tyle ważne, że Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza czyli ChALW miała przez lata specyficzną pozycję wobec nawet polityki Partii.
- Praktycznie oznacza to możliwość zapełnienia kluczowych stanowisk dowódczych w pełni kontrolowanymi osobami, a także zagwarantowania sobie lewara na kolejnych najwyższych dowódców. Pamiętajmy, że siły zbrojne nie znoszą próżni i nowe awansy będą budowane mając zawsze w tle obecną "czystkę". Może to więc oznaczać pełną kontrolę Xi Jinpinga nad implementacją decyzji strategicznych przez wojskowych, bez obawy przed postawieniem form oporu chociażby w przypadku rozkazu o jakimś użyciu siły w relacjach międzynarodowych.
Źródło: Goniec.pl
Obserwuj w Google News
