Zakaz sprzedaży papierosów dla 18-latków? Ministerstwo Zdrowia podaje konkretną datę i zasady

Zakaz sprzedaży do 21 lat. Kto straci dostęp do tytoniu?

Ministerstwo Zdrowia, opierając się na rekomendacjach ekspertów WHO oraz sukcesach podobnych rozwiązań w USA (tzw. ustawa Tobacco 21), rozważa przesunięcie tej bariery. Zmiana przepisów uderzy bezpośrednio w grupę wiekową 18–21 lat, która według statystyk najczęściej sięga po pierwsze wyroby nikotynowe.

Głównym celem jest ograniczenie tzw. „inicjacji nikotynowej” wśród uczniów szkół średnich i studentów. Resort podkreśla, że mózg młodego człowieka kształtuje się do ok. 25. roku życia, a wcześniejszy kontakt z nikotyną prowadzi do trwałego uzależnienia. Wprowadzenie zakazu dla 18-latków ma być elementem szerszej strategii „Polski wolnej od tytoniu 2030”.

Kary dla sprzedawców i nowe uprawnienia policji

Wprowadzenie zakazu sprzedaży dla osób poniżej 21. roku życia wiąże się z koniecznością zaostrzenia systemu kontroli. Według wstępnych założeń projektu, każda osoba chcąca kupić wyroby tytoniowe będzie musiała okazać dokument tożsamości, jeśli jej wygląd sugeruje wiek poniżej 25 lat.

Co grozi za złamanie przepisów?

• Mandat karny. Dla sprzedawcy, który wyda towar osobie nieuprawnionej, przewidziano kary od 500 zł do 5000 zł.
• Cofnięcie zezwolenia. Sklepy notorycznie łamiące prawo mogą stracić koncesję na sprzedaż wyrobów tytoniowych oraz alkoholu.
• Kontrole skarbowe. Urząd Skarbowy ma ściślej współpracować z Policją w zakresie weryfikacji wieku kupujących w punktach drobnego handlu.

Warto zaznaczyć, że zakaz ma objąć nie tylko klasyczne papierosy z filtrem. Restrykcje dotkną także branżę vape, w tym popularne „jednorazówki”, które ze względu na słodkie smaki są najchętniej wybierane przez osoby w wieku 18+.

Harmonogram zmian. Kiedy przepisy wejdą w życie?

Zgodnie z komunikatem Ministerstwa Zdrowia, obecnie trwają prace analityczne i konsultacje społeczne. Kluczową datą jest 1 września 2025 roku, kiedy to projekt ma trafić pod obrady Sejmu. Jeśli proces legislacyjny przebiegnie bez zakłóceń, nowe prawo zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2026 roku.

Dla obecnych 18-latków oznacza to sytuację bez precedensu. Osoba, która dzisiaj legalnie kupuje papierosy, za kilka miesięcy może stać się „nieletnia” w świetle ustawy tytoniowej. Resort nie przewiduje okresów przejściowych dla osób, które już nabyły prawo do zakupu w momencie wejścia w życie ustawy. Prawo ma działać natychmiastowo w celu ochrony zdrowia publicznego.

E-papierosy i podgrzewacze. Koniec z „luką prawną”

Największym wyzwaniem dla Ministerstwa Zdrowia jest uregulowanie rynku e-papierosów oraz saszetek nikotynowych. Obecnie produkty te są postrzegane przez młodzież jako mniej szkodliwe, co prowadzi do masowego uzależnienia. Nowa ustawa ma zrównać status wszystkich produktów zawierających nikotynę (również syntetyczną).

Resort zapowiada również walkę z tzw. „szarą strefą”. Planowane jest wprowadzenie zakazu sprzedaży wysyłkowej dla osób fizycznych, co ma uniemożliwić 18-latkom zamawianie płynów do e-papierosów przez internet.

źródło: gov.pl