Wyszukaj w serwisie
Goniec.pl > Rząd

Rząd

Rząd – co to jest? Definicja

Rząd to kolegialny organ władzy wykonawczej, właściwy dla systemów demokratycznych. Z uwagi na szeroki zakres kompetencji, ma on największy wpływ na bieżącą politykę państwa. W zależności od rodzaju demokracji panującej w danym państwie, zmieniać się może także sposób jego powoływania i skład.

W systemach prezydenckich (na przykład w USA czy w Brazylii) rząd powoływany jest przez prezydenta i to przed nim jest odpowiedzialny za swoje działania. W systemach parlamentarno-gabinetowych, skład rządu wyłania właściwa izba parlamentu (na przykład Sejm) – wówczas to przed nim rząd ponosi odpowiedzialność. Istnieje jednak wiele systemów hybrydowych, w których rząd odpowiadać będzie zarówno przed prezydentem, jak i przed parlamentem.

Rząd składa się ministrów właściwym dla różnych zagadnień oraz premiera, który ich powołuje oraz koordynuje ich pracę. Liczba ministerstw może być w zasadzie nieograniczona – uzależniona jest ona od tradycji, bieżących potrzeb państwa, a także po prostu od autonomicznej decyzji premiera. Premier w swoich działaniach wspierany jest przez wicepremierów, których wybiera spośród swoich ministrów.

Kompetencje rządu w Polsce

Kompetencje rządu w Polsce określa artykuł 146 Konstytucji RP, natomiast wpływ na przebieg pracy i kulturę organizacyjną mogą mieć osobne ustawy oraz rozporządzenia premiera. Do kluczowych kompetencji rządu zaliczymy po prostu koordynację działalności administracyjnej jednostek państwowych oraz realizację bieżących zadań państwa.

W nieco bardziej praktycznych szczegółach rząd zapewnia wykonanie ustaw, wydaje rozporządzenia uchwala projekt budżetu państwa i chroni interesy Skarbu Państwa, między innymi kierując wydatkami. Zadaniem rządu jest również dbałość o zewnętrzne i wewnętrzne bezpieczeństwo kraju, a także reprezentowanie Polski na arenie międzynarodowej (również poprzez negocjacje i ratyfikację umów międzynarodowych).

Kto wchodzi w skład rządu?

W skład rządu wchodzi premier, stojący zarazem na jego czele, oraz powołani przez niego ministrowie. Ministerstwa w swoim rządzie tworzy premier wedle własnego uznania, posiłkując się przy tym tradycją i dobrymi praktykami poprzednich rządów. Niektóre ministerstwa są stale obecne niemalże od początków istnienia III RP. Wymienić można Ministerstwo Zdrowia, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, czy Ministerstwo Obrony Narodowej.

Ostatni rząd Mateusza Morawieckiego liczył sobie 17 ministerstw. Status podobny do ministerstwa posiada z kolei Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, odpowiedzialna chociażby za obsługę Ministra do Spraw Unii Europejskiej. Co ciekawe, jest to najliczniejszy rząd w całej Europie, gdzie konstytucyjnych ministrów jest 24 (w tym „ministrowie bez teki”), a liczba samych pracowników gabinetu premiera przekroczyła 100. 

Pokaż więcej

zus
26.02.2024 10:37 Zmiany w składce zdrowotnej. Rząd ma nowe propozycje

Rząd ma już dwa pomysły na dokonanie zmian w systemie rozliczeń składki zdrowotnej dla przedsiębiorców. Według zapewnień, nowe zasady miałyby doprowadzić do uproszczenia całego procesu i zwiększenia elastyczności firm. Eksperci podkreślają, że zmiany są konieczne. 

Seniorzy
20.02.2024 14:58 Nowy wiek emerytalny w Polsce? Jest deklaracja ze strony rządu

Kwestia wieku emerytalnego to temat, który zawsze wywołuje sporo emocji. Czy obecna władza zamierza podejmować kroki, aby zmienić ustawowe 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn? W tej sprawie z rządu płyną stanowcze deklaracje.

Poczta Polska
12.02.2024 19:01 Poczta Polska dostanie miliardy z państwowego budżetu. Jest projekt

Poczta Polska obecnie znajduje się na krawędzi upadku. Wkrótce może jednak otrzymać koło ratunkowe od państwa. Posłowie KO chcą skorzystać z budżetu, którego celem jest rekompensata operatorowi świadczenia nierentownych usług powszechnych. Pomoc musi notyfikować Unia Europejska. Projekt zmiany ustawy Prawo pocztowe trafił do Sejmu.

pieniądz kalkulator ręce
12.02.2024 14:22 Waloryzacja emerytur niższa od zapowiadanej. Ile stracą emeryci?

Podwyżka emerytur i rent w 2024 roku okazuje się być niższa, niż zapowiadano. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przekazało, że wskaźnik waloryzacji wyniesie nie 12,3 procent, lecz 12,12 procent. Co jest tego przyczyną i jak zmienią się wypłaty dla seniorów?

flagi tvp logo siedziba
27.01.2024 16:11 Polacy zdecydowali w sprawie nowego TVP. Zaskakujące wyniki sondażu

Co sądzą Polacy o nowym wyglądzie stacji Telewizji Polskiej? Najnowszy sondaż United Surveys dla Wirtualnej Polski ujawnił zaskakujący pogląd względem zmian w TVP. Jak się okazuje, jesteśmy w tej sprawie podzieleni. Wszystko wyjaśniają jednak wyniki z uwzględnieniem preferencji politycznych.

trumna pogrzeb ręce
18.01.2024 11:27 Ile kosztuje pogrzeb w Polsce? Właściciel zakładu pogrzebowego wyjawił prawdę. Mocne słowa

Ministerstwo rodziny ma pracować nad zmianami w zasiłku pogrzebowym. Na te czeka jeden z właścicieli zakładu pogrzebowego, zauważając kilka mankamentów obecnej pomocy świadczonej przez państwo. „Zapomoga, jaką obecnie wypłaca państwo, praktycznie nie wystarczy na pochowanie bliskiej osoby”.

Jackowski Tusk
14.12.2023 14:49 Krzysztof Jackowski miał niepokojącą wizję. Rząd Donalda Tuska czeka niełatwy czas

Krzysztof Jackowski nie odpuszcza i snuje kolejne wizje dotyczące Polski i polskiej polityki. Znany jasnowidz został poproszony przez “Fakt” o podzielenie się z czytelnikami najnowszym przeczuciem związanym z powołaniem rządu Donalda Tuska. Niestety, profeta nie widzi przyszłości w kolorowych barwach i przewiduje, że nowa władza szybko doprowadzi do wielkiego skandalu. W powietrzu wisi kryzys, którego rozwiązania nie ułatwią niepokojące wydarzenia na całym świecie.

sonda Donald Tusk
12.12.2023 20:23 Zapytaliśmy Polaków, co myślą o Tusku. Odpowiedzi takie, że aż uszy puchną

Stało się. Rząd Mateusza Morawieckiego upadł, a na jego miejsce już szykuje się gabinet Donalda Tuska. W poniedziałek 11 grudnia Sejm zagłosował za kandydaturą przewodniczącego Platformy Obywatelskiej, zaś już następnego dnia Polacy wysłuchali jego płomiennego expose. Portal Goniec.pl postanowił więc zapytać przypadkowe osoby o to, jak oceniają zmianę władzy w kraju i co sądzą o starym-nowym premierze. Niektórym puściły wszelkie hamulce, a części wypowiedzi po prostu nie da się zacytować.

Szymon Hołownia, Dominika Chorosińska
10.12.2023 16:02 Dominika Chorosińska dzień przed końcem kariery w Sejmie zwróciła się do Szymona Hołowni. Ma prośbę

Dominika Chorosińska, która w dwutygodniowym rządzie Mateusza Morawieckiego stanęła na czele ministerstwa kultury, dzień przed zaplanowanymi na poniedziałek 11 grudnia obradami Sejmu niespodziewanie zwróciła się do marszałka Sejmu Szymona Hołowni z wyjątkową prośbą. Była gwiazda telenoweli "M jak miłość" szczerze liczy na przychylność polityka.

Donald Tusk
30.11.2023 14:37 Wyciekły pierwsze szczegóły dotyczące rządu Donalda Tuska. Chodzi o trzy ministerstwa

Rząd opozycji przestaje być tajemnicą. Lewica ujawniła szczegóły ustaleń między partiami, które przygotowują się do zajęcia miejsc Radzie Ministrów Mateusza Morawieckiego. Wiadomo, ile i jakie ministerstwa obejmie Lewica. Apetyt jest jednak większy.

Mateusz Morawiecki
27.11.2023 17:03 Prezydent powołał tymczasowy rząd Mateusza Morawieckiego. Są spore zaskoczenia

Rząd Mateusza Morawieckiego przestał być tajemnicą. O 16:30 Polacy poznali skład nowej Rady Ministrów zaproponowanej przez byłego premiera, który teraz będzie starał się przekonać do siebie większość w Sejmie. Kto wszedł w skład nowego rządu? Jest sporo zaskoczeń.

pieniądze gaz prąd
26.11.2023 16:51 Skokowe podwyżki cen prądu, gazu i ciepła. Wyciekły prognozy na 2024 r.

Listopada zmierza ku końcowi, a Polacy nadal nie mogą zaplanować budżetu na nadchodzący 2024 rok. Wszystko przez to, że wielką niewiadomą pozostaje to, ile wkrótce zapłacimy za prąd, gaz i ciepło. Rząd do tej pory nie postanowił bowiem, czy przedłuży obowiązującą tarczę osłonową. Jeżeli tak się nie stanie, z naszych portfeli wyparuje dodatkowo prawdziwa fortuna.

z ostatniej chwili
26.11.2023 11:22 Znamy datę i godzinę zaprzysiężenia nowego rządu Mateusza Morawieckiego

Ważna informacja na temat zaprzysiężenia rządu Mateusza Morawieckiego. Premier korzysta z maksymalnego czasu danego mu przez przepisy dotyczące powołania Rady Ministrów. Kiedy Polacy poznają skład gabinetu Mateusza Morawieckiego? Padła data i godzina.

Donald Tusk
14.11.2023 22:36 Donald Tusk zapowiedział bezprecedensowy krok ws. PiS. "Nie mam już ochoty na ironię czy żarty"

Donald Tusk w zaskakujących słowach podzielił się obietnicą na temat najbliższych dni. Były premier uderzył w PiS i zapowiedział, że trzeba spodziewać się konkretnych działań. - Ja w sumie nie mam już ochoty na ironię czy żarty - mówił lider Koalicji Obywatelskiej.

zakupy świąteczne
14.11.2023 15:47 Wigilia 2023 bez zakupów? Rząd chce przenieść niedzielę handlową

Wigilia 2023 do 14 listopada nie była dniem wolnym od pracy. Wielu Polaków było więc przekonanych, że 24 grudnia sklepy będą otwarte. Niespodziewanie Kancelaria Prezesa Rady Ministrów opublikowała komunikat, który sugeruje, że doszło do kluczowej zmiany. Niedziela niehandlowa w grudniu zostanie przesunięta? Wiemy, jaki jest plan.

Andrzej Duda
13.11.2023 21:01 Andrzej Duda chce, by Mateusz Morawiecki stworzył rząd. Musiał się tłumaczyć

Andrzej Duda oficjalnie powierzył rolę tworzenia nowego rządu Mateuszowi Morawieckiemu. W czasie uroczystego spotkania w Pałacu Prezydenckim padłe słowa, które dla sporej części Polaków wydają się nieśmiesznym żartem.

Andrzej Duda
13.11.2023 12:56 Pierwsze posiedzenie Sejmu X kadencji. Wystąpienie prezydenta Andrzeja Dudy

13 listopada w poniedziałek o godzinie 12.00 rozpoczęło się pierwsze posiedzenie Sejmu X kadencji. Po odśpiewaniu Mazurka Dąbrowskiego i rozpoczęciu obrad przez Marszałka Seniora Marka Sawickiego, głos zabrał prezydent Andrzej Duda.

Andrzej Duda
07.11.2023 10:56 Politolog bezlitośnie o decyzji prezydenta ws. nowego rządu. "Umyka tutaj interes państwa"

W poniedziałek 6 listopada wieczorem prezydent Andrzej Duda odsłonił karty, informując, że w pierwszej kolejności misję stworzenia nowego rządu powierza Mateuszowi Morawieckiemu, zaś marszałkiem seniorem mianuje Marka Sawickiego z PSL. Od tego czasu w mediach trwają dogłębne analizy tego ruchu, który, jak się okazuje, wcale nie był oczywisty. Głowa naszego państwa musiała jednak wszystko na chłodno przekalkulować, ubezpieczając się tym samym na przyszłość. Tak przynajmniej uważa prof. Kazimierz Kik, z którym rozmawiali dziennikarze “Faktu”.

Andrzej Duda
06.11.2023 09:41 Andrzej Duda zdecydował, kto stworzy nowy rząd. Jasny komunikat z Pałacu Prezydenckiego

Andrzej Duda zdecydował, komu powierzy stworzenie rządu. Szef gabinetu prezydenta przekazał kluczowe wiadomości na temat ogłoszenia decyzji. Wszystko ma stać się jasne po zaplanowanym orędziu.

Andrzej Duda
03.11.2023 18:38 Tego dnia poznamy nazwisko nowego premiera. Andrzej Duda czeka na jedno

Cała polityczna scena w Polsce z niecierpliwością czeka na decyzję prezydenta Andrzeja Dudy, w którego rękach leży powierzenie misji stworzenia rządu którejś z sił cieszących się dobrym wynikiem w ostatnich wyborach. Na dziś najpoważniejszymi kandydatami są Donald Tusk i Mateusz Morawiecki, przy czym ten drugi wywodzi się z tego samego obozu politycznego, co nasza głowa państwa. Mimo tego, portal WP dotarł do informatorów w Pałacu Prezydenckim, którzy twierdzą, że ostateczna decyzja jeszcze nie zapadła. Kluczowa dla losów przyszłego rządu ma być jedna, bardzo istotna data.

Morawiecki
03.11.2023 13:15 Reżyser "U Pana Boga za piecem" pozywa rząd. Żąda gigantycznego odszkodowania

Jacek Bromski, reżyser kultowych polskich komedii takich jak "U Pana Boga za piecem" czy "U Pana Boga w ogródku", a jednocześnie prezes Stowarzyszenia Filmowców Polskich w imieniu SFP zamierza pozwać polski rząd. Filmowcy oczekują gigantycznej kwoty odszkodowania za straty związane z brakiem opłaty reprograficznej.

liderzy opozycji
31.10.2023 13:05 Nieoficjalnie: Jest data podpisania umowy koalicyjnej. Opozycja finalizuje rozmowy

Oczy polskiego świata polityki od ponad dwóch tygodni skupione są na dotychczasowej opozycji demokratycznej. Koalicja Obywatelska, Trzecia Droga i Nowa Lewica prowadzą bowiem intensywne rozmowy, mające na celu zawiązanie sojuszu i w konsekwencji stworzenie nowego rządu. Oficjalnie wiadomo jedynie, że negocjacje przebiegają w dobrej atmosferze, ale nikt nie odważył się jeszcze mówić wprost o dacie ich zakończenia. Tymczasem, jak dowiedziała się Polska Agencja Prasowa, ta została już ustalona.

Jacek Kurski
27.10.2023 11:46 Ciemne chmury nad Jackiem Kurskim. Nowy rząd szykuje przykrą niespodziankę

Dla idącej po władzę opozycji były prezes TVP Jacek Kurski to jeden z kluczowych polityków PiS do rozliczenia. Dzisiaj ma on intratną posadę w Banku Światowym dzięki prezesowi NBP Adamowi Glapińskiemu i tylko on może go pozbawić tego stanowiska. Według informacji Business Insider Polska istnieje jednak sposób, aby ograniczyć władzę szefa NBP i otworzyć drogę do odwołania Jacka Kurskiego. Żeby plan się powiódł, opozycja musi najpierw stworzyć rząd.

MKiDN
25.10.2023 21:18 Furgonetka z napisem "Niszczymy dokumenty" zajechała pod ministerstwo. "Normalna działalność urzędu"

Niecodzienny widok uchwyciła kamera TVN24 tuż przed gmachem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Na zarejestrowanym przez stację nagraniu widać podjeżdżającą pod budynek furgonetkę z wymownym napisem “Niszczymy dokumenty”. Resort utrzymuje, że chodzi tylko o rutynowe działania. Trudno jednak oprzeć się wrażeniu, iż wszystko zbiega się z przegranymi przez Zjednoczoną Prawicę wyborami.

liderzy opozycji
24.10.2023 14:25 Liderzy dotychczasowej opozycji wygłosili wspólne oświadczenie. Wszystko tuż przed spotkaniem z prezydentem

Donald Tusk, Władysław Kosiniak-Kamysz, Szymon Hołownia i Włodzimierz Czarzasty wygłosili we wtorek stanowcze oświadczenie. Liderzy dotychczasowych ugrupowań opozycyjnych poinformowali w nim o najnowszych ustaleniach dotyczących współpracy w nowym parlamencie, w którym, zgodnie z wolą wyborców, będą mieli większość. Na tym jednak nie koniec, bo podczas spotkania z dziennikarzami w Sejmie padła także jedna, wyczekiwana przez wszystkich deklaracja. Wbrew sceptycyzmowi wielu, politycy doszli do porozumienia w kwestii powierzenia stanowiska premiera konkretnej osobie.

Tusk Hołownia Kamysz
22.10.2023 22:20 Nieoficjalne: Tak ma wyglądać nowy rząd. Obsadzili funkcje premiera i marszałków

Nieoficjalne: w koalicji podzielone zostały najważniejsze funkcje. Newsweek dotarł do informacji na temat tego, kto ma zostać premierem. Donald Tusk z kluczową rolą w nowym rządzie.

sejm
20.10.2023 11:12 Kiedy powstanie nowy rząd? Padł możliwy termin

Prawo i Sprawiedliwość nie zamierza tak łatwo oddać władzy? Prominentny polityk ugrupowania, wiceminister Jarosław Sellin zapowiedział w najnowszym wywiadzie, że ugrupowanie zamierza podjąć się próby stworzenia kolejnego rządu. Zdradził także, kiedy może dojść do powstania nowego gabinetu oraz kto, jego zdaniem, powinien być liderem Zjednoczonej Prawicy. Jarosław Kaczyński ma powód do niepokoju?

Andrzej Duda
17.10.2023 15:00 Andrzej Duda ma nie lada problem. Oto możliwe powyborcze scenariusze

Niedzielne wybory parlamentarne znacząco zmieniły układ kart na polskiej scenie politycznej. Rządzące od ośmiu lat Prawo i Sprawiedliwość doznało dotkliwej porażki i według sejmowej arytmetyki powinno oddać władzę. Wiele zależy jednak od prezydenta Andrzeja Dudy, który to musi podjąć decyzję, komu powierzyć misję utworzenia nowego rządu. Na stole są aż cztery możliwe scenariusze.