Wchodzą na posesje, robią zdjęcia i pilnie kontrolują jedną rzecz. Można stracić ulgę w opłatach

Kontrole już trwają. Polacy ryzykują utratę ulg

W wielu gminach w Polsce rozpoczęły się kontrole przydomowych kompostowników, które mogą bezpośrednio wpłynąć na wysokość rachunków za wywóz odpadów. Samorządy weryfikują, czy mieszkańcy faktycznie korzystają z kompostowników zgodnie z deklaracjami, które wcześniej złożyli, ubiegając się o ulgi w opłatach. Posiadanie kompostownika pozwala bowiem obniżyć miesięczne koszty gospodarowania odpadami, jednak tylko pod warunkiem, że jest on używany prawidłowo.

W praktyce oznacza to, że urzędnicy odwiedzają posesje i sprawdzają rzeczywisty stan gospodarstw domowych. Kontrole mają charakter bezpośredni – obejmują oględziny terenu, sporządzanie dokumentacji fotograficznej oraz przygotowanie protokołów. Jeśli kontrolerzy stwierdzą niezgodności między deklaracją a stanem faktycznym, gmina może cofnąć przyznaną ulgę.

Co istotne, konsekwencje mogą pojawić się także wtedy, gdy właściciel posesji nie umożliwi przeprowadzenia kontroli. W takiej sytuacji samorząd ma prawo uznać, że warunki do przyznania zniżki nie zostały spełnione. To oznacza automatyczną utratę ulgi i wyższe rachunki za odbiór odpadów. Jak podkreślają gminy, działania te mają na celu uszczelnienie systemu i sprawdzenie, czy deklaracje mieszkańców odpowiadają rzeczywistości.

Jak wygląda kontrola i co sprawdzają urzędnicy?

Kontrola kompostownika nie jest jedynie formalnością. Urzędnicy przeprowadzają szczegółową weryfikację, która obejmuje kilka kluczowych elementów. Przede wszystkim dokonują oględzin terenu, sprawdzając, czy kompostownik faktycznie istnieje i jest użytkowany. Dodatkowo wykonują dokumentację fotograficzną oraz sporządzają protokół, który stanowi podstawę ewentualnych decyzji administracyjnych.

Istotne znaczenie ma także zawartość kompostownika. Zgodnie z zasadami, powinny trafiać do niego wyłącznie bioodpady, takie jak resztki roślinne, trawa, liście, fusy z kawy i herbaty czy skorupki jaj. Niedozwolone jest natomiast umieszczanie odpadów pochodzenia zwierzęcego, chorych roślin oraz materiałów niebiodegradowalnych. To właśnie tego typu nieprawidłowości są najczęściej wykrywane podczas kontroli.

Nieprawidłowe korzystanie z kompostownika nie skutkuje bezpośrednią karą finansową, jednak konsekwencje mogą być odczuwalne. Gmina ma prawo cofnąć ulgę przyznaną za kompostowanie bioodpadów. W praktyce oznacza to wzrost miesięcznych opłat za śmieci, co w skali roku może oznaczać znaczące dodatkowe koszty dla gospodarstwa domowego.

Samorządy podkreślają, że celem kontroli nie jest karanie mieszkańców, lecz weryfikacja rzetelności deklaracji oraz poprawa systemu gospodarowania odpadami.

Te gminy już kontrolują mieszkańców. Sprawdź, gdzie pukają do drzwi

Jak donoszą media pierwsze kontrole już się rozpoczęły, a kolejne zaplanowano na najbliższe tygodnie i miesiące. W gminie Wądroże Wielkie w województwie dolnośląskim działania ruszyły 16 kwietnia 2026 roku. Kontrolerzy odwiedzają mieszkańców m.in. w miejscowościach Bielany, Budziszów Mały, Budziszów Wielki, Gądków, Granowice i Jenków.

Z kolei w gminie Pogorzela w województwie wielkopolskim kontrole zaplanowano na dni 21–23 kwietnia 2026 roku. Urzędnicy mają pojawić się na posesjach w miejscowościach Kaczagórka i Małgów, sprawdzając, czy mieszkańcy korzystający z ulg rzeczywiście spełniają wymagane warunki.

Szerszy harmonogram przyjęto natomiast w gminie Sawin w województwie lubelskim. Tam kontrole będą prowadzone w drugim i trzecim kwartale 2026 roku. Obejmą one zarówno sam Sawin, jak i okoliczne miejscowości: Czułczyce Małe, Czułczyce Duże oraz Czułczyce Kolonia.

Samorządy zapowiadają, że podobne działania będą prowadzone również w innych częściach kraju. Kontrole mają charakter systemowy i mogą objąć kolejne gminy w najbliższych miesiącach. W praktyce oznacza to, że każdy, kto korzysta z ulgi za kompostowanie, powinien liczyć się z możliwością wizyty urzędników i koniecznością udowodnienia, że deklaracje są zgodne z rzeczywistością.