"Słaby mówca, zakłopotanie maskowane uśmiechem". Ekspert ocenia wystąpienie Pierwszej Damy

Dwa różne światy komunikacji. Od trudnych pytań po wyuczony tekst

W połowie lutego 2026 roku żona prezydenta zadebiutowała w dużym formacie telewizyjnym. Wywiad, który przeprowadziła dziennikarka Joanna Kryńska na antenie TVN24, zakończył się kryzysem wizerunkowym. Zamiast zaprezentować stabilny komunikat medialny, Marta Nawrocka wolała unikać jasnych deklaracji w kwestiach in vitro i aborcji. Jej słowa z prośbą o "inny zestaw pytań" uruchomiły lawinę krytyki, obnażając nieprzygotowanie formatowe oraz ogromny paraliżujący stres.

Niespełna trzy tygodnie później, 6 marca, pierwsza dama zainaugurowała wystąpieniem warszawską konferencję "Polka XXI wieku". Tym razem okoliczności sceniczne zostały zdefiniowane zupełnie inaczej:

• występ odbył się w środowisku całkowicie kontrolowanym, bez ryzyka dopytywania przez dociekliwych dziennikarzy,
• osią narracji był z góry zaplanowany motyw odwagi, spójny z tematyką całego wydarzenia,
• przemówienie bazowało w stu procentach na gotowym skrypcie przygotowanym przez sztab doradców.

O rzetelną ocenę tego radykalnego przeskoku komunikacyjnego poprosiliśmy Maurycego Seweryna, autora książki „Mowa ciała mówcy".

Z jego diagnozy wyłania się obraz osoby próbującej maskować braki warsztatowe za pomocą świetnie zredagowanego przemówienia, co nie do końca się udało.

– Mamy tu do czynienia z dwoma kompletnie różnymi systemami komunikacji. Pierwszy to wystąpienie medialne w postaci wywiadu telewizyjnego. Drugi to wystąpienie publiczne w najgorszej z możliwych form, czyli w wersji czytanej. Samo wystąpienie na konferencji zostało napisane bardzo ciekawie – zawierało bogate słownictwo, trafne porównania i figury retoryczne. Jednak nawet najlepiej przygotowany tekst zabrzmi źle, jeżeli mówca jest słaby. A tak, niestety, jest w przypadku pani prezydentowej.

Wyuczony kontakt wzrokowy, ale brak kluczowej gestykulacji

Zachowanie na scenie udowadnia, że przemówienie na "Polce XXI wieku" było efektem żmudnej pracy w Kancelarii Prezydenta. Jak wskazuje Maurycy Seweryn, przygotowania te były bezdyskusyjnie widoczne, choć nie zdołały całkowicie wyeliminować barier ograniczających swobodę sceniczną.

– Z pewnością mogę stwierdzić, że pierwsza dama starała się i wcześniej przećwiczyła to wystąpienie. Prawdopodobnie pracowała nad tym z doradcami, którzy podpowiadali jej momenty, w których powinna spojrzeć na publiczność, coś zaakcentować, zwolnić lub przyspieszyć. Jednak niezależnie od tych przygotowań, stres, a także braki komunikacyjne pani prezydentowej spowodowały, że wystąpienie wypadło tak, a nie inaczej.

Analiza nagrania konferencji pokazuje, że główny nacisk w treningach położono na utrzymanie relacji z audytorium. W przeciwieństwie do rozmowy w TVN24, gdzie wzrok żony Karola Nawrockiego wielokrotnie uciekał, tutaj wykazano się dużo większą kontrolą nad najważniejszym elementem niewerbalnym.

– Atutem pierwszej damy jest to, że – zapewne po długich ćwiczeniach – potrafiła utrzymać kontakt wzrokowy z publicznością. Robiła to mimo czytania, czyli tej najgorszej formy wystąpień publicznych. Spoglądała na słuchaczy w momentach, gdy podkreślała pewne słowa, kończyła konkretne zdania i nadawała wypowiedzi odpowiednie znaczenie.

Z punktu widzenia psychologii tłumu czytanie z kartki niesie jednak brutalne konsekwencje dla motoryki ciała. Potwierdzają to zresztą badania amerykańskiego psychologa Alberta Mehrabiana, udowadniające, że sygnały wizualne dominują nad samą treścią słowną. Do analogicznych wniosków w ocenie prezydentowej dochodzi polski ekspert.

– Efektem ubocznym czytania z kartki był jednak brak gestykulacji, a jest to bardzo silna forma przekazu – siedmiokrotnie silniejsza niż sam głos oraz słowa, które wypowiadamy. Gestykulacja powinna być dynamiczna i dopasowana do obecnej struktury komunikatu oraz oczekiwań publiczności.

Monotonia, stres i maskowanie zakłopotania uśmiechem

Skupienie aparatu poznawczego na tekście oraz próbach utrzymania wzroku słuchaczy odbiło się drastycznie na warstwie wokalnej. Modulacja głosu na dużej scenie przed kilkusetosobową widownią wymaga zupełnie innych mechanizmów oddechowych niż wywiad w kameralnym studiu telewizyjnym.

– To, czego nie udało się poprawić i nad czym pierwsza dama powinna jeszcze popracować, to przede wszystkim dykcja, akcentowanie i intonacja. Słychać było gubienie końcówek oraz stałą, monotonną intonację, zwłaszcza do 90. sekundy przemówienia, kiedy była najbardziej zestresowana - mówi Seweryn.

Przebieg marcowego wystąpienia bezlitośnie obnażył fakt, że posiadanie zapisanego słowa przed oczami nie gwarantuje płynności retorycznej. Każde, nawet najdrobniejsze rozproszenie uwagi, skutkowało u żony Karola Nawrockiego natychmiastowym wypadnięciem z zaplanowanego rytmu.

– Problemem było również tracenie wątków, czyli gubienie się w trakcie wystąpienia, mimo posiłkowania się czytanym tekstem. Zdarzyły się dwa takie momenty. Wówczas starała się ona ukryć swoje zakłopotanie pod maską uśmiechu.

Pomimo tak surowej oceny warsztatu komunikacyjnego na tle obu lutowo-marcowych wystąpień, analityk mowy ciała absolutnie nie przekreśla politycznej przyszłości Marty Nawrockiej. Dalsza praca nad jej wizerunkiem wymaga jedynie twardej metodyki i dużej cierpliwości sztabu szkoleniowego.

– Aby osiągnąć efekt dobrego mówcy, potrzebne byłyby w jej przypadku regularne treningi, mniej więcej raz lub dwa razy w tygodniu przez pół roku. Niewątpliwie jest to jednak dobry materiał do tego, żeby takiego dobrego mówcę z niej stworzyć.

Źródło: Goniec.pl