Pierwszy taki upadek polityka PiS. "Robił świństwa"

Od opozycyjnego idealisty do „szeryfa” władzy

Kamiński budował swój polityczny etos na działalności opozycyjnej i zaangażowaniu w Ligę Republikańską. Dla wielu był symbolem pokolenia, które miało oczyścić III RP z patologii odziedziczonych po PRL. Z czasem jednak – jak twierdzą rozmówcy – idealizm ustąpił miejsca przekonaniu, że cel uświęca środki.

Objęcie kontroli nad służbami specjalnymi okazało się momentem granicznym. Brak realnego nadzoru i poczucie misji zaczęły usprawiedliwiać działania balansujące na granicy prawa, a niekiedy – zdaniem krytyków – tę granicę przekraczające.

– To jest właściwie końcówka kariery. Taki finał, który najlepiej pokazuje, jak kończą ci, którzy budują swoją pozycję na przekonaniu o moralnej wyższości – mówi Radosław Gruca.

Wizerunek dawnego ideowca coraz częściej ustępuje obrazowi polityka posługującego się „hakami”, insynuacjami i narracjami rodem z propagandowych pasków, publikowanymi dziś w mediach społecznościowych.

Cień choroby i pytania, których długo nie zadawano

Jednym z najbardziej delikatnych, a zarazem najdłużej przemilczanych tematów jest stan zdrowia Mariusza Kamińskiego i jego problem alkoholowy. W sejmowych kuluarach miał być tajemnicą poliszynela, jednak przez lata pozostawał poza zasięgiem publicznej debaty.

Dopiero nagrania z przesłuchań komisji śledczych i relacje świadków zaczęły ujawniać sytuacje, w których były minister tracił panowanie nad sobą, reagował agresją lub zachowywał się w sposób odbiegający od standardów sprawowania najwyższych funkcji państwowych.

– Dla Mariusza Kamińskiego wprowadzenie alkomatu przy wejściu do Sejmu byłoby poważnym wyzwaniem – komentuje gorzko Gruca.

Problem ten nabiera szczególnej wagi w kontekście faktu, że Kamiński przez lata kierował instytucjami dysponującymi dostępem do najtajniejszych informacji i narzędzi operacyjnych państwa.

CBA: od walki z korupcją do politycznej broni

Centralne Biuro Antykorupcyjne miało być apolitycznym narzędziem walki z patologiami władzy. W praktyce – jak wynika z relacji byłych funkcjonariuszy i dziennikarzy śledczych – szybko zaczęło funkcjonować jak policja polityczna.

Zamiast chronić sygnalistów, którzy ujawniali nieprawidłowości, aparat CBA koncentrował się na gromadzeniu materiałów kompromitujących przeciwników politycznych. Jednym z symbolicznych przykładów jest sprawa Przemysława Marchlewicza, młodego działacza, którego kariera została zniszczona po konflikcie z kierownictwem służb.

– Ta machina bardzo szybko się wypaczyła i zaczęła działać na skróty. Przestało mieć znaczenie, czy mówisz prawdę. Ważne było to, że mówisz przeciwko naszym przeciwnikom politycznym – mówi Gruca.

Z czasem do arsenału dołączyły narzędzia inwigilacyjne najwyższej klasy, takie jak Pegasus, a wewnątrz służb – jak twierdzą krytycy – zaczęły powstawać układy przypominające struktury premafijne.

Kardynał Richelieu bez zaplecza

Relacja Mariusza Kamińskiego z Jarosławem Kaczyńskim opierała się na szczególnym rodzaju zaufania. Kamiński nie wykazywał ambicji finansowych ani potrzeby osobistego bogacenia się, co czyniło go idealnym wykonawcą poleceń prezesa PiS.

– To był taki kardynał Richelieu. Człowiek idealny w układankach personalnych prezesa, bo pozbawiony własnych ambicji, które mogłyby być dla niego niebezpieczne – ocenia Gruca.

Dziś jednak, po utracie realnych wpływów i przeniesieniu do Parlamentu Europejskiego – określanego przez rozmówców mianem „złotych kajdanek” – Kamiński staje się postacią coraz bardziej osamotnioną. Jego polityczny koniec, jak przewidują komentatorzy, może nadejść nie z zewnątrz, lecz z wnętrza własnego obozu: od ludzi, którzy wiedzą najwięcej o kulisach operacji prowadzonych w czasach jego największej władzy.

Upadek Mariusza Kamińskiego jest w tej perspektywie nie tylko historią jednostkową. To także opowieść o tym, jak łatwo rewolucyjny etos może przeistoczyć się w autorytarną praktykę – zwłaszcza wtedy, gdy państwowa siła przestaje podlegać realnej kontroli.

Źródło: Goniec