Masowa wymiana praw jazdy w Polsce. Sprawdź, czy Twój dokument straci ważność

Kto będzie musiał wymienić prawo jazdy? Terminy i skala zmian

Planowane regulacje są elementem szerszego procesu ujednolicania dokumentów kierowców w krajach Unii Europejskiej. W Polsce szczególnie istotne będą dla osób posiadających tzw. bezterminowe prawa jazdy, czyli dokumenty wydane przed 19 stycznia 2013 roku. To właśnie ta grupa, licząca około 15 milionów kierowców, zostanie objęta obowiązkiem wymiany dokumentu.

Proces nie ruszy jednak z dnia na dzień. Został zaplanowany w długiej perspektywie czasowej, aby uniknąć paraliżu urzędów i chaosu administracyjnego. Wymiana rozpocznie się 19 stycznia 2028 roku i potrwa pięć lat, kończąc się 18 stycznia 2033 roku. Oznacza to, że kierowcy będą mieli wystarczająco dużo czasu, by zaplanować wizytę w urzędzie i spokojnie dopełnić formalności.

Nowe prawa jazdy nie będą już dokumentami bezterminowymi. Zgodnie z unijnymi standardami maksymalny okres ich ważności wyniesie 15 lat. W określonych przypadkach, na przykład gdy dokument pełni jednocześnie funkcję dowodu tożsamości, okres ten może zostać skrócony do 10 lat. Dla kierowców zawodowych posiadających kategorie C i D ważność prawa jazdy zostanie powiązana z aktualnymi badaniami lekarskimi i psychologicznymi, co w praktyce oznacza pięcioletni cykl odnawiania dokumentu.

Jak przebiegnie wymiana prawa jazdy? Koszty i formalności

Sama procedura wymiany dokumentu nie będzie skomplikowana, jednak wymaga przygotowania kilku podstawowych elementów. Kierowca będzie musiał złożyć wniosek w wydziale komunikacji właściwym dla miejsca zamieszkania. Przewidziana jest również możliwość złożenia dokumentów drogą elektroniczną, co ma znacząco usprawnić cały proces.

Do wniosku konieczne będzie dołączenie aktualnej fotografii spełniającej urzędowe wymogi, potwierdzenia wniesienia opłaty oraz – w przypadku niektórych kategorii – ważnego orzeczenia lekarskiego. Sama wymiana dotyczy wyłącznie dokumentu, a nie uprawnień, co oznacza, że kierowca zachowuje wszystkie posiadane kategorie bez konieczności zdawania egzaminów.

Koszty również są jasno określone. Opłata za wydanie nowego prawa jazdy ma wzrosnąć w najbliższych latach do 115,50 zł. Do tego należy doliczyć koszt wykonania zdjęcia oraz – jeśli jest wymagane – badania lekarskiego. Łącznie może to oznaczać wydatek rzędu kilkuset złotych, szczególnie dla kierowców zawodowych.

Warto podkreślić, że brak wymiany dokumentu w wyznaczonym terminie będzie skutkował utratą ważności prawa jazdy jako dokumentu, choć same uprawnienia formalnie pozostaną w systemie. Oznacza to jednak realne problemy podczas kontroli drogowej.

Szerszy plan Unii Europejskiej. Bezpieczeństwo i „wizja zero”

Obowiązkowa wymiana praw jazdy nie jest odosobnioną decyzją, lecz elementem unijnej strategii poprawy bezpieczeństwa na drogach, znanej jako „wizja zero”. Jej głównym celem jest maksymalne ograniczenie liczby ofiar śmiertelnych w wypadkach drogowych do połowy XXI wieku.

Ujednolicone dokumenty mają ułatwić identyfikację kierowców w całej Unii, ograniczyć ryzyko fałszerstw oraz usprawnić współpracę służb w przypadku wykroczeń i przestępstw drogowych popełnianych za granicą. Nowe blankiety będą wyposażone w nowoczesne zabezpieczenia, co ma zwiększyć ich wiarygodność.

W trakcie prac nad przepisami pojawiały się również propozycje wprowadzenia obowiązkowych, cyklicznych badań lekarskich dla starszych kierowców. Ostatecznie nie zdecydowano się na jedno, ogólnoeuropejskie rozwiązanie, pozostawiając państwom członkowskim swobodę w tym zakresie. Oznacza to, że w przyszłości poszczególne kraje – w tym Polska – mogą wprowadzać własne, bardziej restrykcyjne regulacje.