Każdy zapłaci nową opłatę. Rząd zlikwiduje abonament RTV?

Jakie zmiany w opłatach audiowizualnych planuje wprowadzić rząd?

Rząd planuje całkowite zniesienie dotychczasowego abonamentu radiowo-telewizyjnego, zastępując go nową formą daniny publicznej. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego podkreśla, że nowa opłata audiowizualna będzie miała charakter obowiązkowy i powszechny, co w praktyce oznacza brak możliwości jej uniknięcia przez podatników.

Zgodnie z założeniami projektu, opłata w wysokości 9 zł miesięcznie będzie pobierana w sposób automatyczny wraz z podatkiem dochodowym PIT. System przewiduje jednak szeroki wachlarz zwolnień, który obejmie między innymi emerytów i seniorów powyżej 75. roku życia, osoby uczące się do 26. roku życia oraz osoby legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Resort kultury argumentuje, że wdrożenie tego rozwiązania pozwoli na rezygnację z obecnego, mało skutecznego systemu i zapewni mediom publicznym stabilne źródło finansowania. Jednocześnie najnowszy projekt ustawy odchodzi od wcześniejszych koncepcji zakładających finansowanie bezpośrednio z budżetu państwa, wprowadzając w zamian nową opłatę obejmującą każdego obywatela, przy jednoczesnym zachowaniu określonych preferencji dla wybranych grup społecznych.

W jaki sposób nowa opłata audiowizualna będzie pobierana od obywateli?

Proces likwidacji abonamentu RTV jest bezpośrednio powiązany z wprowadzeniem nowej, obowiązkowej opłaty audiowizualnej, która nie oznacza jednak zaprzestania finansowania mediów publicznych przez społeczeństwo. Zamiast dotychczasowych zasad, wprowadzony zostanie mechanizm obciążający każdego Polaka, co ma zagwarantować ciągłość i przewidywalność wpływów budżetowych.

W rezultacie nowelizacji ustawy medialnej, nowa danina będzie pobierana od każdej osoby indywidualnie, a nie od gospodarstwa domowego, co w przypadku czterech pracujących osób dorosłych mieszkających razem może oznaczać koszt rzędu 36 zł miesięcznie. Opłata ta obejmie wszystkich obywateli, niezależnie od faktu posiadania odbiornika radiowego lub telewizyjnego, a od obowiązku jej uiszczenia zwolnieni zostaną jedynie bezrobotni.

Konsekwencją przyjętego modelu poboru jest całkowita nieuchronność opłaty dla osób objętych obowiązkiem podatkowym, co wyklucza możliwość selektywnego korzystania z mediów bez wnoszenia stosownej daniny. Jednocześnie ustawodawca przewidział, że osoby o najniższych dochodach, nieosiągające poziomu płacy minimalnej, nie będą obciążone tym nowym zobowiązaniem, co ma na celu ochronę najuboższych grup społecznych.

Dlaczego dotychczasowy abonament RTV był krytykowany i jakie były jego wady?

Podstawowym impulsem do planowanej likwidacji abonamentu RTV jest jego niska efektywność oraz archaiczna struktura poboru, która opierała się na rejestracji odbiorników w obrębie gospodarstwa domowego. Dane statystyczne wskazują na postępującą erozję tego systemu, co uwidacznia pilną potrzebę reformy instytucjonalnej.

Analizy wykazują, że dotychczasowy abonament był powszechnie oceniany jako rozwiązanie przestarzałe i nieskuteczne, o czym świadczy fakt, że opłacało go mniej niż 40 procent osób do tego zobowiązanych. Co więcej, system ten zawierał liczne luki, w wyniku których nawet w grupie seniorów nie wszyscy byli realnie objęci obowiązkiem płatniczym.

W toku prac nad optymalizacją finansowania mediów publicznych, rząd brał pod uwagę alternatywny model oparty na bezpośrednich dotacjach z budżetu państwa. Ostatecznie jednak zdecydowano się na rozwiązanie hybrydowe, mające wyeliminować wady obecnego abonamentu przy jednoczesnym zachowaniu celowego charakteru daniny audiowizualnej.

Kiedy zakończy się proces konsultacji publicznych dotyczących nowej opłaty audiowizualnej?

Zgodnie z oficjalnymi komunikatami Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, projekt nowelizacji ustawy medialnej znajduje się obecnie na etapie szerokich konsultacji publicznych. Proces zbierania opinii od interesariuszy oraz obywateli potrwa do 23 stycznia, po czym dokument zostanie skierowany pod obrady Sejmu.

Wszelkie uwagi oraz merytoryczne propozycje zmian w zakresie planowanej daniny mogą być zgłaszane do wyznaczonego terminu, czyli do 23 stycznia bieżącego roku. Stanowi to kluczowy element procesu legislacyjnego, pozwalający na doprecyzowanie ostatecznego kształtu przepisów przed ich formalnym procedowaniem w parlamencie.

Finalizacja reformy wymaga przejścia pełnej ścieżki ustawodawczej, w tym uzyskania zgody Sejmu i Senatu oraz podpisu Prezydenta RP, który dysponuje prawem weta. Zakładany harmonogram prac przewiduje, że nowe zasady finansowania i związana z nimi opłata audiowizualna zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku.