WHO ostrzega przed katastrofą nuklearną w Iranie. Eskalacja operacji „Epic Fury”

WHO mobilizuje personel w obliczu zagrożenia radiacyjnego

Hanan Balkhy, dyrektor regionalna WHO, potwierdziła w rozmowie z Politico, że organizacja opracowuje szczegółowe plany awaryjne na wypadek „najgorszego scenariusza". Obejmują one zarówno celowe użycie broni jądrowej, jak i przypadkowe uszkodzenie instalacji atomowych w wyniku działań wojennych. 

Personel medyczny przechodzi intensywne szkolenia z zakresu reagowania na chorobę popromienną oraz długofalowych skutków ekspozycji na promieniowanie, takich jak nowotwory i poważne zaburzenia psychiczne. Balkhy podkreśliła, że żadne przygotowania nie zniwelują całkowicie strat, które dotkną świat w razie dalszej eskalacji. Za punkt odniesienia dla oceny skali potencjalnej tragedii służą doświadczenia z Czarnobyla i Hiroszimy. 

WHO na bieżąco monitoruje poziom opadu radioaktywnego – dotychczas nie stwierdzono podwyższonego skażenia poza bezpośrednio zaatakowanymi obiektami. Organizacja alarmuje jednocześnie w sprawie ochrony pracowników medycznych: od początku operacji zginęło ich już 38.

Trump broni ataków i krytykuje sojuszników za brak wsparcia

Prezydent Donald Trump konsekwentnie argumentuje, że operacja „Epic Fury" była działaniem koniecznym i nieuchronnym – wymierzonym przeciwko krajom, które sam określił mianem „chorych i obłąkanych". 

Podczas konferencji prasowej w Białym Domu stwierdził, że „każdy na świecie powinien być bardzo wdzięczny", a Iran był o mniej niż miesiąc od uzyskania gotowości nuklearnej. Trump podkreślił, że „powstrzymał ich dwukrotnie", odwołując się do użycia bombowców B-2, które miały „całkowicie unicestwić" irański potencjał atomowy. 

Prezydent wyraził jednocześnie głębokie rozczarowanie postawą NATO i innych państw, które odmówiły wsparcia dla działań USA. Odpowiadając na krytykę prezydenta Irlandii, który określił wojnę jako nielegalną, Trump skomentował lakonicznie: 

„Ma szczęście, że istnieję". 

Administracja utrzymuje, że jedynym celem operacji jest wyeliminowanie zagrożenia nuklearnego, a nie trwała okupacja irańskiego terytorium.

Spór o zasadność wojny w łonie amerykańskiego wywiadu

Dane wywiadowcze, które posłużyły za uzasadnienie ataku, stały się przedmiotem poważnego sporu politycznego w Waszyngtonie. Joe Kent, dyrektor Narodowego Centrum Kontrterroryzmu, złożył rezygnację 17 marca, oskarżając administrację o uleganie presji zagranicznego lobby i działanie wbrew rzeczywistym interesom bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych. W liście rezygnacyjnym Kent napisał wprost, że Iran nie stanowił bezpośredniego zagrożenia dla USA, a cała operacja opiera się na kłamstwie o możliwym „szybkim zwycięstwie". 

Stanowisko to zdaje się znajdować potwierdzenie w zeznaniach złożonych przez Tulsi Gabbard, Dyrektor Wywiadu Narodowego, przed komisją Senatu. Gabbard stwierdziła, że irański program wzbogacania uranu został „unicestwiony" już latem 2025 roku – wejścia do podziemnych instalacji zalano wówczas betonem, a Teheran nie podejmował żadnych prób ich odbudowy. 

Ta fundamentalna niespójność między oficjalnym uzasadnieniem a danymi wywiadowczymi rodzi poważne pytania o rzeczywiste motywy wznowienia intensywnych działań wojennych.

Kryzys humanitarny i paraliż systemów opieki zdrowotnej

Konflikt doprowadził do dramatycznego pogorszenia sytuacji humanitarnej w Iranie oraz Libanie, stawiając lokalne systemy ochrony zdrowia na granicy całkowitego załamania. Według danych WHO z 17 marca, w obu krajach zginęło łącznie ponad 2300 cywilów, w tym 107 dzieci wyłącznie w Libanie. 

Liczba przesiedlonych w samym Iranie sięga miliona gospodarstw domowych, co całkowicie wyczerpuje możliwości lokalnych służb pomocowych. Hanan Balkhy zwróciła uwagę na systematyczne niszczenie infrastruktury medycznej – udokumentowano już 46 ataków na placówki ochrony zdrowia. 

Sytuację dodatkowo pogarsza blokada dostaw pomocy humanitarnej do Gazy, gdzie brakuje niemal połowy niezbędnych leków i materiałów medycznych. Eksperci ONZ szacują, że odbudowa zniszczonych systemów sanitarnych i zapewnienie godnych warunków życia ofiarom konfliktu zajmie wiele dekad i pochłonie miliardy dolarów. WHO alarmuje, że bez natychmiastowego zawieszenia broni region zmierza ku pełnej katastrofie sanitarnej, której skutki będą odczuwalne przez pokolenia.