Tytuł przelewu pod lupą fiskusa. Tak ludzie bronią się przed podatkami

Jak tytuł przelewu może wpłynąć na pytania ze strony urzędu skarbowego?

Tytuł przelewu stanowi jedną z pierwszych informacji, na które zwracają uwagę zarówno urzędy skarbowe, jak i instytucje bankowe.

W relacjach międzyludzkich coraz częściej pojawiają się opisy o charakterze intymnym, takie jak „dziękuję za cudowny seks” czy „płatność za wspaniałą noc”, co jest elementem szerszego trendu kreatywnego tytułowania operacji finansowych. 

Choć brzmią one niecodziennie, opierają się na fakcie, że skarbówka wielokrotnie potwierdzała, iż płatny seks nie podlega opodatkowaniu. Jest to istotne zwłaszcza w kontekście limitów darowizn dla osób obcych, gdzie kwota wolna od podatku wynosi 5 733 zł i wymaga sumowania wszystkich wpłat z ostatnich pięciu lat.

Z punktu widzenia procedur, fiskus ma w takich sytuacjach ograniczone pole manewru, ponieważ nie posiada uprawnień do prowadzenia tzw. „kontroli współżycia”. Co więcej, czynności uznawane za niemoralne lub sprzeczne z zasadami współżycia społecznego nie mogą stanowić przedmiotu skutecznego zobowiązania podatkowego. Potwierdza to interpretacja indywidualna z 6 lutego 2025 roku, w której organ wprost wskazał, że usługi seksualne nie podlegają opodatkowaniu.

Dlaczego fiskus i banki zwracają uwagę na tytuł przelewu?

Analiza tytułów przelewów jest standardowym elementem monitoringu finansowego, mającym na celu identyfikację ukrytych przychodów lub darowizn podlegających opodatkowaniu.

Szczególne zainteresowanie organów budzą relacje wykraczające poza ścisłe więzy rodzinne, ponieważ dla osób z tzw. grupy zerowej – małżonków, dzieci, rodziców czy rodzeństwa – system podatkowy jest bardzo korzystny. 

Członkowie najbliższej rodziny mogą przekazywać sobie środki bez limitu kwotowego, pod warunkiem dopełnienia formalności, podczas gdy konkubenci są traktowani przez prawo jako osoby zupełnie obce.

Aby uniknąć podatku, urząd skarbowy musiałby dowieść, że dany przelew w rzeczywistości był darowizną lub przychodem z innego tytułu, co w praktyce okazuje się trudnym zadaniem. 

Wykazanie tego utrudniają m.in. najnowsze interpretacje, takie jak ta o sygnaturze 0112-KDIL1-3.4012.724.2024.3.AKR z lutego 2025 roku, oraz fakt, że skarbówka nie może dowodzić, iż seks między partnerami nie może być odpłatny. W przypadku prawidłowego zgłoszenia darowizny, fiskus traci podstawy do naliczania jakichkolwiek należności.

Czy zwykły tytuł przelewu może wywołać lawinę pytań z urzędu skarbowego?

Standardowy opis przelewu opiewający na znaczną kwotę może stać się powodem wszczęcia czynności wyjaśniających. Urząd skarbowy ma prawo zakwestionować transakcję, jeśli uzna, że tytuł nie odpowiada rzeczywistości, jednak w przypadku osób obcych zainteresowanie wzrasta szczególnie wtedy, gdy przelewów nie da się logicznie powiązać ze wspólnymi wydatkami. Z tego powodu niektórzy podatnicy stosują opisy sugerujące czynności niepodlegające opodatkowaniu, co ma służyć jako swoista ochrona przed fiskusem.

Należy pamiętać, że partnerzy w związkach nieformalnych są w świetle przepisów osobami obcymi. Jednocześnie polskie prawo stanowi, że dochody uzyskane z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy – w tym z płatnych usług seksualnych – nie mogą być opodatkowane.

Taka konstrukcja prawna sprawia, że kreatywny opis staje się barierą ochronną, ponieważ zobowiązanie podatkowe nie może dotyczyć kwestii wyłączonych z obrotu prawnego. Z punktu widzenia technicznego, taki zabieg skutecznie paraliżuje standardowe działania kontrolne fiskusa.

Jakie znaczenie ma tytuł przelewu w kontekście kontroli skarbowej?

Podczas kontroli urząd bada zasadność przepływów pieniężnych, jednak wspólne ponoszenie kosztów życia teoretycznie nie rodzi obowiązku podatkowego, o ile kwoty te znajdują uzasadnienie w realnych wydatkach domowych.

Warto odnotować, że w przypadku darowizn wewnątrz najbliższej rodziny, które nie przekraczają progu 36 120 zł, obowiązek zgłoszenia ich do urzędu w ogóle nie występuje.

Rosnąca popularność „intymnych” i kreatywnych tytułów przelewów wynika z faktu, że są one dla organów skarbowych niezwykle trudne do podważenia na drodze dowodowej.