Król Cyganów bez cygańskiej krwi. Naukowcy zbadali DNA słynnego pięściarza
Fenomen Tysona Fury'ego wykracza daleko poza ring bokserski. Z jednej strony jest utalentowanym pięściarzem, z drugiej – człowiekiem dumnie noszącym przydomek, który u wielu wywołuje konsternację. Mający blisko 210 centymetrów wzrostu, jasnoskóry gigant w niczym nie przypomina stereotypowego przedstawiciela mniejszości romskiej. Skąd zatem wziął się przydomek Król Cyganów i do jakiej grupy etnicznej w rzeczywistości należy ten legendarny pięściarz? Odpowiedź kryje się w genetyce, setkach lat izolacji oraz niezwykle brutalnej tradycji wędrownych wojowników.
- Pięściarz nie wywodzi się z mniejszości romskiej, a jego jasna karnacja jest naturalna dla jego faktycznego rodowodu
- Bokser należy do wędrownej, rdzennej grupy etnicznej Irish Travellers (Pavee), charakteryzującej się własną historią i odrębną pulą genetyczną
- Angielskie słowo Gypsy jest na Wyspach Brytyjskich potocznie nadużywane względem wszelkich grup nomadycznych, co tworzy liczne nieporozumienia
Genetyka i pochodzenie, czyli kim w rzeczywistości są Pavee
Wizualny dysonans między wyglądem Fury'ego a jego ringowym przydomkiem wynika z powszechnego niezrozumienia różnic etnicznych panujących na Wyspach Brytyjskich. Bokser jest dumnym reprezentantem Irish Travellers, we własnym języku określanych jako Pavee lub Mincéirs. To rdzennie irlandzka grupa wędrowna, która pod względem wizualnym niczym nie różni się od osiadłych mieszkańców wyspy, co w pełni tłumaczy jasną cerę i europejskie rysy twarzy bokserskiego czempiona.
Kwestię rodowodu tej społeczności ostatecznie rozstrzygnęły zaawansowane badania DNA. W 2017 roku naukowcy z Royal College of Surgeons in Ireland we współpracy z University of Edinburgh przeanalizowali genomy przedstawicieli Pavee. Wyniki tych analiz definitywnie udowodniły, że wędrowcy nie wykazują żadnego pokrewieństwa z europejskimi Romami, których korzenie genetyczne sięgają prehistorycznych migracji z północnych Indii.
Główny autor wspomnianych badań, profesor Gianpiero Cavalleri, ustalił, że analizowana populacja oddzieliła się od osiadłych Irlandczyków co najmniej 360 lat temu. Obecne znaczące różnice w kodzie genetycznym są wyłącznie efektem:
- wielowiekowej, ścisłej izolacji wewnątrz własnej grupy,
- drastycznego spadku liczebności tej społeczności w przeszłości,
- silnej endogamii chroniącej ich spójność terytorialną i kulturową.
Tym samym brytyjski pięściarz pozostaje pod względem genetycznym stuprocentowym Irlandczykiem o wysoce specyficznej i odrębnej historii społecznej.
Niefortunna terminologia i geneza Króla Cyganów
Skoro twarde dane naukowe wykluczają pokrewieństwo z Romami, posługiwanie się słowem oznaczającym wprost cygana wymaga językowego sprostowania. W Wielkiej Brytanii oraz Irlandii termin Gypsy od dziesięcioleci funkcjonuje jako szeroki parasol pojęciowy dla wszystkich mniejszości prowadzących nomadyczny tryb życia. Z punktu widzenia antropologii używanie tego słowa wobec rdzennych Irlandczyków jest błędem merytorycznym, jednak zakorzeniło się w potocznej mowie tak mocno, że sami zainteresowani często je w pełni adaptują.
Fury nie wymyślił swojego przydomka w celach marketingowych, lecz przyjął go w ramach hołdu dla swojej rodziny i brutalnych tradycji własnej społeczności. W kulturze Irish Travellers kluczową rolę odgrywają historycznie usankcjonowane walki na gołe pięści, służące niegdyś do twardego rozwiązywania sporów oraz obrony honoru. Właśnie na tym surowym fundamencie przodkowie pięściarza przez dekady budowali swoją silną pozycję w hierarchii wędrowców.
Moniker jest przede wszystkim ukłonem w stronę dalszego krewnego zawodnika, Bartleya Gormana. Ten wybitny reprezentant Pavee był wielokrotnym mistrzem nielegalnych starć na gołe pięści i nosił nieformalny tytuł Króla Cyganów. Mistrz świata przeniósł to dziedzictwo z ukrytych obozowisk prosto na profesjonalne areny sportowe.
Walka o tożsamość w cieniu systemowej dyskryminacji
Prześledzenie losów społeczności boksera obnaża ogromne bariery, z jakimi na co dzień mierzą się członkowie jego grupy. Martin Collins, współdyrektor dublińskiej organizacji Pavee Point Traveller and Roma Centre, wielokrotnie podkreślał publicznie, że Pavee padają ofiarą skrajnej marginalizacji, dyskryminacji na rynku pracy oraz systemowego odrzucenia. Wielopoziomowa walka o podstawowe prawa zaowocowała dopiero w 2017 roku, kiedy rząd Republiki Irlandii oficjalnie uznał ich za odrębną grupę etniczną.
Wykorzystując swoją ogromną platformę medialną i sportowe sukcesy, Fury próbuje aktywnie zmieniać negatywne postrzeganie własnego środowiska. Bokser nie unika trudnych tematów i nigdy nie odciął się od swoich korzeni, nawet jeśli wymagało to od niego odpierania celowych ataków ze strony nieprzychylnych kibiców czy komentatorów sportowych. Stał się bardzo głośnym ambasadorem wędrowców, budując nową dumę w młodych pokoleniach tej społeczności.
Globalna sława nie uchroniła go przed systemowymi uprzedzeniami, o czym sam chętnie przypomina. Trzymanie się kontrowersyjnego przydomka to w jego przypadku forma buntu i demonstracyjnego odzyskania kontroli nad rasistowską narracją wokół wędrowców.
Źródło: Goniec.pl
Obserwuj w Google News
