Czy Ukraina powinna przeprosić Polaków? Wyniki nowego sondażu jasno wskazują
Spór wokół decyzji prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego o nadaniu jednej z jednostek wojskowych imienia "Bohaterów UPA” wciąż wywołuje silne emocje. Dyskusja nie ogranicza się już wyłącznie do polityków – swoje zdanie w tej sprawie mają również Polacy. Najnowszy sondaż Pollster wykonany na zlecenie "Super Expressu" pokazuje, jak społeczeństwo ocenia całą sytuację i czego oczekuje od strony ukraińskiej.
Od decyzji Zełenskiego do dyplomatycznego sporu. Tak narastał kryzys
Pod koniec maja prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski podpisał dekret nadający jednej z jednostek Sił Zbrojnych Ukrainy imię "Bohaterów UPA”. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja ma służyć przywracaniu historycznych tradycji narodowego wojska oraz stanowi wyraz uznania dla żołnierzy wykonujących zadania związane z obroną integralności terytorialnej i niepodległości państwa. W Polsce decyzja ta spotkała się jednak z natychmiastową falą krytyki. Powodem jest historia. Ukraińska Powstańcza Armia, jest odpowiedzialna za zbrodnie dokonane na ludności polskiej podczas II wojny światowej.
Konsekwencją tej decyzji było ogłoszenie przez prezydenta Karola Nawrockiego odebrania Wołodymyrowi Zełenskiemu Orderu Orła Białego – najwyższego polskiego odznaczenia państwowego, które ukraiński przywódca otrzymał w 2023 roku od Andrzeja Dudy. Nawrocki podkreślał, że jego decyzja nie jest wymierzona przeciwko narodowi ukraińskiemu ani nie oznacza zmiany polskiego wsparcia dla Ukrainy, lecz stanowi reakcję na gloryfikowanie symboliki UPA. Od tego momentu sprawa zaczęła żyć własnym życiem. Obok licznych komentarzy polityków z Polski i Ukrainy coraz częściej pojawiały się także głosy opinii publicznej, dla której kwestie pamięci historycznej pozostają niezwykle istotne.
Sondaż Pollster. Polacy wyrazili opinię
W związku z narastającymi emocjami instytut Pollster przeprowadził dla “Super Expressu” badanie opinii publicznej. Respondentom zadano pytanie: ”Czy Ukraina powinna oficjalnie przeprosić Polaków za decyzję dotyczącą nadania jednostce wojskowej imienia bohaterów UPA?” Wyniki okazały się bardzo wyraźne.
Aż 57 proc. ankietowanych odpowiedziało “zdecydowanie tak”, a kolejne 25 proc. wybrało odpowiedź ”raczej tak”. Oznacza to, że zdecydowana większość uczestników badania uważa, iż po decyzji władz w Kijowie powinny paść oficjalne przeprosiny wobec Polski. Przeciwnego zdania było znacznie mniej respondentów – 8 proc. wskazało odpowiedź “raczej nie”, a 3 proc. ”zdecydowanie nie”. 7 proc. badanych odpowiedziało, że nie ma zdania lub nie potrafi ocenić sprawy.
Wyniki sondażu pokazują, że sprawa wykracza daleko poza spór o ocenę wydarzeń historycznych. Decyzja władz w Kijowie i jej następstwa stały się jednym z najpoważniejszych punktów napięcia w relacjach polsko-ukraińskich. Kolejne reakcje polityków po obu stronach granicy pokazują, że dyskusja o pamięci historycznej coraz mocniej przekłada się na bieżące stosunki dyplomatyczne między Warszawą a Kijowem.
Kolejne gesty po obu stronach. Spór wciąż się rozwija
Po decyzji Karola Nawrockiego napięcia między Warszawą a Kijowem jeszcze bardziej wzrosły. Wołodymyr Zełenski poinformował o odesłaniu Orderu Orła Białego do Polski, podkreślając jednocześnie, że Ukraina pozostaje gotowa do dialogu. W ślad za nim polskich odznaczeń zrzekli się także m.in. minister spraw zagranicznych Ukrainy Andrij Sybiha, szef Biura Prezydenta Ukrainy Kyryło Budanow, jego zastępca Ihor Żowkwa oraz ambasador Ukrainy w Polsce Wasyl Bodnar.
Na odpowiedź zdecydowali się również politycy w Polsce. Prezes Prawa i Sprawiedliwości Jarosław Kaczyński zapowiedział, że zwróci przyznany mu przez Ukrainę Order Księcia Jarosława Mądrego II klasy. Jak wyjaśnił, ma to być wyraz jego stosunku do ukraińskich elit oraz akt lojalności wobec prezydenta Karola Nawrockiego. Podobną decyzję ogłosił również były minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak. Tym samym spór, który rozpoczął się od decyzji dotyczącej nazwy jednej z ukraińskich jednostek wojskowych, przerodził się w serię kolejnych gestów dyplomatycznych i politycznych po obu stronach granicy.
Sondaż został zrealizowany przez Instytut Badań Pollster w dniach 19-21 czerwca 2026, na reprezentatywnej próbie 1045 dorosłych Polaków.