Zwierzę Roku. Twoja decyzja ma wpływ na przyszłość polskiej przyrody. Jak głosować?

Rok 2025 pod znakiem Bociana Białego

Pierwsza edycja plebiscytu, rozstrzygnięta w gronie ekspertów, uhonorowała bociana białego (Ciconia ciconia). Decyzja ta miała głębokie uzasadnienie merytoryczne. Bocian to nie tylko symbol polskiej wsi i zwiastun wiosny, ale przede wszystkim tzw. gatunek parasolowy (umbrella species).

To pojęcie kluczowe dla współczesnej ekologii. Ochrona bociana wymusza dbałość o całe ekosystemy – podmokłe łąki, doliny rzeczne i obszary rolnicze. Chroniąc żerowiska bociana, automatycznie zapewniamy przetrwanie płazom, owadom, drobnym ssakom i innym ptakom, które dzielą z nim to środowisko. Bocian jest więc strażnikiem bioróżnorodności, a jego obecność to certyfikat jakości dla otaczającego nas krajobrazu.

Plebiscyt 2026 – głos należy do obywateli

W drugiej edycji kampanii pałeczka została przekazana społeczeństwu. O tym, kto zostanie „Zwierzęciem Roku 2026”, zadecyduje ogólnopolskie głosowanie internetowe. Eksperci wytypowali „wspaniałą dwunastkę” – gatunki fascynujące, często zagrożone, a niekiedy słabo znane opinii publicznej. Każdy z nich pełni unikalną rolę w ekosystemie.

Co wiadomo o kandydatach?

Władcy wód i mokradeł:

• Bóbr europejski – Inżynier środowiska, który pracuje za darmo. Bóbr jest kluczowy dla walki z suszą; tworząc naturalne rozlewiska, zwiększa retencję wody w lasach i na polach, co w dobie zmian klimatycznych jest na wagę złota.
• Żółw błotny – Relikt przeszłości i jedyny rodzimy gatunek żółwia w Polsce. Jest symbolem cierpliwości i długowieczności, ale jego populacja kurczy się z powodu zanikania małych zbiorników wodnych.
• Węgorz europejski – Jedna z najbardziej tajemniczych ryb. Gatunek wędrowny i krytycznie zagrożony, którego cykl życiowy rozciąga się od polskich rzek aż po Morze Sargassowe.
• Zimorodek – Żywy klejnot naszych wód. Jego obecność świadczy o czystości rzek i jezior, a tropikalne upierzenie zachwyca każdego obserwatora.
• Żuraw – Najwyższy ptak w Polsce, którego klangor jest nieodłącznym elementem krajobrazu podmokłych terenów.

Mieszkańcy lasów i puszcz:

• Wilk szary – Sanitariusz lasu i niestrudzony wędrowiec. Dziennie potrafi przebyć nawet 20 km. Jego obecność reguluje populacje roślinożerców, co sprzyja odnawianiu się lasu.
• Ryś euroazjatycki – Duch puszczy. Ten największy europejski kot jest skrajnie rzadki i niezwykle płochliwy, przez co jego spotkanie w naturze graniczy z cudem. Wymaga rozległych, spokojnych kompleksów leśnych.
• Niedźwiedź brunatny – Król Karpat i największy lądowy drapieżnik kontynentu. Jest symbolem dzikiej, nienaruszonej przyrody i siły, budzącym respekt i podziw.
• Łoś euroazjatycki – Gigant mokradeł. Choć wygląda na powolnego, potrafi biegać z prędkością 60 km/h i świetnie pływa.

Mniejsi, ale wielcy duchem:

• Chomik europejski – Często mylony z domowym pupilem, w naturze jest walecznym i barwnym „pieskiem polnym”. To obecnie najbardziej zagrożony wyginięciem gryzoń w Europie, wymagający pilnej ochrony czynnej.
• Wodniczka – Niepozorny ptak o ogromnym znaczeniu. To gatunek globalnie zagrożony, dla którego Polska jest jedną z najważniejszych ostoi na świecie.
• Nadobnica alpejska – Reprezentant świata owadów. Ten piękny chrząszcz o długich czułkach jest ściśle związany ze starymi drzewami i martwym drewnem, przypominając nam, że „martwy” las tętni życiem.

Jak zagłosować?

Wybór „Zwierzęcia Roku 2026” to szansa na skierowanie uwagi mediów i społeczeństwa na konkretne problemy ochrony przyrody. Zwycięski gatunek stanie się bohaterem całorocznej kampanii edukacyjnej.

Głosowanie odbywa się na stronie gov.pl/web/edukacja-ekologiczna/zwierze-roku- i trwa do 31 stycznia 2026 roku. Każdy głos ma znaczenie, a z jednego urządzenia można zagłosować tylko raz. Wyniki zostaną ogłoszone w lutym.

źródło: gov.pl