"Małżeństwo z rozsądku, nie z miłości". Czy Konfederacja może się rozpaść? Kulisy ostatnich spięć

Dychotomia komunikacyjna czy realny konflikt?

Sławomir Mentzen, współprzewodniczący Konfederacji, podczas spotkania z wyborcami w Elblągu w ostrych słowach skrytykował szefa Sztabu Generalnego. Lider Nowej Nadziei ocenił, że generał Wiesław Kukuła nie ma kompetencji do dowodzenia, określił go mianem nienormalnego i stwierdził, że wojskowy ten nie nadaje się nawet na kaprala. Taka retoryka błyskawicznie wzbudziła sprzeciw nie tylko w Ministerstwie Obrony Narodowej, ale również w samej Konfederacji. Krzysztof Bosak opublikował w mediach społecznościowych wpis, w którym uznał wypowiedź swojego politycznego wspólnika za obraźliwą i niezgodną z prawdą, wskazując polityków jako prawdziwych winnych ewentualnych zaniedbań w polskiej armii.

Incydent ten skłania do pytań o organizacyjną trwałość sojuszu narodowców z libertarianami. Dr Sergiusz Trzeciak analizuje to zjawisko przez pryzmat samej struktury partyjnej. 

— Jeśli chodzi o stabilność Konfederacji, z założenia jest to, jak sama nazwa wskazuje, twór, który składa się z dwóch nieco odrębnych, autonomicznych środowisk — zauważa politolog.

Publiczne ścieranie się stanowisk w kwestiach fundamentalnych, takich jak bezpieczeństwo narodowe, uwidacznia luki w sterowaniu polityką informacyjną. Dr Trzeciak kładzie na to szczególny nacisk w swojej ocenie sytuacji. 

— Natomiast jeżeli chodzi o samą tę wymianę zdań, to pokazuje ona, że są takie momenty, w których komunikacyjnie są to dwa odrębne byty — tłumaczy dr Sergiusz Trzeciak. 

— Nie ma kontroli komunikacji na poziomie centralnym czy ustaleń wspólnego przekazu. Wyraźnie widać, że występuje tu pewna dychotomia komunikacyjna.

Brak spójnego przekazu w Konfederacji nie jest jednak jednorazową wpadką, a stałym wyzwaniem dla tej formacji. Partia stara się zadowolić elektorat o skrajnie różnych oczekiwaniach, przez co tego typu zgrzyty są niemal nieuniknione. Z punktu widzenia nauk o polityce jest to ryzyko systemowe wpisane w każdy byt o strukturze federacyjnej.

Różne style przywództwa w jednej partii

Metody komunikowania się obu polityków ze swoimi sympatykami tworzą wyraźny dysonans. Sławomir Mentzen stosuje retorykę celowo prowokującą, która natychmiast rezonuje w wirtualnej przestrzeni, podczas gdy lider Ruchu Narodowego częściej przyjmuje pozę merytorycznego oponenta systemowego. 

— Wiemy doskonale, że Sławomir Mentzen jest wielkim indywidualistą, ma swoją wizję i zupełnie inny styl działania w porównaniu z Krzysztofem Bosakiem — przypomina dr Trzeciak.

Nowoczesny marketing polityczny zakłada maksymalizację zasięgów, a tę technikę perfekcyjnie opanował lider Nowej Nadziei. Formułowanie ostrych ocen na wiecach wprost przekłada się na klikalność w sieci. 

— Sławomir Mentzen działa trochę jak influencer. Jest bardzo skuteczny w docieraniu do pewnej grupy młodych (i nie tylko) wyborców o poglądach wolnościowych — wyjaśnia badacz komunikacji strategicznej. 

Niesie to za sobą absolutną niezależność w doborze słów. 

— Trudno też środowisku Krzysztofa Bosaka w jakimś sensie narzucić ramy Sławomirowi Mentzenowi. Widać, że Mentzen po prostu działa tak, jak chce.

Zupełnie inny format przywództwa prezentuje Krzysztof Bosak. Jego zaplecze stanowią lata funkcjonowania w najwyższych gremiach parlamentarnych, co nakazuje mu bardziej ostrożne dobieranie argumentacji w kluczowych debatach. 

— Z kolei myślę, że Krzysztof Bosak jest politykiem z dużym doświadczeniem. To jest zupełnie inne doświadczenie niż doświadczenie biznesowe Mentzena. Bosak ma doświadczenie polityczne i bardzo duże wyczucie polityki — wskazuje politolog.

Odmienny bagaż życiowy wpływa na próg tolerancji wobec wypowiedzi, które w opinii jednej z frakcji godzą w rację stanu lub psują wizerunek całości. Jak pokazuje spięcie o dowodzenie armią, milczenie nie zawsze jest zachowywane. 

— Oczywiście w polityce wszystko jest możliwe, ale raczej jest to twór stabilny. Nie oznacza to jednak, że nie dochodzi do pewnych różnic poglądów — twierdzi dr Sergiusz Trzeciak. 

— Są jednak takie sytuacje, w których Krzysztof Bosak reaguje – przypomnijmy chociażby, że w kampanii zareagował ostro w kwestii zaproszenia na piwo z ministrem Sikorskim. Zdarzały się takie sytuacje, więc spodziewałbym się, że może dochodzić do różnicy zdań, natomiast nie sądzę, żeby to prowadziło do rozpadu Konfederacji.

Pragmatyzm jako fundament koalicji

Obrona godności szefa Sztabu Generalnego WP ze strony Krzysztofa Bosaka pokazuje szerszy kontekst środowiskowy samej partii. Grupy docelowe obu środowisk mają odrębne hierarchie wartości i różnie postrzegają autorytety państwowe. 

— To jest przede wszystkim inne środowisko, które wychodzi poza ten nurt wolnościowy, ale dociera do sporej grupy wyborców. Środowisko Krzysztofa Bosaka w jakimś sensie rywalizuje z jednej strony z PiS-em, a z drugiej z Konfederacją Grzegorza Brauna o podobny elektorat – o poglądach bardziej narodowych — wyjaśnia dr Trzeciak.

Dla całej formacji decydujące okazują się twarde liczby, a nie ostateczna unifikacja ideowa. Powody, dla których ugrupowanie to powstrzymuje się przed autonomicznym startem, wynikają wprost z prawideł gry politycznej:

• restrykcyjnego progu wyborczego, faworyzującego duże i skonsolidowane komitety;
• obawy przed politycznym niebytem i brakiem wpływu na prawodawstwo;
• logiki kumulowania elektoratów w celu stanowienia głównej przeciwwagi dla Prawa i Sprawiedliwości. 

— Natomiast bardzo mocnym spoiwem tych środowisk jest pragmatyzm i spojrzenie na to z punktu widzenia szans wyborczych. Po prostu żadnemu z tych środowisk nie opłaca się iść do wyborów osobno — podsumowuje specjalista.

Obaj współprzewodniczący partyjni rozumieją skalę strat, jakie wygenerowałby konflikt prowadzący do ostatecznego rozejścia się ich dróg. Współpraca w Sejmie daje im potężną legitymację społeczną. 

— Myślę, że ta świadomość istnieje zarówno po stronie Sławomira Mentzena, jak i Krzysztofa Bosaka, więc nie obawiam się o to, że nastąpi jakiś rozwód — stwierdza ekspert.

Wnioski z najnowszej konfrontacji politycznej pomiędzy liderami wskazują, że radykalne wypowiedzi poszczególnych posłów rzadko prowadzą do prawdziwych tąpnięć strukturalnych. Formacja jest obudowana grubym murem wzajemnych interesów. 

— Uważam, że patrząc na to z pragmatycznego punktu widzenia, ten twór jest stabilny i raczej nie spodziewałbym się rozwodu — kończy analizę dr Sergiusz Trzeciak. 

— Myślę, że oni doskonale zdają sobie sprawę, że to trochę takie małżeństwo z rozsądku. Niekoniecznie z miłości, ale właśnie z rozsądku.

Źródło: Goniec.pl