Koniec pobłażania dla kierowców. Od dziś prawo jazdy można stracić w kilka minut
Od dziś na drogach obowiązują zasady, które mogą kosztować kierowców znacznie więcej niż mandat. Nowe przepisy dają Policji szerokie uprawnienia do natychmiastowej reakcji na najgroźniejsze zachowania – także wtedy, gdy nie doszło do wypadku ani kolizji. Nielegalne wyścigi, brawurowa jazda, drifty i nieformalne zloty motoryzacyjne przestają być traktowane jak incydenty z pogranicza prawa. Ustawodawca jasno sygnalizuje: tolerancja się kończy.
- Co dokładnie zaczęło obowiązywać od dziś?
- Za jakie zachowania grozi odpowiedzialność karna?
- Kiedy można stracić prawo jazdy lub samochód?
Nielegalne wyścigi i brawurowa jazda to przestępstwo
Od 29 stycznia 2026 r. obowiązują kluczowe zmiany w kodeksie karnym, wprowadzone ustawą z 4 grudnia 2025 r. Po raz pierwszy w polskim prawie pojawiła się legalna definicja nielegalnego wyścigu pojazdów mechanicznych, co pozwala jednoznacznie kwalifikować takie zdarzenia.
Przestępstwem jest już nie tylko organizowanie wyścigu, ale także udział w nim, niezależnie od tego, czy doszło do kolizji lub wypadku. Nowe przepisy penalizują również tzw. jazdę brawurową – czyli jednoczesne rażące przekroczenie prędkości, rażące naruszenie innych zasad ruchu oraz narażenie życia lub zdrowia innych osób. Co istotne, odpowiedzialność karna grozi nawet wtedy, gdy nie doszło do żadnego zdarzenia drogowego.
Surowsze kary: dożywotni zakaz i przepadek pojazdu
Nowelizacja znacząco zaostrza sankcje wobec recydywistów i kierowców lekceważących wcześniejsze wyroki sądów. Wprowadzono obligatoryjny dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych wobec osób, które mimo sądowego zakazu ponownie wsiadły za kierownicę. Dodatkowo, w przypadku prowadzenia pojazdu przy stężeniu alkoholu co najmniej 1,5 promila, sąd obowiązkowo orzeka przepadek pojazdu mechanicznego, niezależnie od jego wartości i formy własności.
Zaostrzone zostały również kary za wypadki śmiertelne, jeżeli sprawca brał udział w nielegalnym wyścigu, prowadził pojazd w warunkach jazdy brawurowej lub złamał wcześniej orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów. W takich przypadkach sądy mogą orzekać wieloletnie kary pozbawienia wolności. To wyraźny sygnał, że państwo przestaje traktować skrajnie niebezpieczne zachowania na drogach jako „wykroczenia z marginesu”, a zaczyna kwalifikować je jako realne zagrożenie dla życia.
W praktyce oznacza to także konkretne sankcje finansowe i administracyjne:
- przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h – mandat od 1500 do 2500 zł, a przy recydywie nawet 3000–5000 zł,
- stworzenie zagrożenia w ruchu drogowym – grzywna do 5000 zł, a w postępowaniu sądowym nawet do 30 tys. zł,
- jazda brawurowa lub udział w nielegalnym wyścigu – odpowiedzialność karna, w tym kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat,
- zatrzymanie prawa jazdy (na 3 miesiące lub dłużej) oraz wysokie punkty karne, które w praktyce mogą oznaczać utratę uprawnień.
Zloty, drift, „jazda na jednym kole”. Odpowiedzialność także dla widzów
Zmiany objęły również kodeks wykroczeń, który po nowelizacji znacznie rozszerza katalog karalnych zachowań związanych z motoryzacją. Karalne stało się organizowanie spotów i zlotów motoryzacyjnych bez wymaganego zawiadomienia, a także świadome uczestnictwo w takich wydarzeniach. Odpowiedzialność poniosą nie tylko kierowcy, lecz także pasażerowie oraz widzowie nielegalnych wyścigów, co jest zupełną nowością w polskim prawie. Wprost wskazano wykroczenia takie jak celowe wprowadzanie pojazdu w poślizg (drift) czy jazda „na jednym kole”– za takie zachowania grożą wysokie mandaty (od ok. 1500 zł wzwyż) oraz administracyjne zatrzymanie prawa jazdy.
Dodatkowo, spotkania motoryzacyjne z udziałem więcej niż 10 pojazdów organizowane na otwartej lub ogólnodostępnej przestrzeni będą wymagały wcześniejszego zgłoszenia do gminy. Brak takiego zawiadomienia oznacza ryzyko kary dla organizatora i uczestników, a dla Policji – podstawę do kontroli, rozwiązania wydarzenia i interwencji. W praktyce kończy to okres nieformalnych zlotów „na parkingach” i znacząco ogranicza możliwość organizowania nielegalnych spotkań bez nadzoru służb.
Źródła: Biznes Info, Biuro Ruchu Drogowego KGP, ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego (Dz.U. poz. 1872), ustawa z dnia 17 października 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1676)