Nowa plaga w sklepach. Oni już rozszyfrowali system kaucyjny. Teraz to żyła złota

Nowe zasady dobrowolnego przystąpienia do systemu kaucyjnego dla producentów opakowań

Od momentu planowanego uruchomienia systemu kaucyjnego, wyznaczonego na 1 października 2025 roku, producenci szklanych butelek zwrotnych podejmowali działania mające na celu zachowanie dotychczasowych, wewnątrzzakładowych modeli zbiórki opakowań. Zmiany w tym zakresie zyskały poparcie Senatu i obecnie oczekują na decyzję prezydenta, co stanowi istotny etap w procesie legislacyjnym.

W rezultacie dotychczasowych prac nad ustawą, browary otrzymały od samorządowców przyzwolenie na dalsze prowadzenie własnych systemów zbiórek. Działania te poparła Gabriela Lenartowicz, zastępca przewodniczącego sejmowej Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, wskazując, że nowe prawo chroni sprawdzone oraz efektywne pod względem ekologicznym i ekonomicznym rozwiązania przed nadmierną centralizacją.

Czy alkoholowe "małpki" zostaną włączone do systemu kaucyjnego i jakie są analizy?

Z przedstawionych danych wynika, że temat butelek o małej pojemności, potocznie zwanych „małpkami”, powrócił do debaty publicznej, gdyż opakowania te dotychczas znajdowały się poza zakresem systemu kaucyjnego. Skala zjawiska jest znacząca, ponieważ szacunkowa sprzedaż tych produktów w Polsce wynosi od 1,3 miliona do nawet 3 milionów sztuk w skali doby.

Aktualna nowelizacja przepisów, przyjęta przez Senat, zakłada, że producenci wspomnianych opakowań będą mogli dobrowolnie przystąpić do systemu do 31 grudnia 2028 roku. Jednocześnie pojawiają się nieoficjalne informacje o planach wydłużenia tego okresu przejściowego do co najmniej trzech lat.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska na obecnym etapie nie podjęło ostatecznych decyzji w tej sprawie, a wiceminister Anita Sowińska podkreśla konieczność przeprowadzenia szerokich konsultacji społecznych i gospodarczych. Resort planuje wykorzystać pierwsze sześć miesięcy funkcjonowania systemu na analizę niezbędnych poprawek, w tym w obszarze butelek szklanych, biorąc pod uwagę, że wdrożenie nowych regulacji wiąże się z wysokimi nakładami inwestycyjnymi oraz istotnymi zmianami w logistyce.

Jakie są pierwsze próby oszustw w systemie kaucyjnym i jak im zapobiegać?

Z informacji przekazanych przez operatora Polska Kaucja wynika, że po kilku miesiącach funkcjonowania systemu odnotowano pierwsze przypadki naruszeń procedur. Do najczęstszych form nadużyć należą próby wprowadzania w błąd personelu sklepów, masowe zwroty opakowań, które nie podlegają systemowi, oraz posługiwanie się podrobionymi etykietami.

W celu minimalizacji ryzyka wystąpienia kolejnych nieprawidłowości, operator zaleca podmiotom handlowym wzmożoną weryfikację towarów znajdujących się na półkach sklepowych.

Jakie są prawne konsekwencje wyłudzenia kaucji i fałszerstwa w systemie kaucyjnym?

Zgodnie ze stanowiskiem operatora, system kaucyjny opiera się na zasadzie zaufania i przejrzystości, a dbałość o te wartości ma służyć interesom konsumentów oraz ochronie środowiska. Należy jednocześnie zaznaczyć, że wszelkie formy wyłudzenia kaucji są kwalifikowane jako przestępstwa.

W rezultacie za czyn polegający na wyłudzeniu kaucji ustawodawca przewidział karę pozbawienia wolności w wymiarze od 6 miesięcy do 8 lat. Surowe konsekwencje dotyczą również fałszerstwa, które zagrożone jest karą więzienia od 3 miesięcy do 5 lat.