Od wczoraj gaz na nowych zasadach. Klamka zapadła

Kluczowe zmiany w imporcie rosyjskiego gazu LPG do UE od 2026 roku

Od 25 stycznia 2026 r. zaczęło obowiązywać pełne embargo na import rosyjskiego gazu LPG (czyli m.in. propanu i butanu) do krajów Unii Europejskiej, w tym również do Polski. To efekt zapisów 19. pakietu sankcji unijnych, który znosi wcześniejsze wyłączenia obowiązujące w ramach 12. pakietu sankcji z 2023 r. — do tej pory objęto nimi butany o czystości powyżej 95 proc. i izobutan, ale po tym terminie żadne z nich nie mogą już trafiać do UE. Wprowadzone regulacje oznaczają, że import rosyjskiego LPG realizowany na podstawie umów długoterminowych musi zostać zakończony definitywnie z wejściem w życie zakazu. 

Polska Organizacja Gazu Płynnego podkreśla, że do tej daty kontrakty mogły być formalnie realizowane tylko do 25 stycznia 2026 r., po czym obowiązują całkowite restrykcje. Nowe przepisy obejmują również wszystkie frakcje LPG — w tym izobutan i n-butan — które w przeszłości cieszyły się częściowym wyjątkiem. Wyjątek przewidziano jedynie dla Węgier, które wynegocjowały sześciomiesięczny okres przejściowy dla wdrożenia pełnego embarga na rosyjskie paliwo. 

Takie zmiany mają kompleksowy charakter: nie tylko likwidują dotychczasowe luki prawne, ale także wprowadzają sankcje obejmujące wszystkie składniki LPG od Rosji, niezależnie od przeznaczenia — energetycznego czy przemysłowego.

Jak Polska radzi sobie z zakazem importu rosyjskiego gazu?

Dane z rynku wskazują, że Polska wcześniej znacząco zmniejszyła uzależnienie od dostaw LPG z Rosji, co odzwierciedla się w strukturze importu jeszcze przed wejściem w życie pełnego embarga. Udział rosyjskiego LPG w polskim imporcie spadł do około 14 proc., co jest efektem wcześniejszych działań dywersyfikacyjnych i strategii rynkowej sektorów energetycznych. Polski rynek LPG w ocenie analityków pozostaje stabilny pomimo restrykcji — dostępność produktu dla odbiorców nie została naruszona, a sektor logistyczny sprawnie przyjął zmienione kierunki importu. 

To oznacza, że zakaz nie spowodował gwałtownych zakłóceń w dostawach ani braków na rynku. Zmiana ta jest częścią szerszego procesu przygotowań sektora energetycznego na uniezależnienie się od surowców wschodnich. W praktyce oznacza to, że Polska będzie realizować kontrakty importowe LPG z innych regionów świata, co w dłuższej perspektywie może również ograniczyć wpływ fluktuacji cen surowca na rynek krajowy.

Skąd Polska importuje najwięcej gazu LPG?

Analiza struktury importu LPG za okres styczeń–sierpień 2025 r. pokazuje, że rozkład kierunków dostaw uległ istotnemu przesunięciu na korzyść państw spoza Rosji. Głównym dostawcą LPG do Polski stała się Szwecja z udziałem 24 proc. importu, wyprzedzając Rosję, której udział spadł do 14 proc. Na kolejnych miejscach w strukturze dostaw znalazły się Norwegia (17 proc.) oraz USA (12 proc.), z którymi Polska utrzymuje znaczące kontrakty importowe LPG. 

Mniejsze wolumeny pochodziły z Wielkiej Brytanii (7 proc.) i Niderlandów (6 proc.). To rozproszenie kierunków importu jest jednym z kluczowych elementów zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego Polski, zwłaszcza w kontekście ograniczenia dostaw rosyjskich surowców pod sankcjami. Jednocześnie przyjęty model integruje polski rynek LPG z dostawcami zachodnimi i północnymi, co może w dłuższym terminie obniżyć ryzyko gospodarcze.

Globalne czynniki kształtujące polski rynek LPG po zakazie

Po wejściu w życie zakazu importu rosyjskiego LPG głównymi determinantami rynku w Polsce stały się czynniki globalne, a nie wydarzenia lokalne związane bezpośrednio z Rosją. Dane analityczne wskazują, że największy wpływ na ceny i dostępność LPG ma obecnie podaż ze strony USA — będącego największym światowym eksporterem — oraz popyt generowany przez takie kraje jak Chiny — największy importer tego typu surowców. Taka zależność oznacza, że polski rynek LPG wchodzi w zupełnie nowy model rynkowy: globalny, który wymaga stałego monitorowania trendów makroekonomicznych poza Europą. 

Odejście od modelu regionalnego na korzyść globalnych mechanizmów wyceny i kontraktacji jest postrzegane jako istotna transformacja architektury bezpieczeństwa paliwowego kraju. W praktyce ta reorientacja implikuje większą elastyczność pod względem źródeł dostaw, ale również przykłada większą wagę do globalnych trendów gospodarczych, które mogą wpływać na ceny LPG nie tylko w Polsce, ale i w całej UE.