Kim jest Modżtaba Chamenei? "Szara eminencja" przejmuje władzę w Teheranie

Iran wybrał nowego lidera. Decyzję podjęło Zgromadzenie Ekspertów

Według pojawiających się doniesień Zgromadzenie Ekspertów miało wskazać nowego Najwyższego Przywódcę Iranu. Organ ten składa się z 88 duchownych, którzy formalnie odpowiadają za wybór oraz nadzór nad najważniejszą osobą w państwie.

Najwyższy Przywódca w irańskim systemie politycznym posiada ogromne kompetencje. Kontroluje nie tylko kierunek polityki państwa, ale także siły zbrojne, aparat bezpieczeństwa oraz kluczowe decyzje strategiczne. Teoretycznie Zgromadzenie Ekspertów może kontrolować działania lidera, jednak w praktyce mechanizm ten jest wykorzystywany bardzo rzadko. W efekcie funkcja ta pozostaje jedną z najbardziej wpływowych w całym regionie Bliskiego Wschodu.

Według nieoficjalnych informacji proces wyboru nowego przywódcy miał odbywać się w warunkach podwyższonego bezpieczeństwa.

Kim jest Mojtaba Khamenei? Syn przywódcy, który działał w cieniu

Nowym liderem Iranu – według pojawiających się informacji – ma być Mojtaba Khamenei, syn wieloletniego Najwyższego Przywódcy Ali Khamenei. Przez lata Mojtaba pozostawał postacią mało widoczną publicznie. Rzadko pojawiał się w mediach i nie zajmował formalnych stanowisk w strukturach państwa. Jednocześnie wiele źródeł wskazywało, że posiadał znaczące wpływy w irańskim aparacie bezpieczeństwa.

Według relacji obserwatorów irańskiej sceny politycznej miał pełnić rolę pośrednika między swoim ojcem a najważniejszymi instytucjami państwa. Dotyczyło to przede wszystkim kontaktów z Korpusem Strażników Rewolucji Islamskiej oraz strukturami bezpieczeństwa.

Z tego powodu część analityków określała go mianem „szarej eminencji” irańskiej polityki.

Wpływy w aparacie bezpieczeństwa i rola w tłumieniu protestów

Mojtaba Khamenei miał od lat utrzymywać silne relacje z Korpusem Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) – jedną z najważniejszych instytucji w Iranie. Formacja ta odpowiada nie tylko za bezpieczeństwo państwa, ale także za znaczną część gospodarki.

W przeszłości jego nazwisko pojawiało się również w kontekście wydarzeń z 2009 roku, kiedy w Iranie wybuchły masowe protesty znane jako Zielony Ruch. Demonstracje były reakcją na wyniki wyborów prezydenckich i zostały brutalnie stłumione przez aparat państwa.

Mojtaba miał odgrywać rolę w koordynowaniu działań struktur bezpieczeństwa w tym okresie. Oficjalne informacje na temat jego rzeczywistej roli pozostają jednak ograniczone.

Dlaczego zmiana przywódcy w Iranie ma znaczenie także dla Europy, w tym Polski?

Zmiany polityczne w Iranie są uważnie obserwowane również w Europie. Choć Polska nie jest bezpośrednim partnerem politycznym Teheranu, sytuacja w tym kraju może wpływać na bezpieczeństwo regionu, ceny surowców energetycznych oraz relacje między Iranem a państwami Zachodu.

Iran posiada jedne z największych na świecie zasobów ropy naftowej i gazu ziemnego. Każda zmiana w jego relacjach z Zachodem – zwłaszcza ze Stanami Zjednoczonymi i Unią Europejską – może wpływać na globalne rynki energii, a tym samym także na gospodarki europejskie.

Istnieje również historyczny wątek łączący oba kraje. W czasie II wojny światowej Iran przyjął dziesiątki tysięcy polskich uchodźców ewakuowanych z ZSRR wraz z armią generała Andersa. Do dziś w kilku irańskich miastach znajdują się polskie cmentarze z tamtego okresu.

Choć współpraca gospodarcza między Polską a Iranem pozostaje obecnie ograniczona, wydarzenia polityczne w Teheranie mogą mieć znaczenie dla stabilności całego regionu, relacji z Zachodem oraz sytuacji na rynkach surowców.

Źródło: Goniec