Emerytura z dwóch krajów – zasady, staż pracy i procedury

Jakie są warunki pobierania dwóch emerytur z różnych krajów?

Polskie prawo dopuszcza możliwość pobierania świadczeń emerytalnych z więcej niż jednego kraju jednocześnie, co jest szczególnie istotne dla osób, które spędziły część życia zawodowego za granicą. W sytuacji, gdy wymagane warunki zostaną spełnione tylko w jednym państwie, emerytowi będzie przysługiwało wyłącznie jedno świadczenie.

Aby otrzymywać dwie emerytury, konieczne jest spełnienie kryteriów dotyczących wieku oraz minimalnego stażu pracy określonych w przepisach obu krajów. Przykładowo w Niemczech podstawowa emerytura wymaga posiadania co najmniej 5 lat ustawowego okresu ubezpieczenia, znanego jako „wartezeit”.

Kwestie podatkowe regulują umowy międzynarodowe – Polska zawarła 91 takich porozumień z krajami UE i spoza wspólnoty, w tym podpisaną w 2003 roku umowę z Niemcami. Jak wynika z jej zapisów, emerytury otrzymywane z drugiego państwa podlegają opodatkowaniu tylko w kraju zamieszkania, co oznacza, że dla osoby mieszkającej w Polsce niemieckie świadczenie jest zwolnione z opodatkowania.

Jak można sumować staż pracy z różnych krajów do emerytury?

W Polsce prawo do emerytury uzależnione jest od osiągnięcia stażu wynoszącego 20 lat dla kobiet oraz 25 lat dla mężczyzn. Należy przy tym pamiętać, że okresy nieskładkowe mogą stanowić maksymalnie jedną trzecią okresów składkowych.

Osoby, które nie posiadają wystarczającego stażu w Polsce, mogą sumować okresy ubezpieczenia wypracowane w różnych krajach, na przykład łącząc lata pracy w Polsce i w Niemczech. Przykładowo mężczyzna z 22-letnim stażem w Polsce i 3-letnim w Niemczech uzyska dzięki temu połączeniu prawo do polskiego świadczenia.

Warto jednak podkreślić, że samo sumowanie stażu nie jest tożsame z gwarancją otrzymywania wypłat z obu krajów jednocześnie. Przykładowo w Wielkiej Brytanii minimalny okres uprawniający do emerytury wynosi 10 lat, co jest progiem wyższym niż w niektórych innych systemach.

Jakie są różnice w wieku emerytalnym między Polską a innymi krajami?

Podstawową różnicą między systemami są granice wieku emerytalnego, który w Polsce wynosi obecnie 60 lat dla kobiet oraz 65 lat dla mężczyzn.

W Niemczech trwa proces stopniowego podnoszenia tego progu do 67 lat, a obecnie wynosi on 65 lat i 11 miesięcy dla obu płci. Różnice te sprawiają, że osoby ubiegające się o świadczenia z obu krajów będą musiały poczekać na niemiecką emeryturę do osiągnięcia 67. roku życia.

Dla kobiet w Polsce siedmioletni odstęp między polskim a niemieckim wiekiem emerytalnym stanowi znaczącą różnicę w czasie oczekiwania na drugie świadczenie.

Jak złożyć wniosek o emeryturę zagraniczną i jakie dokumenty są potrzebne?

Wniosek o emeryturę zagraniczną składa się w Polsce, a ZUS odpowiada za jego przekazanie do odpowiednich instytucji we wszystkich krajach zatrudnienia. Dzięki temu rozwiązaniu nie ma potrzeby składania osobnej dokumentacji bezpośrednio np. w Niemczech, a efektem procedury są odrębne decyzje z każdego państwa.

Formalności można dopełnić osobiście w placówce ZUS lub przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE) ZUS, co wymaga posiadania profilu zaufanego lub podpisu elektronicznego. Poszczególne oddziały ZUS specjalizują się w obsłudze konkretnych kierunków, jak na przykład Opole dla Niemiec czy Gdańsk dla Wielkiej Brytanii, jednak każda placówka w kraju przyjmuje wnioski dotyczące UE i EFTA. Nawet przy składaniu wniosku online, dokumenty uzasadniające przyznanie świadczenia muszą zostać dostarczone w formie papierowej.

Do wniosku należy dołączyć unijny formularz E 207 PL, załącznik EMZ oraz dokumenty potwierdzające okresy zatrudnienia i wysokość wynagrodzenia. Niezbędne jest przedstawienie legitymacji ubezpieczeniowej z odpowiednimi wpisami oraz innych zaświadczeń dokumentujących przebieg kariery zawodowej.