Abonament RTV taki jaki znamy zniknie. Padła wyczekiwana data. Wiemy, co go zastąpi

Jakie zmiany czekają abonament RTV od 2027 roku i jak będą finansowane media publiczne?

Rząd planuje całkowitą likwidację abonamentu RTV z dniem 1 stycznia 2027 roku, zastępując go modelem bezpośredniego finansowania mediów publicznych z budżetu państwa. Decyzja ta wynika przede wszystkim z niskiej skuteczności obecnego systemu, w którym regularne wpłaty uiszcza niespełna 35% osób zobowiązanych, co stanowi główny argument za wdrożeniem radykalnych zmian strukturalnych.

Zgodnie z założeniami, nowy mechanizm finansowania ma opierać się na corocznej kwocie bazowej wynoszącej 2,5 mld zł, która będzie podlegać waloryzacji o wskaźnik inflacji. W trakcie prac nad projektem analizowano alternatywne rozwiązania, takie jak powszechna składka audiowizualna doliczana do podatków PIT i CIT, jednak ostatecznie zdecydowano się na model dotacyjny, który ma zapewnić stabilność finansową mediów i wyeliminować konieczność cyklicznych dyskusji budżetowych.

Wprowadzenie stałego obciążenia dla skarbu państwa budzi jednak zastrzeżenia Ministerstwa Finansów, szczególnie w kontekście obowiązującej unijnej procedury nadmiernego deficytu. Jednocześnie przyszły kształt mediów publicznych oraz metoda ich utrzymywania pozostają przedmiotem intensywnych negocjacji politycznych.

Jaki jest harmonogram prac nad likwidacją abonamentu?

Zgodnie z opracowanym harmonogramem, rok 2026 ma być ostatnim okresem, w którym obywatele będą zobligowani do regulowania opłaty abonamentowej, gdyż jej definitywne zniesienie nastąpi 1 stycznia 2027 roku. Projekt ustawy, nad którym pracuje Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego pod kierownictwem Marty Cienkowskiej, został już skierowany do konsultacji publicznych.

Kolejnym etapem procesu legislacyjnego będzie skierowanie dokumentu do prac w Sejmie, co jest planowane na luty lub marzec 2026 roku. Harmonogram ten ma pozwolić na odpowiednie przygotowanie struktur państwowych do przejścia na nowy system finansowania mediów.

Istotnym aspektem reformy jest kwestia zaległych płatności, które nie zostaną automatycznie anulowane w momencie wejścia w życie nowych przepisów. Ministerstwo Kultury zaproponowało, aby długi abonamentowe uległy przedawnieniu najpóźniej z końcem 2028 roku, choć propozycja ta spotkała się z krytyką Ministra Aktywów Państwowych, który uważa ten termin za zbyt krótki, co może generować dalsze spory wewnątrz administracji.

Jakie kontrowersje i reformy czekają media publiczne w związku z nowym modelem finansowania?

Rządowy projekt ustawy o zmianie finansowania mediów publicznych wywołuje liczne kontrowersje, wynikające nie tylko z kwestii ekonomicznych, ale także z planowanych głębokich zmian instytucjonalnych. Proponowane regulacje zakładają m.in. likwidację Rady Mediów Narodowych oraz przekazanie jej kompetencji Krajowej Radzie Radiofonii i Telewizji, co stanowi punkt zapalny dla opozycji politycznej.

Reforma przewiduje również wdrożenie nowego, dwuetapowego trybu wyłaniania zarządów mediów publicznych oraz wprowadzenie restrykcji dotyczących wydawania mediów przez jednostki samorządu terytorialnego. Zmiany te mają na celu przekształcenie struktury zarządzania, jednak ich zakres może spotkać się ze zdecydowanym sprzeciwem politycznym.

Dodatkowym czynnikiem ryzyka dla powodzenia reformy jest postawa prezydenta, który może skorzystać z prawa weta, jeśli ostateczny kształt ustawy nie będzie zgodny z jego wizją funkcjonowania mediów narodowych. Potencjalna likwidacja Rady Mediów Narodowych jest wskazywana jako jeden z głównych obszarów mogących doprowadzić do trwałego konfliktu na linii rząd-prezydent.

Obawy dotyczące obciążenia budżetu i potencjalnych konfliktów politycznych związanych z reformą?

Wdrożenie reformy budzi obawy dotyczące stabilności finansów publicznych oraz ryzyka eskalacji sporów politycznych, zwłaszcza w relacji z prezydentem. Likwidacja Rady Mediów Narodowych przy jednoczesnej przebudowie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji jest postrzegana jako proces o wysokim potencjale konfliktogennym.

Z perspektywy fiskalnej Ministerstwo Finansów wskazuje, że wprowadzenie stałej dotacji budżetowej dla mediów może stanowić nadmierne obciążenie dla państwa. Jednocześnie system abonamentowy od lat oceniany jest przez obywateli negatywnie, co zmusza rząd do szukania rozwiązań, mimo że proces ich pełnej implementacji pozostaje skomplikowany i rozciągnięty w czasie.

W ramach reorganizacji KRRiT planowane jest wprowadzenie wymogu uzyskiwania poparcia organizacji branżowych przy powoływaniu jej członków oraz nałożenie na kandydatów do organów mediów publicznych rygorystycznych wymogów apolityczności. Choć założenia te mają służyć profesjonalizacji mediów, sama kwestia reformy kompetencji Rady może stać się kolejnym zarzewiem sporu politycznego.