Zegar Zagłady tyka coraz szybciej. Do "końca świata" pozostało kilkadziesiąt sekund

Jakie jest obecne ustawienie Zegara Zagłady i co symbolizuje jego najpoważniejszy wynik w historii?

Zegar Zagłady pełni funkcję symbolicznego miernika czasu, jaki pozostał ludzkości do wystąpienia globalnej katastrofy. Jego wskazówki nieubłaganie przesuwają się w stronę „północy”, co oznacza, że mamy coraz mniej czasu na reakcję, przy czym sam termin „północ” należy traktować jako metaforę momentu, w którym świat przestanie nadawać się do zamieszkania.

Obecnie urządzenie zostało ustawione na zaledwie 85 sekund do północy. Jest to najpoważniejszy wynik w całej historii istnienia tej miary, oznaczający moment znajdujący się najbliżej symbolicznego „końca świata”. Dla porównania, w 2025 roku zegar wskazywał 89 sekund do północy, co również uznawano wówczas za alarmujący rekord.

Alexandra Bell, pełniąca funkcję prezes i dyrektor generalnej Biuletynu, podkreśla, że narzędzie to komunikuje, jak blisko zniszczenia planety jesteśmy poprzez technologie własnej twórczości. Ekspertka zauważa, że ryzyka, z którymi mierzy się współczesny świat, stale rosną, dlatego każda sekunda ma znaczenie w obliczu kończącego się czasu.

Kto i kiedy stworzył Zegar Zagłady oraz jaki jest jego pierwotny cel?

Mechanizm ten powstał w 1947 roku, u progu ery nuklearnej, z inicjatywy naukowców z Uniwersytetu Chicagowskiego skupionych wokół „Bulletin of the Atomic Scientists”. Samą organizację powołano nieco wcześniej, w 1945 roku, a jej założycielami była grupa badaczy pracujących przy Projekcie Manhattan – eksperymencie mającym na celu skonstruowanie bomby atomowej.

Początkowo zadaniem zegara było odmierzanie czasu do potencjalnego końca świata w kontekście zagrożeń tamtej epoki. Przez dekady jego funkcja ewoluowała, jednak fundament pozostaje niezmienny.

Głównym celem istnienia Zegara Zagłady jest obecnie wymuszenie merytorycznej dyskusji na temat światowego bezpieczeństwa.

Jakie globalne wyzwania doprowadziły do alarmującego ustawienia Zegara Zagłady?

Za decyzją o zmianie ustawień stoją naukowcy, którzy oceniają, że w ostatnich latach ludzkość nie radzi sobie z regulowaniem najważniejszych wyzwań. Do negatywnych zjawisk przybliżających nas do katastrofy zalicza się narastający kryzys klimatyczny, szerzenie dezinformacji oraz teorii spiskowych.

Aktualne położenie wskazówek uwzględnia również bezpośrednie ryzyko wojny nuklearnej oraz zagrożenia biologiczne. Dodatkowo eksperci wskazują na niebezpieczeństwa płynące z postępu w technologiach przełomowych, w tym rozwój sztucznej inteligencji. Jednocześnie podkreśla się destrukcyjną rolę problemów z traktatami nuklearnymi.

Dr Daniel Holz ocenia, że mimo licznych ostrzeżeń, kluczowe państwa stały się bardziej agresywne i nacjonalistyczne, co pogłębia panującą wrogość na arenie międzynarodowej.

Jak ustalany jest Zegar Zagłady i czy jego wskazówki zawsze przesuwają się do przodu?

Symboliczny czas jest co roku ustalany przez uznanych badaczy z różnych dziedzin, wchodzących w skład rady naukowej i bezpieczeństwa Biuletynu. Proces ten odbywa się w ścisłej współpracy z radą sponsorów.

W procesie obliczeniowym eksperci priorytetowo traktują zagrożenia nuklearne oraz ryzyko związane z kryzysem klimatycznym, który jest uwzględniany w analizach od 2007 roku.

Warto zaznaczyć, że ruch wskazówek nie odbywa się wyłącznie w jedną stronę i mogą one zostać cofnięte. Najbardziej znaczący przypadek takiego działania miał miejsce w 1991 roku. Decyzję tę podjęto wówczas po podpisaniu przez administrację prezydenta George’a H.W. Busha oraz Związek Radziecki Traktatu o Redukcji Zbrojeń Strategicznych.