Premier to jedna z najważniejszych funkcji publicznych w systemie politycznym demokratycznego społeczeństwa. Jego nazwa wzięła się od łacińskiego sformułowania „primus”, czyli „pierwszy”, odnosząc się do jego nadrzędnej roli względem pozostałych ministrów. Premier powołuje ministrów, stoi na czele utworzonego przez siebie rządu, kieruje jego pracami i ponosi odpowiedzialność za skutki jego działań. Na tę chwilę premierem Polski jest Mateusz Morawiecki, jednak w wyniku wyborów parlamentarnych 2023, stan ten może ulec zmianie.
Premier stanowi funkcję, która obecna jest także w systemach politycznych innych krajów. Różnić się on może jednak nazwą, a nawet kompetencjami. Dla przykładu, w Niemczech i Austrii jest to kanclerz, w Wielkiej Brytanii Pierwszy Minister („Prime Minister”), a Minister Stanu w krajach skandynawskich. W Polsce bardziej oficjalną nazwą opisywanego stanowiska jest Prezes Rady Ministrów.
Podstawę prawną regulującą kompetencje premiera stanowi szereg ustaw, z których najistotniejszą jest oczywiście Konstytucja RP. Do pozostałych źródeł prawa w tym zakresie należy Ustawa o Radzie Ministrów, Ustawa o kontroli administracji rządowej, Ustawa o finansach publicznych, Ustawa o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, oraz częściowo Ustawa o służbie cywilnej.
Wyżej wzmiankowane ustawy w zasadzie jedynie dopełniają obowiązki i kompetencje wzmiankowane w Konstytucji RP. Zgodnie z nią, Premier RP powołuje rząd, reprezentuje go i kieruje jego pracami – poprzez koordynację i kontrolę działań ministrów, a także zapewniając im możliwości wykonywania pracy oraz określając sposoby jej wykonywania.
Ponadto, premier nadzoruje pracę samorządów terytorialnych w granicach określanych przez ustawę i pełni funkcję zwierzchnika pracowników administracji rządowej. W wielu kwestiach jest także zobligowany do reprezentowania Polski na arenie międzynarodowej.
Choć wybory parlamentarne 2023 zakończyły się de facto zwycięstwem partii rządzącej (Prawo i Sprawiedliwość) to zdecydowanie większą liczbę mandatów ma sojusz partii przedstawiających się jako opozycja demokratyczna. W jej skład wchodzi Koalicja Obywatelska, Trzecia Droga, PSL i Nowa Lewica. Kto w takiej sytuacji będzie nowym premierem?
Polski ustrój zakłada wyłonienie nowego składu rządu (a więc również nowego premiera) w maksymalnie trzech krokach. Pierwszym z nich jest inicjatyw prezydenta, który desygnuje premiera wedle własnego uznania. Zgodnie z tradycją jest nim lider partii która wygrała w wyborach, lub inna istotna dla tej partii osoba. Wobec tego Andrzej Duda postanowił powierzyć misję utworzenia rządu dotychczasowemu premierowi, Mateuszowi Morawieckiemu, choć z matematycznego punktu widzenia nie ma on szans na utworzenie rządu.
Jeżeli nowy rząd Mateusza Morawieckiego nie otrzyma od Sejmu wotum zaufania, wówczas to Sejm wybierze nowego kandydata na premiera. Wedle wszelkich zapowiedzi, w takiej sytuacji nowym szefem rządu zostanie Donald Tusk.
Pokaż więcej
Władze w Kijowie zapowiedziały rekonstrukcję rządu i zmianę dotychczasowej strategii politycznej państwa. Jak wynika z oświadczeń prezydenta Wołodymyra Zełenskiego oraz szefowej rządu, premier Julia Swyrydenko ustępuje ze stanowiska. Ta decyzja zapoczątkuje szerszą serię zmian kadrowych w ukraińskiej administracji.
W Ukrainie szykują się istotne zmiany na najwyższych szczeblach władzy. Prezydent Wołodymyr Zełenski zapowiedział dymisję premier Julii Swyrydenko i poinformował o planowanej rekonstrukcji rządu. W opublikowanym komunikacie wyjaśnił, że decyzja jest elementem nowej strategii politycznej państwa, która ma lepiej odpowiadać na wyzwania związane z wojną, bezpieczeństwem i współpracą międzynarodową. Wśród elementów nowej polityki zagranicznej Zełenski wprost wymienił również relacje z Polską.
Premier Donald Tusk przedłużył obowiązywanie stopni alarmowych BRAVO, BRAVO-CRP i CHARLIE do końca sierpnia. Oznacza to wzmożone kontrole, większą liczbę patroli oraz podwyższoną gotowość służb, szczególnie na dworcach i liniach kolejowych. Mieszkańcy nie muszą zmieniać codziennych planów, ale powinni zachować czujność i zgłaszać podejrzane sytuacje.
Tadeusz Mazowiecki znalazł się na pierwszym miejscu w najnowszym rankingu najlepszych premierów Polski po 1989 roku. Tak wynika z sondażu United Surveys by IBRiS dla Wirtualnej Polski. Na podium znaleźli się też Donald Tusk i Mateusz Morawiecki.
Kolejna niespodziewana dymisja szefa rządu odbiła się szerokim echem na arenie międzynarodowej. Jeszcze niedawno media szeroko komentowały polityczne problemy brytyjskiego premiera Keira Starmera, a teraz podobna decyzja zapadła w kolejnym europejskim państwie. Polityk ogłosił, że nie jest już w stanie dalej sprawować urzędu zgodnie ze swoimi zasadami i przekonaniami. Jego odejście uruchamia procedurę powołania nowego rządu w kraju, który konsekwentnie realizuje kurs na integrację z Unią Europejską i ubiega się o członkostwo we Wspólnocie.
Keir Starmer ogłosił rezygnację z funkcji lidera Partii Pracy i zapowiedział, że pozostanie premierem Wielkiej Brytanii do czasu wyboru następcy. Decyzja kończy okres narastających spekulacji dotyczących jego politycznej przyszłości. Na kilka godzin przed oficjalnym komunikatem głos w sprawie zabrał Donald Trump, który publicznie przewidział odejście brytyjskiego premiera.
Ile zarabiają i jak mieszkają polscy politycy na unijnych posadach? Odpowiedź przynosi najnowsze oświadczenie majątkowe Ewy Kopacz, które właśnie trafiło do opinii publicznej. Dokument odsłania nie tylko stan konta byłej premier, ale też kwoty, jakie co miesiąc wpływają na jej rachunek z Brukseli oraz z krajowego budżetu.
Szef rządu Donald Tusk zapowiedział w nagraniu opublikowanym na platformie X budowę nowego monumentu w Warszawie. Premier chce w ten sposób upamiętnić jedną z kluczowych postaci polskiej transformacji ustrojowej. Do współpracy przy tym projekcie zaprosił niespodziewanych gości ze sceny politycznej.
Kilkunastu asesorów sądów administracyjnych czeka na podpis premiera Donalda Tuska pod swoimi nominacjami od kilkunastu miesięcy. Część z nich została wcześniej powołana przez prezydenta Andrzeja Dudę. Jeden z asesorów złożył skargę na bezczynność szefa rządu do sądu administracyjnego.
W trakcie dyskusji dotyczącej funkcjonowania lidera koalicji rządzącej w sobotę doszło do niespodziewanej wymiany zdań między dziennikarzami a Donaldem Tuskiem. Szymon Jadczak z WP oraz Patryk Słowik odnieśli się do kwestii przeprosin, o których, jak twierdzą, premier miał zapomnieć. Cała dyskusja rozpoczęła się od pozornie prostego pytania: „Czym się różni PO od PiS?”.
Premier Donald Tusk zapowiedział bezwzględne ściganie autorów fałszywych zawiadomień o zagrożeniach. Jak przekazały służby podległe MSWiA, w sprawie zatrzymano pierwsze osoby odpowiedzialne za te cyberprzestępstwa. Szef rządu zadeklarował, że sprawcy muszą liczyć się z wieloletnimi karami pozbawienia wolności.
Nowy premier Węgier Peter Magyar podczas wizyty w Polsce udzielił obszernego wywiadu TVP Info, w którym poruszył m.in. temat relacji polsko-węgierskich, przyszłości Węgier w Unii Europejskiej oraz sprawy Zbigniewa Ziobry i Marcina Romanowskiego. Polityk odniósł się do medialnych doniesień dotyczących byłych polityków PiS i podkreślił, że jego rząd zamierza zmienić dotychczasowe podejście Budapesztu w kilku kluczowych kwestiach.
Premier Węgier Péter Magyar został oficjalnie powitany w Gdańsku przez Aleksandrę Dulkiewicz. Podczas wizyty, w której towarzyszył mu Donald Tusk, polityk otrzymał wyjątkowy i mocno symboliczny prezent związany z historią Polski. Węgierski premier nie krył wzruszenia i wielokrotnie podkreślał znaczenie polsko-węgierskiej przyjaźni oraz rolę Gdańska w historii Europy.
Premier Węgier Peter Magyar kontynuuje swoją oficjalną wizytę w Polsce. Po wcześniejszym spotkaniu z premierem Donaldem Tuskiem szef węgierskiego rządu został przyjęty w Belwederze przez prezydenta Karola Nawrockiego. Rozmowy dotyczyły m.in. relacji polsko-węgierskich, współpracy gospodarczej oraz bezpieczeństwa regionu. Uwagę zwróciło także samo powitanie obu polityków. Charakterystyczny gest zarejestrowany na nagraniach opublikowanych w mediach społecznościowych szybko stał się szeroko komentowany.
Premier Węgier Péter Magyar jest już w drodze do Polski, gdzie rozpocznie swoją pierwszą zagraniczną wizytę po objęciu stanowiska szefa rządu. W trakcie podróży opublikował ważny komunikat dotyczący zmian we władzach państwa. Decyzja została przekazana za pośrednictwem mediów społecznościowych.
Rumuński parlament przegłosował wotum nieufności wobec rządu premiera Ilie Bolojan. Decyzja ta kończy niespełna rok funkcjonowania szerokiej koalicji rządowej i otwiera nowy etap politycznego kryzysu w kraju.
Po wyborczej porażce obozu Viktora Orbana na Węgrzech pojawiły się doniesienia o nerwowych ruchach wśród jego najbliższych współpracowników. Według mediów i polityków opozycji część elit powiązanych z rządzącą dotąd partią ma w pośpiechu transferować majątek za granicę.
Rząd ogłosił dodatkowe dni wolne w 2026 roku. Zmiany w kalendarzu pracy obejmą przede wszystkim pracowników administracji publicznej, ale wpłyną także na planowanie urlopów w całym kraju. Sprawdzamy, kto skorzysta i kiedy wypadają nowe wolne terminy.
Premier Izraela Benjamin Netanjahu ujawnił, że podczas rutynowych badań wykryto u niego wczesne stadium raka prostaty. Informacja o diagnozie była przez pewien czas utrzymywana w tajemnicy, aby – jak podkreślił – nie mogła zostać wykorzystana przez Iran w działaniach propagandowych.
Po zwycięstwie wyborczym na Węgrzech Peter Magyar znalazł się w centrum politycznej burzy. W sieci zaczęły krążyć wpisy sugerujące, że nowy lider ostro uderza w Unię Europejską, chce "dogadać się” z Rosją i blokować Ukrainę w drodze do UE. Portal Konkret24 przeanalizował te doniesienia i sprawdził, co rzeczywiście padło podczas konferencji prasowej polityka.Burza w sieci po słowach Magyara. Internauci podchwycili sensacyjne tezyCo naprawdę powiedział o Unii Europejskiej i Ukrainie?Co Peter Magyar powiedział o Rosji? W sieci zawrzało po jego słowach
Węgry stoją u progu największej zmiany politycznej od lat, co potwierdzają najnowsze deklaracje płynące z Budapesztu. Lider zwycięskiego ugrupowania opublikował w mediach społecznościowych oświadczenie, które wyznacza zupełnie nowy kierunek dla kraju. To koniec pewnej epoki i początek rekordowej misji tworzenia rządu, o czym polityk poinformował na swoim oficjalnym profilu.Historyczne poparcie dla partii TiszaZapowiedź rządu wszystkich obywateliDeklaracja pracy ponad siły i symboliczny powrót do tradycji
Węgry głosują w wyborach parlamentarnych, które mogą okazać się przełomowe dla przyszłości kraju. Już pierwsze godziny przyniosły dane, które elektryzują obserwatorów – frekwencja rośnie w tempie, jakiego nie notowano od lat, bijąc wcześniejsze rekordy.Węgrzy masowo ruszyli do urn. Pierwsze dane wskazują na ogromną mobilizacjęRekordowa frekwencja do godziny 11. Wynik, który może zmienić wszystkoWysoka frekwencja może wpłynąć na wynik wyborów. Eksperci wskazują możliwe scenariusze
Na Węgrzech trwają dziś wybory parlamentarne, które mogą okazać się przełomowe dla przyszłości kraju. Już pierwsze godziny głosowania przyniosły wyraźnie wyższą frekwencję niż w poprzednich latach. Głos w tej sprawie zabrał węgierski dziennikarz śledczy, który zwraca uwagę, że skala mobilizacji wyborców może mieć kluczowe znaczenie dla ostatecznego wyniku wyborów i układu sił na scenie politycznej.Rekord już od świtu. Węgrzy masowo ruszyli głosowaćWysoka frekwencja wywróci wybory? Ekspert nie ma wątpliwości, wskazuje na OrbanaOrban i Magyar już zagłosowali. Symboliczny początek decydującego dnia
Premier Węgier Viktor Orban oddał głos w niedzielnych wyborach parlamentarnych. Głosowanie trwa od godziny 6 do 19, a jego wynik może przesądzić o przyszłości politycznej kraju. Po wyjściu z lokalu wyborczego premier wystosował także jednoznaczny komunikat do Węgrów.Węgrzy ruszyli do urn. Trwa głosowanie w całym krajuViktor Orban oddał głos. Zwrócił się bezpośrednio do WęgrówRosnąca presja i wyrównana walka o władzę
Wybory parlamentarne na Węgrzech ruszyły. Stawka jest wyjątkowo wysoka. Po raz pierwszy od lat opozycja ma realną szansę na przejęcie władzy. To, co dzieje się przy urnach od pierwszych godzin głosowania, może zaskakiwać.Węgry głosują. Opozycja chce obalić dominację OrbanaNiewiarygodny początek wyborów. Takiego startu mało kto się spodziewałNoc pełna napięcia. Wyniki wyborów nie przyjdą od razu
Co najmniej kilkadziesiąt osób zginęło w wyniku paniki, do której doszło w jednej z najważniejszych atrakcji turystycznych Haiti – Cytadeli La Ferrière. Tragedia wydarzyła się podczas uroczystości z udziałem setek odwiedzających, a liczba ofiar może jeszcze wzrosnąć.Tragiczny dzień w Cytadeli La Ferrière. Jak doszło do dramatu?Sytuacja wymknęła się spod kontroli. Ofiar może być więcejHaiti w cieniu kolejnych tragedii
Premier Donald Tusk wyrusza do Azji, by rozmawiać o bezpieczeństwie Polski w dobie globalnego kryzysu. Według doniesień dyplomatycznych i medialnych, wizyta ma przynieść konkretne rozwiązania dla wojska i sektora energetycznego. Kierunek Seul i wielkie zbrojeniaTajna misja w Tokio i wsparcie regionuCień wojny w Iranie i blokada OrmuzWalka o niższe ceny przy dystrybutorach
Czy zapewnienia płynące z najwyższych szczebli władzy zawsze wytrzymują konfrontację z rzeczywistością? Po głośnej debacie na antenie TVN24 przedstawiciele rządu musieli wydać nietypowe oświadczenie. Sprawa dotyczy losów ważnej placówki medycznej na południu Polski i wiarygodności rządowego przekazu.Rząd przyznaje: premier się pomyliłOstatni oddział w BieszczadachDług i deficyt zamiast porodów25 kilometrów to nie to samo co 25 kilometrów