Sensacyjne odkrycie archeologów. Mury, które mogą wskazywać miejsce Arki Przymierza

Proporcje budowli odpowiadają opisom z Biblii

Amerykański zespół Associates for Biblical Research (ABR), którym kieruje dr Scott Stripling, prowadzi wykopaliska w Szilo już ósmy rok z rzędu. Zarys dużej starożytnej budowli udało się wstępnie namierzyć rok wcześniej, ale dopiero teraz naukowcy odsłonili jej południową ścianę. To właśnie brakujący fragment, dzięki któremu mogli w końcu ustalić pełne wymiary całego obiektu.

Jak podkreślił Stripling, budowla biegnie dokładnie na osi wschód-zachód i jest podzielona w proporcji 2:1. Te cechy odpowiadają biblijnym opisom Przybytku, czyli przenośnego sanktuarium Izraelitów, w którym miała znajdować się pokryta złotem skrzynia z tablicami Dekalogu. Samej Arki nie odnaleziono, a badacze wyraźnie zastrzegają, że nie mają pewności, iż odsłonięte mury to rzeczywiście Przybytek. Znalezisko traktują raczej jako mocną, choć wciąż poszlakową przesłankę, wskazującą lokalizację dawnego centrum kultu.

Przedmioty kultu i barwnik szat kapłańskich

Na sakralny charakter kompleksu wskazują również inne artefakty zabezpieczone na miejscu. W rejonie domniemanego Przybytku odkopano rogi ołtarzowe oraz ceramiczne granaty, wykorzystywane w starożytności podczas praktyk rytualnych. Szczególną uwagę badaczy zwróciły jednak muszle rozkolców, z których w tamtej epoce wytwarzano rzadki i kosztowny błękitny barwnik, znany jako tekhelet. Z przekazów biblijnych wynika, że kolor ten wiązano ze strojami kapłanów oraz zasłonami Przybytku.

O rytualnym charakterze miejsca świadczą też liczne kości zwierząt składanych w ofierze. Znaczna ich część pochodzi z prawej strony tusz, co część uczonych wiąże z opisem z Księgi Kapłańskiej, gdzie prawa część zwierzęcia była przeznaczana na święte ofiary. Obecność tych znalezisk wzmacnia hipotezę, że Szilo funkcjonowało jako pierwsze stałe centrum religijne regionu po zajęciu Ziemi Obiecanej.

System obronny miasta i historia kapłana Helego

Przy okazji zespół odsłonił kolejne fragmenty murów obronnych po północnej stronie Szilo. Naukowcy opisują je jako rozbudowaną bramę o łamanym przejściu, z wieloma pomieszczeniami po bokach. Zdaniem Striplinga może to być ta sama brama, o której wspomina biblijna opowieść o śmierci kapłana Helego.

Według Starego Testamentu Heli siedział właśnie przy bramie miasta, gdy dotarła do niego wiadomość, że Izraelici przegrali bitwę z Filistynami i stracili Arkę Przymierza. Na tę wieść upadł i zmarł. Interpretacja pozostaje niepewna, ale samo znalezisko pomaga badaczom dokładniej odtworzyć dawny układ miasta.

Ślady osadnictwa starsze niż biblijne wydarzenia

Wykopaliska pokazują też, że Szilo było ważnym ośrodkiem na długo przed przybyciem plemion izraelskich. W innej części stanowiska (oznaczonej jako Area D) zespół dokopał się do głębszych, a więc starszych warstw ziemi. Znaleziono w nich trzy duże naczynia do przechowywania żywności, a w środku zachowały się zwęglone resztki jedzenia, między innymi oliwki i pszenica. Badacze planują poddać je datowaniu radiowęglowemu, czyli metodzie pozwalającej określić wiek szczątków organicznych, by ustalić, kiedy dokładnie osada spłonęła.

Warto przy tym pamiętać o jednym. Wykopaliska w Szilo prowadzi zespół, któremu zależy na potwierdzaniu historyczności Biblii, a większość jego roboczych wniosków czeka jeszcze na sprawdzenie przez niezależnych naukowców i publikację. Inni archeolodzy zwykle podchodzą do tak jednoznacznych utożsamień ostrożnie. Najnowsze odkrycia nie dają więc pewności, czym dokładnie była odsłonięta budowla, ale dla badaczy stanowią kolejny krok w poznawaniu wczesnej historii Bliskiego Wschodu.