"Samotność jest nie do przejścia". Poruszające historie osób w kryzysie bezdomności

Więcej niż gorąca herbata. Jak działa fundacja Daj herbatę

Katarzyna Nicewicz, założycielka fundacji Daj herbatę, stworzyła miejsce, które daje znacznie więcej niż tylko ciepły posiłek. Każdy poniedziałek pracownicy i wolontariusze stawiają się przy dworcu centralnym w Warszawie na wydawce jedzenia. Przez 5 dni w tygodniu działa też punkt integracji, gdzie beneficjenci mogą otrzymać kompleksową pomoc.

- Karmimy, zapewniamy podstawową higienę, czyli możliwość wykąpania się, zapewniamy możliwość wybrania rzeczy, zapewniamy możliwość edukacji psychologicznej, na przykład w obszarze pracy z uzależnieniami - wylicza Katarzyna.

Fundacja oferuje również wsparcie psychologiczne oraz pomoc przy załatwianiu spraw socjalnych.

Często osoby w kryzysie bezdomności nie mają możliwości, żeby samodzielnie poradzić sobie z urzędami - właśnie dlatego fundacja tworzy bezpieczną przestrzeń, gdzie można posiedzieć w cieple i spokoju. To miejsce, gdzie można zrobić zdjęcie do dowodu, otrzymać pomoc prawną czy po prostu być wysłuchanym.

W każdy poniedziałek podczas wydawki z pomocy korzysta kilkaset osób. Nie ma znaczenia, czy pada deszcz, czy temperatury spadają do minus dwóch stopni - zawsze są tam ludzie potrzebujący, którzy ten jeden raz w tygodniu mogą zjeść ciepły posiłek i napić się gorącej herbaty.

Druzgocąca historia Pawła

Paweł przez 10 lat pracował jako konduktor na kolei. Jego życie wyglądało normalnie - praca od poniedziałku do piątku po 12 godzin, często w soboty i niedziele. Wszystko po to, żeby nie myśleć. Alkohol był obecny w jego życiu przez wiele lat, później przyszedł rozwód.

- Za pensję ogarniałem to, co miałem poogarniać - płatności, wierzytelności - a wszystko, co miałem ponad, przeznaczałem na alkohol - wspomina. 

Ale prawdziwy dramat rozpoczął się wcześniej, w dzieciństwie. Już w wieku 16 lat uciekł z domu i spał w lesie przez trzy miesiące, szukany przez policję.

Powód? Przemoc ze strony ojczyma. 

- Byłem zbity po plecach metalową smyczą od psa" - opowiada Paweł. 

Jego mama też była ofiarą przemocy - pewnej nocy ojczym ściągnął ją za włosy z łóżka i kopał butami z metalowymi noskami.

Najbardziej traumatyczne wydarzenie przyszło jednak podczas pracy na kolei. Pewnego dnia pociąg potrącił kobietę. 

- Musiałem zbierać części ciała. Znalazłem nogę, rękę, tu później znowu rękę, nogę, do jakiś kawałek leży głowa. Przekręciłem ją. Patrz - mama - wspomina ze łzami w oczach. To była jego matka.

Paweł trafił do fundacji Daj herbatę we wtorek po Wielkanocy, po 10 dniach spędzonych w lesie w okolicach Otwocka. 

- Moja bezdomność miała się zakończyć, zanim się rozpoczęła - mówi, nawiązując do myśli samobójczych. 

Dzięki fundacji życie Pawła zmieniło się o 180 stopni:

• otrzymał pomoc w wyrobieniu dokumentów - w tym dowodu osobistego,
• znalazł zatrudnienie jako asystent kuchenny w fundacji,
• dostał pokój w hostelu, który zaopiekował i urządził z dbałością o detale,
• może wrócić do pracy jako konduktor na pociągach międzynarodowych - ma już wykończony kurs.

- Teraz marzę o stabilizacji. Chciałbym wstawać rano, mieć ukochaną kobietę, robić coś dla niej, dla dzieci. Chciałbym właśnie dzieci mieć - mówi dziś Paweł.

Darek i jego droga powrotu

Darek jest kolejną osobą, której fundacja uratowała życie. Po śmierci brata z powodu raka trzustki oddał mieszkanie po babci swojej szwagierce, mimo że było zapisane na niego. 

- Mówię: nie będziesz się gdzieś tam męczyć, ty masz dzieciaków - tłumaczy swoją decyzję, która kosztowała go dach nad głową – mówi w rozmowie z Gońcem.

Przez jakiś czas mieszkał w przyczepie kempingowej, którą udostępnił mu kumpel. Żeby się ogrzać, zbierał znicze z cmentarza. Pewnej nocy doszło do tragedii - nogą przewrócił kołdrę na płonące znicze i cały kemping stanął w płomieniach. 

- Zacząłem gasić, to zaczęła ta kłoda pryskać mi na twarz - wspomina Darek, pokazując poparzenia na rękach.

Przez trzy tygodnie nie wychodził nawet na śniadanie, bo bał się reakcji ludzi na swoje poparzenia. Dopiero jego kolega, Marcin, który pracował w kuchni fundacji, namówił go, żeby się przełamał.

Dziś Darek również pracuje w kuchni fundacji, przygotowując śniadania i obiady. 

- Zadowoleni są z obiadów, jeszcze nikt nie narzekał - mówi. 

Lubi polską kuchnię, szczególnie kotlety schabowe. Obecnie mieszka w pokoju w hostelu, który urządził z wielką starannością:

• utrzymuje idealny porządek,
• dba o rośliny - zawsze miał pełno zielonych kwiatów w domu,
• dorabia jako statysta w produkcjach filmowych w weekendy.

- Marzyłem zawsze o małym takim domku z doniczką z pelargonią. Gdzieś na skraju lasu, na jakiejś polance, gdzie można rano o wschodzie słońca wyjść z kubkiem kawy - wyznaje Darek. 

Najbardziej jednak tęskni za kontaktem z siostrą, która myśli, że jest w więzieniu lub gdzieś zaginął.

"Wystarczy się podnieść" - najgorszy stereotyp o bezdomności

Wielu ludzi uważa, że osoby w kryzysie bezdomności to po prostu "pijacy, żule i menele", którzy sami wybrali takie życie. 

- Często ci ludzie słyszą: wystarczy się podnieść, wyjść z dołka, ogolić się, wykąpać, zmienić ciuchy i iść do pracy - mówi jeden z pracowników fundacji.

Problem w tym, że gdy posłucha się historii życia tych ludzi, okazuje się, że całe życie jest dołkiem. Ci, którzy żyją normalnie, nie dostrzegają, jak bardzo osoby w kryzysie nie dostały zasobów, żeby cokolwiek zrobić.

- Dla mnie główną barierą jest to, że to nie jest wybór. Nie możesz na jednej szali położyć domu, ciepła, bezpieczeństwa, relacji, a na drugiej spania na ulicy, braku akceptacji społecznej, zmarznięcia, bycia pobitym - tłumaczy pracownik fundacji.

Główne przyczyny kryzysu bezdomności to:

• konflikty rodzinne i środowisko patologiczne z nadużywaniem alkoholu,
• przemoc domowa i traumatyczne wydarzenia z dzieciństwa,
• utrata pracy i narastające problemy finansowe,
• zaburzenia psychiczne, które nasilają się w kryzysie,
• śmierć bliskiej osoby i niezdolność do poradzenia sobie z tym.

- Kiedyś jeden z podopiecznych powiedział mi: głód jest uciążliwy, chłód jest uciążliwy, ale samotność jest nie do przejścia w tym stanie kryzysu - wspomina pracownik. 

Osoby w kryzysie bezdomności mówią o byciu niewidzialnymi - to jest ich największy problem.

Jeden telefon może uratować życie

Gofer, wolontariusz fundacji od siedmiu lat, nie wyobraża sobie poniedziałku bez wydawki. 

- Dobro wraca i uważam, że jest bardzo ważne zrobić coś dla drugiej osoby bez oczekiwania czegokolwiek w zamian - tłumaczy.

Sześć lat temu oddał swoją kurtkę - do dziś widzi, że ta osoba ją nosi. Niedawno kupił ze swoich pieniędzy kuchenkę turystyczną dla pana Lucjana, a później udało się pozyskać dla niego namiot na trudne warunki pogodowe. 

- Pan jest w tej chwili najszczęśliwszym człowiekiem na świecie - opowiada z dumą.

Pan Lucjan od ośmiu lat żyje na ulicy. Ma cukrzycę i jest po zabiegu obu nóg. Jakie jest jeg największe marzenie? 

- Mieszkanie małe. Taką małą kawalerkę. Ja bym sobie kwiat wsadził, bo lubię kwiaty - wyznaje Gońcowi.

Zbliża się zima - dla osób w kryzysie bezdomności jest to najbardziej wymagający okres. Często schroniska i noclegownie są przepełnione. Każdej zimy z powodu wychłodzenia umiera około 100 osób, w dużej mierze są to osoby bez dachu nad głową.

- Bądźmy wrażliwi na osoby, które leżą na ulicy. Nie klasyfikujmy ich od razu jako zapitych, szczególnie o tej porze roku - apeluje pracownik fundacji. Jeden telefon pod numer alarmowy może uratować życie.

"Zanim zamarznie ciało, zamarza w człowieku nadzieja" - to motto powinno nam wszystkim towarzyszyć. Każdy z nas może znaleźć się w kryzysie - choroba, wypadek, odejście partnera, śmierć kogoś bliskiego. Z osoby, która miała poukładane życie, możemy nagle znaleźć się na samym dnie.

- Jeżeli już nie chcemy pomagać, to przynajmniej nie osądzajmy tych ludzi. Nie gardźmy nimi, bo to są tacy sami ludzie jak my - podsumowuje Katarzyna Nicewicz z fundacji Daj herbatę.

Źródło: Goniec.pl