Polacy czekają z rozliczeniem PIT do ostatniej chwili. Konsekwencje mogą zaskoczyć

Miliony deklaracji wciąż niezłożonych. Czas ucieka

Choć sezon rozliczeń podatkowych trwa od kilku miesięcy, skala opóźnień wciąż jest ogromna. Z danych Ministerstwa Finansów wynika, że miliony deklaracji PIT pozostają niezłożone lub niezatwierdzone.

Eksperci podkreślają, że odkładanie rozliczenia na ostatnie dni to ryzykowna strategia.

Obecnie złożono ponad 13 mln deklaracji. Oznacza to, że wciąż około 14–15 mln PIT-ów pozostaje niezłożonych lub niezatzwierdzonych – mówił Piotr Juszczyk, Główny Doradca Podatkowy inFakt cytowany przez “Wprost”.

To pokazuje skalę problemu, ale także potencjalne przeciążenie systemów i usług w ostatnich dniach przed terminem. Każdego roku końcówka kwietnia oznacza wzmożony ruch w systemie e-PIT, co może utrudniać sprawne złożenie deklaracji. Problemy w sprawnym złożeniu e-PITu miało miejsce np. w lutym 2022 roku, gdy Polacy masowo zaczęli rozliczać podatki za rok poprzedni w systemie elektronicznym. Informował wtedy o tym Dziennik Gazeta Prawna.

Ministerstwo Finansów nie bez powodu apeluje, by nie zwlekać. Termin rozliczenia PIT przypada na 30 kwietnia, oznacza to, że na rozliczenie zostało zaledwie kilka dni.

Automatyczny PIT wygodny, ale czy opłacalny? Możesz stracić

Wielu podatników liczy na to, że system "Twój e-PIT” zrobi wszystko za nich. To jednak może być złudne poczucie bezpieczeństwa.

Jak podkreśla Piotr Juszczyk w rozmowie z “Wprost” problem polega na tym, że system nie uwzględnia wszystkich możliwych ulg czy odliczeń, zwłaszcza tych bardziej indywidualnych. W efekcie podatnicy mogą nie wykorzystać dostępnych preferencji podatkowych, które zwiększyłyby zwrot. Dotyczy to m.in. ulg wymagających dodatkowych danych lub decyzji podatnika, których system sam nie jest w stanie uzupełnić.

Potwierdzają to także inne analizy rynku – część osób, które polegają wyłącznie na automatycznym rozliczeniu, "zostawia” w budżecie państwa pieniądze, które mogłyby wrócić do ich kieszeni. Często są to kwoty sięgające nawet kilkuset lub kilku tysięcy złotych.

W praktyce oznacza to, że szybkie zatwierdzenie PIT bez sprawdzenia może być wygodne, ale finansowo nieopłacalne. Dlatego eksperci rekomendują, by przed akceptacją dokładnie przeanalizować formularz i sprawdzić, czy wszystkie przysługujące ulgi zostały uwzględnione.

KONIECZNIE OBEJRZYJ. Poruszający i mocny wywiad o DEPRESJI znanego aktora z Tańca z Gwiazdami
 

Spóźnienie z PIT to nie drobiazg. Fiskus może surowo ukarać

Niezłożenie deklaracji PIT w terminie nie pozostaje bez konsekwencji. Podatnik musi liczyć się przede wszystkim z karą finansową, najczęściej w postaci grzywny nakładanej w toku postępowania podatkowego. Wysokość kary zależy od skali uchybienia oraz okoliczności sprawy. Kluczowe znaczenie ma również to, czy wraz z opóźnieniem pojawia się niedopłata podatku – w takiej sytuacji konieczne jest uregulowanie zaległości wraz z odsetkami naliczanymi za każdy dzień zwłoki.

Istnieje jednak mechanizm, który może uchronić podatnika przed sankcjami. Chodzi o tzw. “czynny żal” – czyli oficjalne zawiadomienie urzędu skarbowego o popełnieniu wykroczenia. Warunek jest jeden: dokument musi zostać złożony zanim urząd sam wezwie podatnika do złożenia deklaracji. Wraz z nim należy jak najszybciej dostarczyć zaległy PIT. W praktyce oznacza to, że szybka reakcja po przekroczeniu terminu może znacząco ograniczyć negatywne skutki.

Znacznie poważniej sytuacja wygląda w przypadku całkowitego zignorowania obowiązku rozliczenia. Fiskus może uznać takie działanie za uchylanie się od opodatkowania, co w określonych przypadkach kwalifikowane jest jako przestępstwo skarbowe. Sankcje są wtedy dużo surowsze – grzywna może sięgnąć nawet 720 stawek dziennych, a dodatkowo możliwa jest kara pozbawienia wolności lub obie te kary łącznie. Szczególnie dotkliwe konsekwencje grożą osobom, które nie tylko nie złożyły deklaracji, ale również nie zapłaciły należnego podatku w większej wysokości.

W praktyce jednak wielu spóźnionych podatników ponosi mniej dotkliwe konsekwencje – zwłaszcza jeśli z rozliczenia wynika nadpłata. W takich przypadkach często kończy się na niewielkim mandacie. Warto jednak pamiętać, że zwlekanie z rozliczeniem działa również na niekorzyść samego podatnika. Opóźnia bowiem zwrot pieniędzy z urzędu skarbowego, a to właśnie nadpłata – wynikająca z ulg i odliczeń – jest najczęstszą sytuacją wśród rozliczających się Polaków.