Wyszukaj w serwisie
Goniec.pl > Zdrowie > „Nikt nam wcześniej nie powiedział”. Wiedza, która może pomóc rodzicom zareagować na czas
Artykuł Sponsorowany
Artykuł Sponsorowany 30.06.2026 17:24

„Nikt nam wcześniej nie powiedział”. Wiedza, która może pomóc rodzicom zareagować na czas

„Nikt nam wcześniej nie powiedział”. Wiedza, która może pomóc rodzicom zareagować na czas
Shutterstock

Większość rodziców nie oczekuje instrukcji obsługi dziecka. Chcą po prostu wiedzieć, czy rozwija się ono prawidłowo. Problem w tym, że czasami najważniejsze sygnały są jednocześnie tymi najłatwiejszymi do przeoczenia.

Rodzicielstwo zaczyna się od pytań.

Czy dobrze śpi?

Czy odpowiednio przybiera na wadze?

Czy rozwija się tak, jak powinno?

Później pojawiają się kolejne.

Dlaczego nie reaguje na swoje imię?

Dlaczego nie pokazuje tego, co go zainteresowało?

Dlaczego nie zwraca uwagi na inne dzieci?

Wielu rodziców wspomina po latach, że pierwsze wątpliwości pojawiły się dużo wcześniej, zanim trafili do specjalisty. Nie zawsze były to wyraźne sygnały. Częściej intuicja podpowiadała, że coś wygląda inaczej, niż się spodziewali.

Problem polega na tym, że intuicja potrzebuje wiedzy. Bez niej trudno odróżnić naturalne różnice rozwojowe od sygnałów, które warto skonsultować. To właśnie z tej potrzeby narodziła się kampania społeczna „Rozpoznaj Z.N.A.K.I.”.

Najtrudniej zauważyć to, czego nikt nas nie nauczył

Przez lata rozmowa o rozwoju dziecka koncentrowała się głównie wokół dużych osiągnięć.

  • Pierwsze słowo.
  • Pierwszy krok.
  • Pierwszy dzień w przedszkolu.

Znacznie rzadziej mówiło się o zachowaniach, które pojawiają się wcześniej i mają ogromne znaczenie dla rozwoju społecznego oraz komunikacyjnego.

Tymczasem specjaliści zajmujący się rozwojem dziecka od dawna zwracają uwagę na pozornie drobne sygnały.

  • Czy dziecko próbuje zwrócić uwagę rodzica na zabawkę?
  • Czy pokazuje przedmioty innym osobom?
  • Czy reaguje na swoje imię?
  • Czy wykorzystuje gesty do komunikowania potrzeb?
  • Czy interesuje się drugim człowiekiem?

To właśnie te zachowania pozwalają budować relacje, rozwijać komunikację i poznawać świat.

A jednak wielu rodziców nigdy wcześniej nie słyszało, że warto je obserwować.

Nie chodzi o strach. Chodzi o świadomość

Jednym z największych wyzwań związanych z tematyką rozwoju dziecka jest obawa przed niepotrzebnym niepokojem. Rodzice często boją się, że obserwowanie sygnałów rozwojowych oznacza ciągłe szukanie problemów. Eksperci podkreślają jednak coś zupełnie odwrotnego. Świadomość nie służy straszeniu. Służy rozumieniu.

– Dzięki aplikacji ASDetect rodzice mają możliwość samodzielnego monitorowania rozwoju dzieci. Badania wskazują, że im wcześniej zauważymy trudności – już od pierwszego roku życia – i zintensyfikujemy relacje, tym skuteczniej dziecko będzie rozwijać się społecznie i komunikacyjnie – podkreśla dr hab. Anna Prokopiak, prof. UMCS, prezes Fundacji Alpha.

To właśnie ta idea stoi za kampanią „Rozpoznaj Z.N.A.K.I.”. Nie chodzi o diagnozowanie. Nie chodzi o ocenianie. Chodzi o zauważanie.

Pięć liter, które pomagają patrzeć uważniej

Twórcy kampanii postanowili zamknąć najważniejsze obszary obserwacji w prostym akronimie.

Z.N.A.K.I.

Pięć liter, które pomagają rodzicom zapamiętać zachowania szczególnie ważne dla rozwoju społecznego i komunikacyjnego.

Z – Zwraca uwagę

Czy dziecko pokazuje przedmioty i zabawki innym osobom?

N – Naśladuje

Czy obserwuje i odtwarza zachowania innych?

A – Angażuje się

Czy wykorzystuje gesty do komunikacji?

K – Kojarzy swoje imię

Czy reaguje, gdy jest wołane?

I – Interesuje się ludźmi

Czy szuka kontaktu i odwzajemnia uśmiech?

To pytania, które nie mają zastępować specjalistycznej diagnozy. Mają pomóc rodzicom lepiej rozumieć rozwój swoich dzieci.

Rodzice nie potrzebują więcej porad. Potrzebują narzędzi

Współczesny rodzic codziennie spotyka się z ogromną liczbą informacji. Problem nie polega już na braku porad. Problem polega na tym, które z nich są rzetelne. Dlatego coraz większą rolę odgrywają rozwiązania oparte na wiedzy naukowej.

Jednym z nich jest ASDetect – pierwsza na świecie bezpłatna aplikacja do badań przesiewowych w kierunku spektrum autyzmu dostępna z poziomu telefonu komórkowego.

Aplikacja powstała na bazie australijskiej metody SACS-R i pomaga rodzicom obserwować rozwój społeczny oraz komunikacyjny dzieci między 11. a 30. miesiącem życia.

Nie zastępuje specjalisty. Nie stawia diagnozy. Pomaga zadawać właściwe pytania. Najważniejsze pytanie brzmi: „Czy wiem, na co patrzeć?” Być może właśnie to jest największą wartością kampanii „Rozpoznaj Z.N.A.K.I.”. Nie daje prostych odpowiedzi. Daje rodzicom wiedzę, dzięki której mogą patrzeć na rozwój swojego dziecka bardziej świadomie. Bo czasami nie potrzeba skomplikowanych badań ani specjalistycznej terminologii. Czasami wystarczy wiedzieć, że ważne jest spojrzenie. Gest. Reakcja na imię. Próba zwrócenia uwagi drugiej osoby. To właśnie od takich drobnych zachowań zaczynają się relacje, komunikacja i poznawanie świata. A czasami również pierwsze sygnały, których nie warto przeoczyć.

Dowiedz się więcej

📱 Pobierz bezpłatną aplikację ASDetect:

https://asdetect.autyzmlublin.pl/ 

🎥 Obejrzyj webinar ekspertów poświęcony wczesnemu monitorowaniu rozwoju dziecka:

https://www.autyzmlublin.pl/webinary/asdetect-jako-narzedzie-wczesnego-monitorowania-nagranie-z-naszego-ostatniego-webinaru-jest-juz-dostepne-na-yt/ 

Bo świadomość nie służy do szukania problemów. Służy do tego, aby lepiej rozumieć potrzeby dziecka.

 

Projekt „Z.N.A.K.I. – wiedzieć więcej, wspierać mądrzej” współfinansowany jest ze środków PFRON - Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych

„Nikt nam wcześniej nie powiedział”. Wiedza, która może pomóc rodzicom zareagować na czas
Bądź na bieżąco - najważniejsze wiadomości z kraju i zagranicy
Google News Obserwuj w Google News
Wybór Redakcji