Niepokojące dane dotyczące samobójstw. Uwagę zwraca jedno
Po raz pierwszy od wielu lat statystyki dotyczące samobójstw w Polsce wskazują na wyraźną poprawę, choć sytuacja związana z próbami samobójczymi wciąż wymaga wzmożonej uwagi. Najnowszy raport podsumowujący lata 2020–2024 ujawnia złożony obraz kondycji psychicznej Polaków, w którym rekordowe spadki przeplatają się z niepokojącymi wzrostami w obszarze prób samobójczych.
- Odnotowano 5233 zgony samobójcze.
- Jeszcze wyraźniej widać poprawę w odniesieniu do roku 2022.
- Mimo spadku liczby zgonów, liczba prób samobójczych zgłaszanych policji rośnie.
Liczba spada
Najważniejszą informacją płynącą z raportu jest znaczący spadek liczby samobójstw w populacji ogólnej. W 2024 roku życie odebrało sobie 4845 osób. To najniższy wynik od dekady. W porównaniu do roku 2023, kiedy odnotowano 5233 zgony samobójcze , nastąpił spadek o 7,4%.
Jeśli zestawimy dane z 2024 roku z rokiem 2014 (kiedy odnotowano 6165 samobójstw), widzimy spadek aż o 21,4% – to 1320 ofiar mniej. Niezmienna pozostaje jednak dysproporcja płci: mężczyźni wciąż odbierają sobie życie prawie o pięć razy częściej niż kobiety.
Przełom wśród dzieci i młodzieży
Szczególną uwagę w raporcie poświęcono grupie wiekowej poniżej 19 lat. Tutaj również odnotowano wyraźny spadek liczby samobójstw. Porównując rok 2024 do 2023, liczba ta zmniejszyła się o 12,4%. Jeszcze wyraźniej widać poprawę w odniesieniu do roku 2022, który był szczytowym momentem kryzysu – spadek wyniósł wówczas aż 18,6%.
Jednak w tej grupie wiekowej wciąż obserwowany jest wzrost liczby prób samobójczych. W latach 2020–2023 liczba prób wśród dziewcząt wzrosła drastycznie o 315%, a wśród chłopców o 178%. Natomiast w 2024 roku wzrost ten wyniósł już tylko 3% w stosunku do roku poprzedniego. Eksperci wskazują, że choć trend wciąż jest rosnący, to gwałtowne przyrosty z lat pandemii zostały wyhamowane.
Dorośli i seniorzy: stabilizacja i spadki
W grupie wiekowej 19–64 lata w 2024 roku odnotowano spadek liczby samobójstw o 8,9%. Z kolei wśród seniorów (65+) spadek w latach 2020–2024 wyniósł 7,9%. W tej najstarszej grupie wiekowej również zauważalny jest wzrost liczby prób samobójczych – w 2024 roku było ich o 7,1% więcej niż rok wcześniej.
Paradoks prób samobójczych
Jednak mimo spadku liczby zgonów, liczba prób samobójczych zgłaszanych policji rośnie. W całej populacji w 2024 roku odnotowano wzrost prób o 5,9%. Autorzy raportu tłumaczą ten pozorny paradoks m.in. wzrostem świadomości społecznej. Bliscy i otoczenie osób w kryzysie coraz częściej i szybciej reagują, wzywając pomoc (numer 112), co sprawia, że interwencje są skuteczniejsze i częściej kończą się uratowaniem życia, a nie zgonem. Dane za rok 2024 dają nadzieję, że systemowe działania i rosnąca wrażliwość społeczna realnie przekładają się na ratowanie życia.
źródło: zapobiegajmysamobojstwom.pl