Wanda Czubernat odeszła. Podhale żegna wybitną poetkę i przyjaciółkę ks. Tischnera

Dorobek literacki i uznanie w regionie

Wanda Czubernat urodziła się w 1937 roku w Rabie Wyżnej. Swoją drogę artystyczną rozpoczęła w 1960 roku, publikując najpierw w Stanach Zjednoczonych. W kraju redagowała między innymi pismo „Furcydło", któremu poświęcała się z ogromną dbałością o czystość góralskiej gwary.

Tygodnik Podhalański żegna ją jako „kolorowy kwiat góralskiej kultury", podkreślając, że była osobą „dowcipną, bardzo inteligentną, a jednocześnie zwyczajnie dobrą". Za swój dorobek, obejmujący tomiki takie jak „Kino" czy „Wiersze kuchenne", otrzymała Nagrodę im. Jana Pocka oraz odznakę Zasłużony Działacz Kultury. Dziennikarze i współpracownicy wspominają ją jako kogoś, kto mimo powszechnego uznania nigdy nie stracił bezpośredniości ani ciepła.

Przyjaźń z ks. Tischnerem i filozofia życia

Kluczowym rozdziałem w życiu Czubernat była wieloletnia relacja z ks. prof. Józefem Tischnerem, utrwalona w książce „Wieści z słuchanicy". Poetka dzieliła się w niej swoją specyficzną filozofią i podejściem do wiary, dalekim od kościelnej sztampy. Ich rozmowy trafiły również na łamy „Rzeczpospolitej", gdzie Czubernat zaskarbiła sobie uwagę czytelników daleko poza Podhalem.

„Pokutować trzeba całą duszą, sercem i wątrobą" - mówiła, nawiązując do rozmów z filozofem. 

Jej spojrzenie na Boga było pozbawione lęku i pełne góralskiej swady: 

„Pon Bóg to jest dobry chłop i nie ceko z ciupagom na nase błędy". 

W wywiadach podkreślała, że miała szczęście do duchownych, którzy rozumieli i akceptowali jej sposób bycia.

Ta intelektualna więź z Tischnerem odcisnęła głębokie piętno na jej twórczości. Czubernat potrafiła jak nikt inny łączyć ludową pobożność z egzystencjalną refleksją, co czyniło ją postacią jedyną w swoim rodzaju.

Kabaret, radio i bliskość z tradycją

Artystka wywarła ogromny wpływ również na podhalańską satyrę. Jako współzałożycielka kabaretu „Truteń" przez lata pisała skecze i scenariusze dla regionalnych zespołów, dbając o to, by tradycja trafiała do kolejnych pokoleń w formie żywej i niewymuszonej.

Współpracowała z Polskim Radiem, współtworząc słuchowiska w ramach audycji „Kiermasz pod kogutkiem". Jej teksty zawsze łączyły wysoką kulturę z pełną dostępnością dla zwykłego słuchacza i czytelnika.

Wanda Czubernat zmarła w szpitalu w Rabce. Pozostawiła po sobie bogaty dorobek, który jeszcze długo będzie towarzyszył tym, którzy ją znali i tym, którzy dopiero ją odkryją.