Napisali list do Tuska. Poszło o system kaucyjny, oczekują jednego

Biznesmeni wprost do Donalda Tuska. "System działa bardzo źle"

Organizacja Pracodawców Rada Przedsiębiorców w liście do premiera wskazuje na poważne problemy związane z funkcjonowaniem systemu kaucyjnego. Jak cytuje portal next.gazeta.pl, przedsiębiorcy podkreślają, że “system działa bardzo źle, generuje problemy i koszty”, a jego dalsze funkcjonowanie może doprowadzić do ”nieodwracalnych szkód wyrządzonych gospodarce”. W ocenie autorów pisma wdrożenie systemu było przedwczesne i nieprzygotowane, co przekłada się na realne obciążenia zarówno dla firm, jak i konsumentów.

Prezes Rady Przedsiębiorców Adam Abramowicz zwraca uwagę, że już wcześniej ostrzegano przed konsekwencjami wprowadzenia systemu w obecnym kształcie. Jak podkreślił, mieszkańcy już teraz odczuwają wzrost kosztów, a sytuacja może się pogarszać. Krytyka dotyczy również braku kluczowych danych po stronie Ministerstwa Klimatu i Środowiska – według przedsiębiorców resort nie dysponuje pełnymi informacjami m.in. o skali wpłaconych i niezwróconych kaucji czy kosztach infrastruktury.

Na konkretne problemy operacyjne wskazuje także Marek Theus, prezes MerCo. 

Nie każde opakowanie ze znakiem ‘kaucja’ jest akceptowane przez system operatora– mówi przedsiębirca.

W efekcie ma to prowadzić do dezorientacji pracowników sklepów i klientów. Przedsiębiorcy podnoszą również kwestie logistyczne i sanitarne – magazynowanie odpadów w sklepach spożywczych może naruszać przepisy higieniczne i powodować uciążliwości zapachowe. Dodatkowo system generuje zwiększony nakład pracy i spowalnia obsługę klientów, co bezpośrednio wpływa na wyniki sprzedaży.

Chaos i rosnące koszty. Przedsiębiorcy biją na alarm

Autorzy listu zwracają uwagę, że system kaucyjny – wbrew założeniom – może mieć także negatywne skutki środowiskowe. W dokumencie podkreślono, że "obecne przepisy doprowadzają przecież do znacznego zwiększenia śladu węglowego”, m.in. przez transport niezgniecionych butelek oraz dodatkowe przewozy związane z alternatywnym systemem zbiórki. Przedsiębiorcy wskazują również na zużycie paliwa przez konsumentów dowożących opakowania do punktów zwrotu.

Kolejnym problemem są kwestie finansowe. Firmy skarżą się na zatory płatnicze, opóźnienia w rozliczeniach oraz "zamrożone środki”, które pozostają w systemie. W praktyce oznacza to ograniczenie płynności finansowej przedsiębiorstw, szczególnie w handlu detalicznym. System wymaga także inwestycji w infrastrukturę oraz dodatkowego personelu, co zwiększa koszty operacyjne.

Przedsiębiorcy ostrzegają również przed konsekwencjami dla całego systemu gospodarki odpadami. Ich zdaniem wyjęcie wartościowych surowców z pojemników na odpady plastikowe może doprowadzić do wzrostu opłat za odbiór odpadów dla mieszkańców. 

Instalacje przetwarzające odpady i sprzedające recyklerom surowce wtórne będą musiały przerzucić koszty na gminy, by pozyskać dodatkowe środki. Trend ten już widać – czytamy w liście.

Miliony zwrotów i rosnąca popularność. Rząd chwali system kaucyjny

Mimo krytyki ze strony przedsiębiorców, Ministerstwo Klimatu i Środowiska przedstawia zupełnie inną ocenę sytuacji. Resort informuje, że do końca marca zwrócono około 520 mln opakowań, z czego aż 78 proc. dzięki automatom kaucyjnym. System działa już w 9,5 tys. lokalizacji, a łączna liczba punktów zwrotu wynosi około 52 tys.

Ministerstwo podkreśla, że znacząca część mniejszych sklepów dołączyła do systemu dobrowolnie. 

Aż 24 tys. mniejszych punktów zdecydowało się dołączyć do systemu dobrowolnie. Stanowią one 46 proc. wszystkich miejsc zwrotu – wskazano w komunikacie. 

Docelowo system ma umożliwić odzyskanie nawet 90 proc. opakowań, co ma ograniczyć zanieczyszczenie środowiska i zwiększyć poziom recyklingu.

Pozytywne sygnały płyną również z badań konsumenckich. Z danych Kaucja.pl wynika, że ponad połowa Polaków skorzystała już z systemu, a 69 proc. użytkowników robi to regularnie. Co więcej, 70 proc. badanych ocenia proces zwrotu jako łatwy. Nie oznacza to jednak braku problemów – konsumenci zgłaszają m.in. niedziałające automaty czy trudności organizacyjne w sklepach.