3 maja Nawrocki wręczy najwyższe odznaczenie państwowe. Kancelaria Prezydenta wydała komunikat
Andrzej Poczobut, dziennikarz i działacz mniejszości polskiej na Białorusi, odzyskał wolność po ponad pięciu latach spędzonych w więzieniu. Jego sprawa od lat była jednym z najgłośniejszych przykładów represji wobec Polaków na Białorusi. Już 3 maja ma zostać uhonorowany najwyższym odznaczeniem państwowym, przez Prezydenta Karola Nawrockiego.
Najwyższe Polskie odznaczenie dla Andrzeja Poczybuta
Andrzej Poczobut już jutro zostanie uhonorowany najwyższym odznaczeniem państwowym. Jak poinformował Paweł Szefernaker, dziennikarz odbierze Order Orła Białego 3 maja z rąk prezydenta Karola Nawrockiego. Uroczystość odbędzie się podczas obchodów Święta Narodowego Trzeciego Maja na Zamku Królewskim w Warszawie. Jak przypomniał Paweł Szefernaker decyzja o nadaniu orderu dla “niezłomnego Polaka” zapadła już 11 listopada 2025 roku.
W uznaniu znamienitych zasług w działalności na rzecz Polaków na Białorusi, w szczególności za walkę o prawa człowieka i niezłomną postawę w konfrontacji z przejawami odradzających się reżimów totalitarnych – czytamy w uzasadnieniu przyznania orderu.
To właśnie te działania sprawiły, że Andrzej Poczobut stał się jedną z najbardziej symbolicznych postaci oporu wobec władz w Mińsku.
Order Orła Białego to najstarsze i najwyższe odznaczenie Rzeczypospolitej Polskiej. Został ustanowiony w 1705 roku i reaktywowany w 1921 roku. Przyznawany jest najwybitniejszym Polakom oraz najwyższym przedstawicielom innych państw za wybitne zasługi cywilne i wojskowe. Nie dzieli się na klasy, co dodatkowo podkreśla jego wyjątkowy charakter. Przyznanie go Poczobutowi ma nie tylko wymiar osobisty, ale również polityczny i symboliczny.
Wymiana więźniów na granicy. Poczobut odzyskał wolność po latach
Przełom w sprawie Andrzeja Poczobuta nastąpił we wtorek podczas wymiany więźniów na granicy Polski i Białorusi. W jej ramach władze w Mińsku zwolniły trzech obywateli Polski oraz dwóch obywateli Mołdawii. Jednym z nich był Poczobut, który przebywał w więzieniu od 2021 roku.
Dziennikarz został zatrzymany 25 marca 2021 roku. Białoruskie władze oskarżyły go o "rehabilitację nazizmu”. Po niemal dwóch latach aresztu, 8 lutego 2023 roku został skazany na osiem lat kolonii karnej o zaostrzonym rygorze. Jego apelacja została oddalona przez Sąd Najwyższy Białorusi, a karę odbywał w kolonii karnej w Nowopołocku.
Organizacje praw człowieka uznały Poczobuta za więźnia politycznego. Polska od początku domagała się jego uwolnienia i oczyszczenia z zarzutów. Ostatecznie wolność odzyskał 28 kwietnia 2026 roku. Wraz z nim do Polski wrócili także brat z zakonu Karmelitów Grzegorz Gaweł oraz jeszcze jeden obywatel RP, którego danych nie ujawniono. Operację przeprowadziły polskie służby specjalne, co potwierdził minister Tomasz Siemoniak, podkreślając ich "nadzwyczajny profesjonalizm”.
Kim jest Andrzej Poczobut? Dziennikarz i działacz mniejszości polskiej
Andrzej Poczobut to wieloletni działacz Związku Polaków na Białorusi oraz dziennikarz współpracujący z polskimi mediami. Ukończył prawo na Grodzieńskim Uniwersytecie Państwowym im. Janki Kupały, a następnie pracował jako prawnik do spraw gospodarczych. Równolegle angażował się w działalność społeczną i publicystyczną, opisując sytuację polityczną i społeczną na Białorusi.
Jego działalność wielokrotnie spotykała się z reakcją władz w Mińsku. Za krytyczne wypowiedzi na temat reżimu Alaksandra Łukaszenki był zatrzymywany i stawiany przed sądem. Jego przypadek stał się jednym z najważniejszych symboli walki o prawa człowieka w regionie.
Za swoją działalność otrzymał liczne wyróżnienia, w tym tytuł “Dziennikarz Roku 2021” w konkursie Grand Press oraz nagrodę ”Pióro Nadziei” Amnesty International Polska. Jego wieloletnia postawa, mimo represji, zyskała uznanie zarówno w Polsce, jak i na arenie międzynarodowej. Powrót do kraju oraz uhonorowanie Orderem Orła Białego stanowią ważny moment nie tylko dla niego samego, ale również dla całej społeczności Polaków na Białorusi.