Zwrot ws. konfliktu na Bliskim Wschodzie. USA i Iran podpisały porozumienie

Trump potwierdził zawarcie porozumienia. Podpis pod dokumentem złożył we Francji

Donald Trump podpisał memorandum porozumienia między Stanami Zjednoczonymi a Iranem, które według obu stron ma stać się początkiem procesu prowadzącego do trwałego uregulowania konfliktu. Rzecznik irańskiego MSZ Esmail Baghaei przekazał, że memorandum zostało formalnie sfinalizowane po złożeniu podpisów przez obie strony. Jak poinformowała agencja Tasnim, dokument podpisano elektronicznie w językach angielskim i perskim.

Kilka godzin później uwagę światowych mediów przyciągnął sam Trump. Według informacji CNN amerykański przywódca podpisał dokument podczas kolacji w Wersalu. Opuszczając pałac około godziny pierwszej w nocy, powiedział dziennikarzom: "Podpisane w Wersalu, właśnie to podpisałem”. Wcześniej swoje podpisy pod memorandum mieli złożyć również wiceprezydent USA J.D. Vance oraz przewodniczący irańskiego parlamentu Mohammad Bagher Ghalibaf. W wydarzeniu uczestniczył także prezydent Francji Emmanuel Macron, który później opublikował nagranie z podpisania dokumentu.

Francuski przywódca ocenił, że porozumienie może stać się początkiem nowego etapu w regionie. 

To porozumienie otwiera drogę do trwałego pokoju i umożliwia ponowne otwarcie cieśniny Ormuz – napisał Macron. 

Mimo tych deklaracji administracja USA podkreśla, że memorandum pozostaje dokumentem wstępnym, a ostateczne porozumienie ma zostać wynegocjowane w ciągu najbliższych 60 dni. To właśnie wtedy okaże się, czy obecne ustalenia przerodzą się w trwałą umowę między Waszyngtonem a Teheranem.

Biały Dom odsłonił karty. Ujawniono pełną treść porozumienia USA z Iranem

Jeszcze przed publicznym podpisaniem dokumentu przez Trumpa jego treść zaczęła pojawiać się w światowych mediach. Memorandum opublikowały m.in. CNN, Bloomberg oraz irańska agencja Tasnim, powołując się na źródła zaangażowane w negocjacje. W odpowiedzi przedstawiciele administracji USA zdecydowali się przedstawić pełną, oficjalną wersję dokumentu.

Amerykańscy urzędnicy odczytali memorandum punkt po punkcie, podkreślając jednocześnie, że nie jest ono jeszcze ostateczną umową regulującą stosunki między Waszyngtonem a Teheranem. Jeden z przedstawicieli administracji nazwał obecny etap "dżentelmeńską umową”, od której każda ze stron może odstąpić do momentu zawarcia finalnego porozumienia. Kluczowa runda negocjacji miała odbyć odbyć się w najbliższy weekend w Genewie.  Mimo podpisania dokumentu przez Trumpa w środę piątkowe spotkanie w Szwajcarii nie zostało odwołane.

Otwarcie cieśniny Ormuz, sankcje i program atomowy. Co zawiera memorandum?

Najważniejsze postanowienia memorandum dotyczą bezpieczeństwa w regionie oraz przyszłości irańskiego programu nuklearnego. Dokument przewiduje natychmiastowe otwarcie cieśniny Ormuz i zakończenie amerykańskiej blokady morskiej. Stany Zjednoczone mają również czasowo zawiesić sankcje dotyczące eksportu irańskiej ropy naftowej i produktów pochodnych. Jednocześnie strony rozpoczynają 60-dniowe negocjacje dotyczące dalszego znoszenia restrykcji gospodarczych.

W porównaniu z wcześniejszymi projektami dokumentu oficjalna wersja zawiera bardziej szczegółowe zapisy dotyczące programu atomowego Iranu. Wprost wskazano, że zapasy wzbogaconego uranu mają zostać zneutralizowane co najmniej poprzez ich rozcieńczenie. Teheran zobowiązał się również do nieprodukowania broni jądrowej i nierozwijania programu prowadzącego do jej pozyskania. Memorandum zawiera także zapis dotyczący przyszłych rozmów z Omanem i państwami regionu na temat zarządzania cieśniną Ormuz.

Dokument przewiduje ponadto wart około 300 miliardów dolarów program odbudowy Iranu. Dostęp do zamrożonych aktywów ma jednak nastąpić dopiero po wdrożeniu uzgodnionych zobowiązań. Jak wyjaśniali amerykańscy negocjatorzy, Iran nie otrzyma środków finansowych przed realizacją warunków memorandum. Jeśli rozmowy zakończą się sukcesem, ostateczna umowa między USA i Iranem ma zostać zawarta do połowy sierpnia.