Nawrocki nie podpisze dwóch kluczowych ustaw. Media ujawniły szczegóły

Prezydent ma ogłosić decyzję w czwartek

Swoją decyzję Prezydent Karol Nawrocki ma ogłosić w czwartek, po szerokich konsultacjach z różnymi środowiskami prawniczymi, eksperckimi i politycznymi. Jak wynika z informacji „Super Expressu” i Radia Eska głowa państwa zgłasza poważne zastrzeżenia konstytucyjne wobec zmian przewidzianych w ustawie o Krajowej Radzie Sądownictwa. Projekt rządowy zakłada m.in. zmianę zasad wyboru członków KRS oraz proces „odpolitycznienia” organu odpowiedzialnego za nominacje sędziowskie.

W Pałacu Prezydenckim budzi to jednak niepokój. Obawy dotyczą przede wszystkim ryzyka powstania chaosu prawnego oraz możliwości podważania statusu sędziów powołanych w poprzednich latach. W samej ustawie nie przewidziano zapisów, które mogłyby niwelować te ryzyka, co według ekspertów zwiększa potencjalne napięcia w systemie wymiaru sprawiedliwości.

Drugą ustawą, wobec której Prezydent skłania się do zastosowania prawa weta, jest tzw. Aktywny Rolnik. Nowe przepisy wprowadzają obowiązek potwierdzania faktycznej aktywności rolniczej jako warunku uzyskania dopłat bezpośrednich. Krytycy projektu, w tym Jan Krzysztof Ardanowski oraz członkowie Rada Rolnictwa przy Prezydencie RP, alarmują, że regulacje mogą negatywnie wpłynąć przede wszystkim na małe i rodzinne gospodarstwa, nie eliminując jednocześnie problemu tzw. „fikcyjnych rolników”.

Analiza stanowisk ekspertów oraz głosu Jana Ardanowskiego wskazuje jednoznacznie, że Prezydent nie zamierza podpisać ustawy w obecnym kształcie. Decyzja o wecie wydaje się być konsekwencją zarówno obaw konstytucyjnych, jak i społecznych, a także dbałości o stabilność systemu prawnego i sytuację małych gospodarstw rolnych w Polsce.

Co z ustawą wygaszającą specustawę dotyczącą pomocy obywatelom Ukrainy?

Decyzja Prezydenta Karola Nawrockiego w sprawie ustawy wygaszającej specustawę dotyczącą pomocy obywatelom Ukrainy ma wyglądać inaczej niż w przypadku ustaw o Krajowej Radzie Sądownictwa i „Aktywnym Rolniku”. Z informacji „Super Expressu” i Radia Eska wynika, że głowa państwa zamierza podpisać ten akt prawny.

Nowe przepisy nie oznaczają ograniczenia wsparcia dla uchodźców. Wręcz przeciwnie – pomoc zostaje przeniesiona z trybu nadzwyczajnego do systemu ogólnego, co ma zapewnić większą stabilność i przewidywalność świadczeń. Obywatele Ukrainy nadal zachowają prawo do legalnej pracy oraz dostęp do świadczeń społecznych, a ich pobyt w Polsce będzie formalnie przedłużony.

Ponadto ustawa przewiduje możliwość składania wniosków o przedłużenie legalizacji pobytu do marca 2027 roku, co daje uchodźcom pewność i bezpieczeństwo na dłuższy okres. Eksperci wskazują, że w praktyce oznacza to kontynuację wsparcia humanitarnego, przy jednoczesnym włączeniu osób korzystających z pomocy do ogólnopolskiego systemu administracyjnego i socjalnego, co ułatwia zarówno zarządzanie pomocą, jak i integrację obywateli Ukrainy w Polsce.

Podpis Prezydenta w tym przypadku ma więc charakter stabilizujący i prorozwojowy, w przeciwieństwie do decyzji o wetach, które wynikają z obaw konstytucyjnych czy społecznych wobec innych ustaw.

Wątpliwości w Kancelarii Prezydenta

Wątpliwości budzi natomiast nowelizacja ustawy o Krajowy System Cyberbezpieczeństwa wprowadzająca do polskiego prawa przepisy wynikające z unijnej dyrektywy NIS2. Projekt przewiduje znaczne rozszerzenie obowiązków w zakresie bezpieczeństwa cyfrowego na kilkanaście sektorów gospodarki, a także przyznaje Ministerstwo Cyfryzacji prawo uznania przedsiębiorstwa za dostawcę wysokiego ryzyka i nakazania wymiany jego sprzętu lub systemów.

W Pałacu Prezydenckim prowadzone są szczegółowe analizy, czy nowe przepisy nie naruszają fundamentalnych praw obywatelskich i przedsiębiorców, w tym prawa własności oraz prawa do sądu. Chodzi o ocenę, czy minister cyfryzacji, działając w ramach nadzoru nad bezpieczeństwem cybernetycznym, nie otrzyma zbyt szerokich kompetencji, które mogłyby prowadzić do arbitralnych decyzji wobec firm działających w sektorach strategicznych.

Nieoficjalnie w Pałacu Prezydenckim rozważane są trzy scenariusze. Pierwszy zakłada wstrzymanie się z decyzją i dodatkowe konsultacje eksperckie. Drugi przewiduje podpisanie ustawy, przy jednoczesnym skierowaniu jej do Trybunał Konstytucyjny w trybie kontroli następczej, co pozwoli na weryfikację zgodności przepisów z konstytucją. Trzeci scenariusz, czyli pełne weto, również pozostaje opcją otwartą, choć mniej prawdopodobną według źródeł bliskich Kancelarii Prezydenta.

Jeżeli doniesienia te znajdą potwierdzenie, decyzja Prezydenta mogłaby stanowić wyraźny sygnał polityczny wobec rządu, wskazujący na potrzebę ostrożnego podejścia do reform i regulacji w kluczowych obszarach państwa. Mogłaby też zapowiedzieć kolejny etap sporów o reformy wymiaru sprawiedliwości, rolnictwa oraz zakres ingerencji państwa w gospodarkę, sygnalizując, że Prezydent zamierza aktywnie chronić równowagę między władzą ustawodawczą a prawami obywateli i podmiotów gospodarczych.