Eksperci biją na alarm. Ostrzeżenie dla wszystkich mieszkańców bloków "z wielkiej płyty"
Wielka płyta, choć wciąż stanowi fundament zasobów mieszkaniowych w Polsce, boryka się z narastającym problemem degradacji technicznej. Kluczowe systemy infrastruktury, projektowane dekady temu, przestają spełniać współczesne standardy bezpieczeństwa i wydajności. Analiza stanu instalacji wodno-kanalizacyjnych, elektrycznych oraz systemów wentylacyjnych wskazuje na konieczność podjęcia natychmiastowych działań modernizacyjnych, aby uniknąć masowych awarii i zapewnić bezpieczeństwo mieszkańcom.
Jakie zagrożenia dla mieszkańców bloków z wielkiej płyty niosą ze sobą stare instalacje wodno-kanalizacyjne
Instalacje wodno-kanalizacyjne w blokach z wielkiej płyty to często oryginalne piony wykonane z rur żeliwnych lub stalowych. Od momentu budowy obiekty te zazwyczaj nie przechodziły kompleksowych remontów w tym zakresie.
Rury te ulegają korozji od kilkudziesięciu lat, a niektóre odcinki nie były wymieniane od pół wieku. Wewnątrz przewodów gromadzi się osad ograniczający przepływ wody, przez co żeliwne i ocynkowane elementy psują się coraz częściej.
Analizy wskazują na ryzyko masowych awarii w ciągu najbliższych 3–5 lat, szczególnie w instalacjach liczących powyżej 40 lat. Pęknięcia pionów mogą skutkować zalaniem mieszkań, dlatego zaleca się szybką wymianę tych systemów.
Dlaczego przestarzałe instalacje elektryczne w blokach z wielkiej płyty stanowią ryzyko pożaru?
Przestarzała elektryka oparta na przewodach aluminiowych z okresu PRL stanowi poważne zagrożenie. Stare systemy nie wytrzymują obciążeń generowanych przez nowoczesne płyty indukcyjne czy klimatyzatory.
Aluminium w przewodach utlenia się, co prowadzi do luzowania połączeń w gniazdkach i puszkach. Instalacja starsza niż 30 lat, która nigdy nie była modernizowana, jest uznawana za wadliwą i wymaga bezzwłocznej wymiany.
Sygnałami ostrzegawczymi są nagrzewające się gniazdka oraz częste wyłączanie prądu przez bezpieczniki. Przegrzewające się przewody mogą stać się przyczyną pożaru, więc specjaliści zakazują zwlekania z remontem.
W jaki sposób problemy z wentylacją w blokach z wielkiej płyty wpływają na jakość powietrza i zdrowie
Systemy grawitacyjne opierają się na różnicy ciśnień i działają najskuteczniej zimą. Ich efektywność drastycznie spadła po uszczelnieniu elewacji i wymianie okien w budynkach.
Mieszkańcy od lat zgłaszają problemy z ciągiem, których przyczyną są niedrożne kanały oraz zatkane kratki. Widocznymi sygnałami degradacji konstrukcji są także odpadające elementy elewacji.
Niewydolna wentylacja powoduje kondensację wilgoci oraz sprzyja rozwojowi pleśni w pomieszczeniach. W cieplejsze dni systemy te wymagają częstego wietrzenia mieszkań przez użytkowników.
Jakie są koszty i dlaczego modernizacja instalacji w blokach z wielkiej płyty jest konieczna?
Życie w blokach z okresu PRL staje się problematyczne z powodu kumulacji awarii, których koszty pokrywają lokatorzy. Eksperci apelują o przyspieszenie modernizacji, aby uniknąć paraliżu infrastruktury.
Wymiana instalacji elektrycznej kosztuje zazwyczaj od kilkunastu do 20 000 złotych, zależnie od metrażu i zakresu prac. Wspólnoty mieszkaniowe na kompleksowe remonty budynków wydają od kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy złotych.
Działania prewencyjne, jak inspekcje pionów kamerą endoskopową, są efektywniejsze niż usuwanie skutków awarii. Mieszkańcy powinni ustalać z administracją terminy wymiany instalacji wodnych i remontu wentylacji.